Trên các nền tảng mạng xã hội đang chia sẻ nhiều video từ camera giám sát hay camera hành trình ghi lại hình ảnh một vệt sáng kéo dài, phát ra ánh sáng trắng xanh bất ngờ xuất hiện trên bầu trời miền Bắc vào khoảng 18h15 tối 1/11.
Người dân ở các tỉnh như Sơn La, Hải Phòng, Quảng Ninh, Hà Nội, Bắc Ninh... đều chia sẻ những video nhìn thấy vệt sáng này vụt qua trên bầu trời. Các chia sẻ thu hút sự chú ý của đông đảo người quan tâm với nhiều ý kiến nhận định khác nhau.
Vệt sáng kỳ lạ xuất hiện trên bầu trời được camera của người dân ghi lại.
Nhà nghiên cứu Đặng Vũ Tuấn Sơn, Chủ tịch Hội Thiên văn và Vũ trụ học Việt Nam (VACA) cho biết, nhiều khả năng vệt sáng này là một sao băng loại đặc biệt sáng, thường được gọi là các quả cầu lửa (fireball) - không phải sao chổi như một số người nhận định.
Ông Đặng Vũ Tuấn Sơn cho biết, khác với các sao băng bình thường được tạo thành khi các thiên thạch rất nhỏ đi vào khí quyển Trái Đất và bốc cháy, các quả cầu lửa này là hệ quả của những thiên thạch lớn hơn nhiều nên vệt sáng lớn và sáng hơn rõ rệt. Đáng chú ý là nhiều nơi khác nhau (các địa phương cách nhau ít nhất hàng chục km) đều thấy được, cho thấy vệt sáng này thuộc loại khá hiếm gặp.
Vệt sáng hiếm gặp được nhiều người chia sẻ trên mạng xã hội.
Có một điểm thú vị nữa là vụ này xảy ra vào giai đoạn đang có mưa sao băng Taurids. Tuy đây là mưa sao băng nhỏ nhưng lại thường xuất hiện những quả cầu lửa thế này và từng được ghi nhận những năm trước, thường được gọi là các Halloween Fireball (Quả cầu lửa đêm Halloween) vì nó ngay lân cận dịp Halloween.
Tuy nhiên, màu sắc ghi nhận trong hình ảnh chưa chắc phản ánh hoàn toàn màu sắc thực tế của sao băng. Một số nguyên tố, như sắt, có thể phát ra ánh sáng ở nhiều bước sóng khác nhau tùy thuộc vào nhiệt độ khi bị nung nóng.
Các thành phần khí quyển như nitơ và oxy cũng có thể tham gia vào quá trình phát sáng khi tương tác với vật chất từ thiên thạch trong quá trình đi vào khí quyển. Sự kết hợp giữa thành phần vật chất, điều kiện nhiệt độ và mức độ tương tác này góp phần quyết định màu sắc của sao băng.
Ngoài ra, màu sắc còn phụ thuộc vào vận tốc của vật thể. Khi đi vào khí quyển với tốc độ cao, quá trình va chạm và nung nóng diễn ra mạnh hơn, có thể làm tăng tỷ lệ phát xạ ở vùng bước sóng xanh trong một số điều kiện nhất định.
Mưa sao băng Nam Taurids vốn không có mật độ sao băng lớn như một số trận mưa sao băng nổi tiếng khác. Điểm đáng chú ý của hiện tượng này là đôi khi xuất hiện những sao băng đặc biệt sáng, tạo thành các vệt sáng dễ nhận thấy trên bầu trời.
Các chuyên gia khuyến nghị người quan sát có thể theo dõi bầu trời trong những đêm đầu tháng 11, ưu tiên khu vực ít ánh sáng nhân tạo và có tầm nhìn thoáng. Việc ghi lại thời gian, vị trí quan sát và hướng di chuyển của vệt sáng cũng có thể cung cấp thêm dữ liệu hữu ích cho việc xác minh các hiện tượng thiên văn.
Để phân biệt sao băng với sao chổi, ông Đặng Vũ Tuấn Sơn cho biết, sao băng là những vệt sáng vụt qua rất nhanh, thường chỉ dưới 2 giây, khi một thiên thạch nhỏ đi vào khí quyển Trái Đất (riêng các quả cầu lửa thì dài hơn do chúng là những thiên thạch lớn và mất nhiều thời gian hơn để cháy hết).
Trong khi đó, sao chổi là những vật thể lớn hơn rất nhiều, thậm chí có thể lớn tương đương các tiểu hành tinh trong Hệ Mặt Trời. Chúng tới từ những nơi rất xa xôi của Hệ Mặt Trời. Khi tới gần Mặt Trời, gió Mặt Trời làm lớp băng của sao chổi bốc hơi và tạo thành hình dạng như cái đuôi. Khác với sao băng, sao chổi không đi vào khí quyển Trái Đất, và vì ở rất xa nên chúng ta không bao giờ thấy sao chổi di chuyển nhanh trên bầu trời (hầu hết sao chổi khi nhìn từ Trái Đát đều di chuyển chậm tới mức khó nhìn được thấy sự dịch chuyển bằng mắt thường).
