Khi nào có không khí lạnh mạnh?
Những ngày vừa qua, miền Bắc duy trì hình thái thời tiết mát mẻ vào sáng sớm và đêm với nhiệt độ thấp nhất phổ biến khoảng 21 - 24 độ C. Ngày nắng với nhiệt độ cao nhất khoảng 29 - 33 độ C và có khả năng tăng nhẹ trong 2 ngày tới.
Cập nhật số liệu từ các sản phẩm mô hình Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia đến thời điểm này cho thấy, các tỉnh miền Bắc sẽ tiếp tục kiểu thời tiết mát mẻ. Ban ngày có nắng, ban đêm trời se lạnh trong 10 ngày tới và chưa có dấu hiệu cho thấy sẽ có thay đổi mạnh về thời tiết.
Dự báo đến 25/10 miền Bắc sẽ đón không khí lạnh khiến nền nhiệt giảm. Ảnh: PV
Theo nhận định của cơ quan khí tượng, khoảng ngày 19 - 21/10, không khí lạnh phía Bắc có khả năng được tăng cường nhưng lệch về phía Đông chủ yếu ảnh hưởng gây mưa cho các tỉnh miền Trung và ít có tác động làm thay đổi thời tiết ở các tỉnh miền Bắc. Sau đó cứ khoảng 3 - 5 ngày lại có một sóng lạnh tăng cường lệch Đông. Về xu thế nhiệt độ, từ tháng 10 - 11/2026, nhiệt độ trung bình trên cả nước phổ biến cao hơn so với trung bình nhiều năm từ 1 - 2 độ C, có nơi cao hơn.
TS Nguyễn Ngọc Huy, chuyên gia về biến đổi khí hậu và cảnh báo thiên tai cho biết, miền Bắc và Miền Trung vẫn nắng gay gắt trong ngày hôm nay (16/10) và ngày mai 17/10.
Trong khi đó các khu vực phía Tây Lâm Đồng, Đồng Nai, phía Tây TP. Hồ Chí Minh, Đồng Tháp, Cần Thơ và An Giang sẽ có mưa dông cục bộ vào giữa buổi chiều đến tối. Các khu vực có mưa cường suất cao có thể xảy ra ở Đồng Nai, phía Tây Đồng Nai và Tây Ninh và có thể gây ngập úng cục bộ như chiều hôm qua.
TS Nguyễn Ngọc Huy nhận định, miền Bắc và Miền Trung sẽ có quãng thời tiết nắng gắt, ít mưa từ nay tới 22/10. Một số nơi ở miền Trung có thể xảy ra mưa nhỏ quãng ngắn và phạm vi hẹp trong quãng thời gian này. Đến ngày 25/10, miền Bắc sẽ đón không khí lạnh khiến nhiệt giảm, tình trạng nắng hanh kéo dài nhiều ngày sẽ chấm dứt.
Theo Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia, El Nino có xác suất duy trì cường độ rất mạnh lên tới 96% trong giai đoạn tháng 11/2026 đến tháng 1/2027, sau đó suy yếu dần. Cơ quan khí tượng dự báo, tháng 12/2026, nhiệt độ trung bình tại các khu vực phổ biến cao hơn so với trung bình nhiều năm từ 0,5 - 1,5 độ C, riêng khu vực cao nguyên Trung Bộ và Nam Bộ cao hơn 1,5 - 2,5 độ C so với trung bình nhiều năm cùng thời kỳ.
Không khí lạnh có xu hướng hoạt động yếu hơn so với trung bình nhiều năm. Rét đậm, rét hại có khả năng xuất hiện muộn hơn so với quy luật khí hậu và số ngày rét đậm, rét hại ở mức thấp hơn so với trung bình nhiều năm cùng kỳ.
