Quỹ đạo đặc biệt và thời gian tồn tại kéo dài của bão số 4 trên Vịnh Bắc Bộ
Theo Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia, chiều nay (25/8), bão số 4 đã suy yếu thành áp thấp nhiệt đới. Trong 24 giờ tới, áp thấp nhiệt đới tiếp tục di chuyển theo hướng Đông Bắc, đổ bộ khu vực bán đảo Lôi Châu (Trung Quốc), sau đó suy yếu thành vùng áp thấp và tan dần.
Do ảnh hưởng của áp thấp nhiệt đới, từ chiều tối 25/8 đến ngày 26/8, Bắc Bộ và Thanh Hóa có mưa rào và dông, lượng mưa phổ biến 15–35 mm, cục bộ trên 80 mm. Hiện lũ trên các sông đang xuống chậm.
Nhìn lại diễn biến của cơn bão số 4, ông Mai Văn Khiêm, Giám đốc Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia cho biết, bão số 4 (Narra) có quỹ đạo và diễn biến khá bất thường trên Vịnh Bắc Bộ, với tốc độ di chuyển rất chậm, trung bình chỉ khoảng 3–5 km/giờ, đồng thời thay đổi hướng nhiều lần.
Bão số 4 có nhiều điểm dị thường gây thiệt hại nặng nề cho các địa phương. Ảnh: PV
"Thay vì nhanh chóng di chuyển vào đất liền hoặc suy yếu khi tiến vào khu vực Vịnh Bắc Bộ như thường gặp ở nhiều trường hợp, bão số 4 có xu hướng di chuyển vòng, đổi hướng và có thời điểm dịch chuyển trở lại về phía ngoài Vịnh", ông Mai Văn Khiêm cho biết.
Đặc điểm đáng chú ý của bão số 4 là thời gian hệ thống duy trì ảnh hưởng trên khu vực Vịnh Bắc Bộ tương đối dài. Từ khi hình thành/đi vào Vịnh Bắc Bộ ngày 21/8, bão duy trì hoàn lưu mạnh trong nhiều ngày và có thời điểm đạt cường độ khoảng cấp 8–9, giật cấp 11. Quỹ đạo phức tạp, tốc độ di chuyển chậm và thời gian tồn tại kéo dài khiến tổng thời gian hoàn lưu bão tác động đến Vịnh Bắc Bộ và đất liền kéo dài hơn đáng kể so với bình thường.
Ông Mai Văn Khiêm phân tích, về mặt khí tượng, diễn biến này có liên quan đến môi trường dẫn đường yếu và phức tạp trong khu vực. Bão hoạt động trong khu vực dải hội tụ nhiệt đới, trong khi trường dòng dẫn quy mô lớn không tạo thành một hướng di chuyển ổn định.
Đồng thời, bão chịu tác động tổng hợp của các hệ thống khí quyển xung quanh và các quá trình động lực nội tại của xoáy. Khi các tác động này thay đổi theo thời gian, hướng và tốc độ di chuyển của bão cũng thay đổi, tạo nên quỹ đạo cong, vòng hoặc có những đoạn thay đổi hướng mạnh.
Cơn bão nào tồn tại lâu nhất trên Vịnh Bắc Bộ?
Ông Mai Văn Khiêm cho biết, so với lịch sử đa số các cơn bão khi đã vào trong Vịnh Bắc Bộ sẽ nhanh chóng đổ bộ hoặc suy yếu trên Vịnh Bắc Bộ. Cơn bão số 4 (Narra) có quỹ đạo vòng vèo, quẩn quanh giữa Vịnh rồi lại quay ngược ra ngoài. Bão hình thành và di chuyển trên Vịnh Bắc Bộ từ ngày 21/8, duy trì cường độ cấp 8–9 (giật cấp 11) và xoay vần trên vùng biển này đến 5-6 ngày.
Thông thường, thời gian một cơn bão vượt qua hoặc tồn tại trên không gian hẹp của Vịnh Bắc Bộ chỉ kéo dài khoảng 1-2 ngày trước khi cập bờ, thậm chí có cơn chỉ khoảng 12 giờ. Bão Narra duy trì cấu trúc bão suốt nhiều ngày liên tiếp trên Vịnh là hiện tượng rất hiếm thấy. Trong quá khứ, đã xuất hiện một số cơn bão/áp thấp nhiệt đới trên Biển Đông có quỹ đạo phức tạp, chuyển hướng và thắt nút nhiều lần trong tháng 8. Tuy nhiên riêng cơn bão số 4 năm 2026 có quỹ đạo thắt nút trên vịnh Bắc Bộ
Nếu xét các tháng khác, cụ thể tháng 7 đã từng có cơn bão tồn tại lâu trên vịnh Bắc Bộ như cơn bão số 5 (AMY) năm 1994, đã tồn tại 4 ngày trên Vịnh Bắc Bộ (27-30/7/1994). Chính do sự tồn tại lâu trên Vinh Bắc Bộ nên hoàn lưu bão số 4 gây mưa kéo dài nhiều ngày, lũ đã xuất hiện trên các sông Đông Bắc Bộ, Bắc Trung Bộ những ngày qua.
Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, mưa lũ đã làm 1 người chết tại Lạng Sơn do sạt lở đất vào nhà tối 22/8; 3 người bị thương tại Hà Nội, Sơn La và Quảng Ninh.
Có 2 nhà bị sập hoàn toàn tại Hà Nội và Sơn La; 965 nhà bị hư hỏng, tốc mái. Ngoài ra, 1.412 nhà còn bị ngập, trong đó Lạng Sơn 1.080 nhà, Hà Nội 121 nhà, Ninh Bình 91 nhà, Thái Nguyên 94 nhà và Cao Bằng 26 nhà.
Hiện còn 6.290 hộ bị chia cắt do đường vào khu dân cư bị ngập, tập trung tại Lạng Sơn 3.047 hộ, Bắc Ninh 2.457 hộ, Hà Nội 338 hộ và Thanh Hóa 333 hộ. Các địa phương đã sử dụng xuồng nhỏ để vận chuyển lương thực, thực phẩm đến người dân.
Trước diễn biến mưa lũ phức tạp, các địa phương đã sơ tán 7.079 hộ dân đến nơi an toàn, bảo đảm điều kiện sinh hoạt. Trong đó, Lạng Sơn sơ tán 3.588 hộ, Bắc Ninh 2.700 hộ, Thanh Hóa 257 hộ, Quảng Ninh 254 hộ, Phú Thọ 194 hộ, Ninh Bình 50 hộ, Thái Nguyên 22 hộ và Cao Bằng 9 hộ.
Ngày 25/8, Cục Quản lý đê điều và Phòng, chống thiên tai tiếp tục cử đoàn công tác phối hợp với các địa phương xử lý các sự cố đê điều. Đoàn công tác của Cục Trồng trọt cũng được cử đến Hải Phòng và Hưng Yên để chỉ đạo công tác khắc phục hậu quả ngập lụt.
