Thực tế cho thấy, sau nhiều ngày sinh hoạt tự do dịp Tết, không ít học sinh rơi vào trạng thái ngủ muộn, dậy trễ, thiếu tập trung khi quay lại lớp. Nếu không được điều chỉnh kịp thời, sự chệch nhịp này có thể kéo dài và ảnh hưởng đến kết quả học tập những tuần tiếp theo.
TS. Nguyễn Thị Triều Tiên, giảng viên Trường Đại học Sư phạm - Đại học Đà Nẵng cho rằng, việc đầu tiên phụ huynh cần làm ngay trong hôm nay là điều chỉnh lại đồng hồ sinh học của trẻ. "Sau kỳ nghỉ dài, các em thường ngủ muộn, dậy trễ, ăn uống thất thường. Nếu vẫn duy trì nhịp sinh hoạt ngày Tết sát thời điểm đi học, trẻ rất dễ mệt mỏi và thiếu tập trung trong những buổi học đầu tiên".
Theo TS. Nguyễn Thị Triều Tiên, dù thời gian không còn nhiều, phụ huynh vẫn nên cho trẻ đi ngủ sớm hơn thường lệ, hạn chế thiết bị điện tử vào buổi tối và chuẩn bị bữa sáng đầy đủ cho ngày đầu đến lớp. "Chỉ cần một đêm điều chỉnh cũng có ý nghĩa. Quan trọng là phát tín hiệu rõ ràng rằng kỳ nghỉ đã kết thúc và nhịp học tập bắt đầu trở lại".
Cùng với việc khôi phục nề nếp sinh hoạt, việc ôn lại kiến thức cũng cần được thực hiện theo hướng nhẹ nhàng. TS. Nguyễn Thị Triều Tiên khuyến nghị phụ huynh không nên yêu cầu con học bù dồn dập trong buổi tối trước ngày đi học. "Não bộ cần quá trình chuyển trạng thái. Có thể cùng con xem lại thời khóa biểu, nhắc lại những nội dung chính đã học trước Tết hoặc chuẩn bị sách vở cho ngày mai. Mục tiêu là khơi lại nhịp học, không phải tạo áp lực thành tích".
Ảnh minh hoạ.
Một bước quan trọng khác là tái thiết lập không gian học tập. Theo TS. Tiên, việc dọn dẹp bàn học, kiểm tra lại sách vở, chuẩn bị đầy đủ đồ dùng sẽ giúp trẻ bước vào ngày đầu tiên với tâm thế chủ động. "Khi không gian học tập được sắp xếp gọn gàng, trẻ sẽ dễ dàng hình thành lại kỷ luật và sự tập trung".
Ở góc độ tâm lý, ThS. Vũ Trường Giang - Giám đốc Trung tâm tham vấn và trị liệu tâm lý Mindful Care cho rằng trạng thái chùng xuống về cảm xúc, thiếu hào hứng hoặc khó thích nghi khi quay lại lớp học sau Tết là hiện tượng khá phổ biến. "Sau nhiều ngày sinh hoạt tự do, trẻ cần thời gian để chuyển đổi tâm thế sang môi trường có kỷ luật. Nếu phụ huynh chỉ nhấn mạnh đến bài vở và thành tích, sự chuyển đổi này có thể diễn ra chậm hơn".
Theo ông, thay vì thúc ép, phụ huynh nên trò chuyện nhẹ nhàng, hỏi con mong chờ điều gì ở ngày đầu tiên, nhắc đến việc được gặp lại bạn bè, thầy cô. "Sự thấu hiểu và khích lệ đúng lúc sẽ giúp trẻ chuyển đổi cảm xúc tích cực hơn rất nhiều so với mệnh lệnh".
Yếu tố thể chất cũng cần được quan tâm ngay trong những bữa ăn cuối của kỳ nghỉ. ThS. Vũ Trường Giang lưu ý rằng việc ăn quá nhiều đồ ngọt và thực phẩm giàu chất béo trong dịp Tết có thể khiến trẻ uể oải khi quay lại lớp học. "Trong những ngày nghỉ trước khi học sinh đi học trở lại, phụ huynh nên ưu tiên bữa ăn nhẹ, dễ tiêu, bổ sung rau xanh và nước đầy đủ để cơ thể trẻ sẵn sàng cho ngày học đầu tiên".
Đối với học sinh cuối cấp, áp lực thi cử có thể khiến gia đình sốt ruột ngay từ ngày đầu năm mới. Tuy nhiên, theo các chuyên gia, điều quan trọng nhất trong tuần đầu không phải là tăng tốc mà là tái lập sự ổn định. "Tăng cường độ học tập ngay lập tức có thể phản tác dụng. Điều cần thiết là xây dựng lại nhịp học đều đặn và duy trì bền vững", ThS. Vũ Trường Giang nhấn mạnh. TS. Nguyễn Thị Triều Tiên cũng lưu ý: "Nếu trẻ còn quên bài hoặc chưa tập trung ngay trong những ngày đầu, phụ huynh cần bình tĩnh. Sự thích nghi cần thời gian".
Từ điều chỉnh giờ giấc sinh hoạt, khởi động lại việc học ở mức độ vừa phải, sắp xếp không gian học tập, ổn định cảm xúc, cân bằng dinh dưỡng đến duy trì sự đồng hành tích cực của gia đình, sáu bước trên là những việc phụ huynh có thể bắt đầu ngay trong thời gian này. Một sự chuẩn bị kịp thời hôm nay sẽ giúp trẻ bước vào ngày đầu trở lại trường với tâm thế vững vàng, tạo nền tảng thuận lợi cho cả học kỳ phía trước.
