Có nhất thiết phải cúng giao thừa vào giờ đẹp?
Chuyên gia phong thủy, KTS Phạm Cương cho biết, cúng giao thừa là nghi lễ đánh dấu thời khắc chuyển giao giữa năm cũ và năm mới. Ở tầng văn hóa tâm linh, đây là lúc gia đình "khép lại" một chu kỳ, tạ ơn trên về những điều đã qua, và cầu bình an thuận hòa cho năm tới.
Ở góc nhìn phong thủy hiện đại, giao thừa còn là một "nghi thức tâm lý" rất quan trọng: cả nhà cùng hướng về điều thiện lành, sắp đặt lại không gian và nề nếp, từ đó tạo tâm thế mới để bắt đầu năm mới một cách đĩnh đạc, có kỷ luật.
Cúng giao thừa là truyền thống tốt đẹp của người Việt Nam.
Năm nay, mùng 1 Tết Bính Ngọ 2026 rơi vào ngày 17/02/2026 dương lịch, nên đêm giao thừa là tối 16/02/2026 chuyển sang rạng sáng 17/02/2026. Theo phong tục phổ biến, 'khung giờ đẹp' để cúng giao thừa thường chọn giờ Tý (23:00–01:00), và nhiều gia đình ưu tiên đúng chính Tý (khoảng 00:00) vì đó là thời khắc chuyển năm rõ nhất trong cảm nhận xã hội.
"Một số ý kiến cho rằng phải lấy giờ đẹp vào cung Hoàng Đạo để thực hiện nghi lễ mới cát lành nhưng theo tôi điều này là sai vì mất ý nghĩa của lễ cúng Giao Thừa. Vì giao thừa là thời khắc giao hội giữa năm cũ và năm mới nên cần cúng vào đúng giờ Tý của ngày mùng 1 Tết là chuẩn xác nhất", KTS Phạm Cương cho biết.
Vì sao người Việt hay chọn giờ? KTS Phạm Cương cho biết, giao thừa là "điểm ranh" của chu kỳ; chọn giờ giúp gia chủ tạo sự trang nghiêm và cảm giác trọn vẹn, giống như một "mốc khởi động" cho cả năm. Tuy nhiên, giờ đẹp chỉ là phần nghi thức, không phải điều kiện để "được – mất".
Cúng giao thừa là nghi lễ đánh dấu thời khắc chuyển giao giữa năm cũ và năm mới.
"Tâm thành và sự trang nghiêm quan trọng hơn tuyệt đối hóa giờ. Nghi lễ sinh ra để con người an, chứ không phải để con người căng thẳng. Nếu không có điều kiện cúng giao thừa theo những khung giờ nêu trên các gia đình hoàn toàn có thể linh hoạt theo 3 cách sau: .Cúng trong khoảng giờ Tý (23:00–01:00) thay vì cố "đúng 00:00" từng phút;
Nếu gia đình có người nhỏ, người già, hoặc đặc thù công việc: có thể làm lễ sớm hơn một chút trong buổi tối khi mọi thứ đã tươm tất (không vội vã, không ồn ào), giữ tinh thần "tống cựu – nghinh tân"; Nếu bất khả kháng: vẫn có thể cúng giản lược (hương – hoa – nước sạch – lời khấn ngắn), quan trọng là gọn gàng, an toàn, và cả nhà cùng hướng thiện", KTS Phạm Cương cho hay.
Nghi lễ truyền thống cúng giao thừa ở Việt Nam
Chuyên gia Phạm Cương cho biết, để thực hiện nghi lễ cúng giao thừa theo nếp truyền thống, chúng ta cần chú ý các bước sau. Thứ nhất là khâu chuẩn bị. Về không gian, cần dọn gọn nhà cửa, ban thờ sạch sẽ, tắt bớt nguồn gây ồn; ưu tiên an toàn (nhang, nến, vàng mã).
Về lễ vật thì tùy điều kiện, không cần cầu kỳ. Chỉ cần có hương, hoa tươi, đèn/nến, nước sạch, trầu cau; mâm cơm mặn hoặc chay tùy điều kiện từng nhà. Theo văn hóa ngàn xưa của người Việt nên có cặp Bánh chưng, bánh dày là biểu tượng của Âm Dương, Trời đất. Thêm mâm ngũ quả biểu tượng cho Ngũ Hành là chuẩn văn hóa Việt. Tinh thần là "đủ lễ – sạch sẽ – thành kính".
Giao thừa là dịp để gia đình điền viên, đầm ấm.
Thứ hai là thứ tự hành lễ thì gợi ý phổ biến, dễ áp dụng là: Cúng ngoài nhà bằng cách đặt mâm gọn gàng ở sân/ban công trước cửa, thắp hương, khấn ngắn gọn (kính cáo trời đất, năm mới bình an). Cúng trong nhà, vào ban thờ gia tiên, thắp hương, khấn mời gia tiên về chứng giám, phù hộ độ trì; sau đó cả nhà lễ tạ.
Giữ lời khấn mộc mạc, rõ ý, tạ ơn năm cũ, cầu sức khỏe, gia đạo, công việc hanh thông. Quan trọng là có thêm lời hứa, nguyện sửa tính sửa nết, nguyện sống tử tế…
"Lời nguyện là vô cùng quan trọng về nghi thức tâm linh. Ví dụ bạn xin về sức khỏe bạn hãy nguyện sẵn sàng dậy sớm bất kể thời tiết để tập thể dục thể thao. Hoặc nếu xin về tài lộc, hãy nguyện luôn làm việc cố gắng hết mình, theo con đường chính đạo…", KTS Phạm Cương cho hay.
Cuối cùng, có một vài lưu ý để "đúng nếp mà không cực đoan": Đó là không đốt vàng mã quá nhiều; ưu tiên an toàn nhất là trong năm Bính Ngọ được dự báo là Hỏa Vượng. Không phô trương mâm cao cỗ đầy mà tâm thành quan trọng hơn nhiều.
Dưới đây là gợi ý mâm cúng:
Mâm cúng giao thừa ngoài trời: Bánh chưng, bánh tét + Bánh dày; Mâm ngũ quả; Hoa tươi; Đèn/nến; Trầu cau; Gà trống luộc nguyên con, hoặc thủ lợn; Xôi gấc; Rượu, nước, trà; Chè và bánh kẹo; Tiền vàng mã; Một số món ăn truyền thống của dân tộc hoặc đặc trưng của vùng miền.
Mâm cúng giao thừa trong nhà nên có bánh chưng, bánh tét + bánh dày; Mâm ngũ quả; Hoa tươi; Đèn/nến; Trầu cau; Gà trống luộc nguyên con, hoặc thủ lợn; Xôi gấc; Rượu, nước, trà; Chè và bánh kẹo; Một chút tiền vàng mã; Một số món ăn truyền thống của dân tộc hoặc đặc trưng của vùng miền.