Số ngày nắng trong năm sẽ liên tục tăng
Bộ Nông nghiệp và Môi trường vừa công bố kịch bản biến đổi khí hậu cho Việt Nam, phiên bản năm 2025. Kịch bản biến đổi khí hậu cho Việt Nam phiên bản cập nhật năm 2025 được xây dựng trên cơ sở đánh giá thực trạng, khó khăn và nhu cầu khai thác thông tin kịch bản của các bộ, ngành, địa phương, với gần 300 phiếu tham vấn.
Quá trình xây dựng có sự phối hợp về xử lý số liệu quan trắc, dự tính khí hậu tương lai bằng phương pháp động lực và thống kê, xây dựng bộ dữ liệu độ phân giải 10×10 km và tham vấn chuyên môn. Phiên bản 2025 được đổi mới về nội dung và cấu trúc, gồm 8 chương và các phụ lục chuyên sâu, bổ sung kịch bản khí hậu đô thị, kịch bản theo mức độ nóng lên toàn cầu (GWL), nguy cơ ngập và hướng dẫn khai thác, góp phần tăng tính chi tiết, trực quan và khả năng ứng dụng.
PGS.TS. Phạm Thị Thanh Ngà, Viện trưởng Viện Khí tượng Thủy văn và Môi trường biển cho biết, một điểm mới nổi bật của phiên bản 2025 là việc cung cấp thông tin về các hiện tượng cực đoan theo các ngưỡng nóng lên toàn cầu 1,5°C; 2,0°C; 3,0°C và 4,0°C.
Cách tiếp cận này đặc biệt hữu ích đối với đánh giá rủi ro và xây dựng các lộ trình thích ứng linh hoạt. Thay vì chỉ đặt câu hỏi khí hậu sẽ thay đổi như thế nào vào một thời điểm nhất định, các nhà quản lý có thể xem xét rủi ro sẽ gia tăng như thế nào khi nhiệt độ trung bình toàn cầu đạt từng ngưỡng nóng lên. Theo Kịch bản, khi mức nóng lên tăng, các cực đoan về nhiệt, mưa và nhiều hiện tượng khí hậu khác có xu hướng gia tăng cả về tần suất và cường độ.
Ở ngưỡng nóng lên 1,5°C, số ngày nắng nóng tại nhiều khu vực có thể tăng 10–30 ngày; khi mức nóng lên đạt 3–4°C, mức tăng có thể lên tới 30–50 ngày và vượt 50 ngày/năm tại nhiều khu vực Trung Bộ và Nam Bộ. Đáng chú ý, rủi ro đối với các cơn bão mạnh cũng gia tăng đáng kể khi mức nóng lên toàn cầu cao hơn.
Kịch bản 2025 không chỉ tập trung vào nhiệt độ và lượng mưa trung bình mà dành sự quan tâm lớn hơn cho các hiện tượng cực đoan – nhóm yếu tố có ảnh hưởng trực tiếp đến thiên tai, sản xuất và đời sống.
Theo Kịch bản, vào cuối thế kỷ XXI, với kịch bản cao, số ngày nắng nóng có thể tăng trên 50 ngày và số ngày nắng nóng gay gắt tăng khoảng 20 ngày. Trong khi đó, số ngày rét đậm, rét hại tại miền Bắc và Bắc Trung Bộ giảm mạnh. Cực đoan hạn hán cũng được dự tính gia tăng, đặc biệt tại Trung Bộ và Cao nguyên Trung Bộ, nơi số tháng hạn có thể tăng 20–40%.
Đối với mưa cực đoan, lượng mưa cực đại trong một ngày và năm ngày được dự tính tăng khoảng 30–40% tại Bắc Bộ và Nam Bộ; số ngày mưa lớn tăng mạnh, đặc biệt tại Nam Bộ. Ở một số khu vực Bắc Bộ, Cao nguyên Trung Bộ và Nam Bộ, số ngày có lượng mưa trên 100 mm/ngày có thể tăng 80–100% theo kịch bản cao.
