DÒNG SỰ KIỆN

Đường dây nóng:

1900 90 95 duongdaynongyte@gmail.com
0942592738 bandientuskds@gmail.com
Chuyên gia giải đáp thắc mắc để mẹ giúp con vượt qua những cơn ho khi giao mùa
12:17 25/12/2020 GMT+7
Suckhoedoisong.vn - Mời bạn đọc gửi câu hỏi về ho ở trẻ để được tư vấn cùng PGS.TS Nguyễn Thị Diệu Thúy - Chủ nhiệm bộ môn Nhi - Đại Học Y Hà Nội
PGS.TS. Nguyễn Thị Diệu Thúy

Trưởng bộ môn Nhi trường Đại học Y Hà nội.Phó trưởng khoa miễn dịch dị ứng, bv Nhi Trung ương.

  • Thanh Bình :
    Nhà có trẻ em, tủ thuốc khi giao mùa cần chuẩn bị những gì thưa BS? Vì bé nhà em hay ho đêm, em có nên mua thêm thuốc ho thảo dược như lá thường xuân (e ra nhà thuốc thì được khuyên dùng CozzIvy) để sẵn trong nhà thì có được không ạ?

    PGS.TS. Nguyễn Thị Diệu Thúy :

    Chúng ta đều biết mỗi gia đình đều cần có một tủ thuốc nhỏ dự phòng bao gồm các thuốc thiết yếu. Việc chuẩn bị sẵn một số loại thuốc và các vật dụng y tế thiết yếu trong gia đình vô cùng hữu ích, giúp nhanh chóng xử trí các bệnh lý thông thường (sốt, ho, chảy mũi, tiêu chảy...) hay sơ cứu cho bé khi cần thiết. 

    Nhiệt kế, thuốc hạ sốt

    Ở trẻ em, sốt là triệu chứng lâm sàng thường gặp, là phản ứng bình thường của cơ thể trước một nhiễm khuẩn (virus, vi khuẩn), giúp chống lại sự nhiễm trùng bằng cách khởi động hệ miễn dịch. Để xác định chính xác tình trạng sốt của con, và dùng thuốc hạ sốt đúng chỉ định, cần đo thân nhiệt cho bé bằng nhiệt kế. Chỉ dùng thuốc hạ sốt cho bé khi nhiệt độ đo được tại nách từ 38,5 độ và tại hậu môn từ 39,0 độ.

    Cha mẹ chú ý sử dụng chế phẩm chứa hoạt chất Paracetamol với dạng bào chế phù hợp với từng độ tuổi của bé, theo liều khuyến cáo là 10-15mg/kg/ lần, các lần cách nhau từ 4-6 giờ. 

    Cha mẹ có thể bảo quản thuốc hạ sốt dạng  đặt hậu môn để dùng khi trẻ khó uống, nôn nhiều.

    Paracetamol có thể dùng cho trẻ từ giai đoạn sơ sinh, liều lượng chỉnh theo cân nặng của trẻ. Cha mẹ lưu ý đọc kỹ hướng dẫn sử dụng trước khi dùng hoặc theo chỉ dẫn của thầy thuốc.

    Nước muối sinh lý

    Đây là sản phẩm cần thiết, giúp vệ sinh mũi họng cho trẻ mỗi khi trẻ bị nghẹt mũi, sổ mũi… Phụ huynh cũng có thể sử dụng nước muối sinh lý loại dành riêng cho mắt để nhỏ mắt, rửa trôi bụi bẩn, các dị vật thông thường ở mắt con.

    Siro ho cảm thảo dược

    Vào thời điểm giao mùa hay khi dịch bệnh đang lây lan nhanh hiện nay, trong tủ thuốc gia đình có các em bé nhỏ gia đình nên trang bị sẵn một số lọ siro ho cảm thảo dược. Bạn có thể cho trẻ dùng sản phẩm này khi bé chảy mũi, húng hắng ho để giảm nhanh triệu chứng, giúp bé dễ chịu, tránh chuyển biến nặng. 

    Phụ huynh cần chú ý chọn siro ho cảm thảo dược phù hợp với độ tuổi của con, đặc biệt là những loại đã được kiểm nghiệm, đảm bảo an toàn cho cả trẻ sơ sinh, trẻ nhỏ.

    Dung dịch bù nước, bù điện giải oresol

    Dung dịch oresol có tác dụng bù nước và điện giải khi trẻ bị tiêu chảy, nôn hoặc sốt nhiều. Cho trẻ uống oresol giúp bổ sung được đầy đủ nước và điện giải, ngăn ngừa tình trạng mất nước.

    Trong trường hợp đã bù oresol đường uống đúng cách nhưng trẻ vẫn nôn nhiều, có dấu hiệu mất nước (mệt mỏi, khát, tiểu ít…), cha mẹ cần đưa con đi khám để được điều trị  phù hợp, kịp thời.

    Bông, băng gạc, thuốc sát trùng…

    Nên sẵn trong nhà bông băng, cồn 70 độ, dung dịch betadine 10%... để có thể dùng sơ cứu, cầm máu tại chỗ trước khi đưa tới cơ sở y tế khi bé lỡ bị xây xước, chảy máu lúc chạy nhảy, sơ sẩy…

    Nước súc họng, nước rửa tay khô

    Trong thời điểm hiện tại, khi chúng ta đang phải đối diện với nguy cơ lây nhiễm virus, vi khuẩn… các biện pháp vệ sinh mũi họng và vệ sinh bàn tay rất quan trọng. Có thể dùng chai nước rửa tay nhỏ khi ra ngoài, lúc chưa kịp rửa tay với xà phòng ngay.

    Tủ thuốc với các sản phẩm thiết yếu thực sự hữu ích trong gia đình. Quan trọng hơn, bác sĩ cũng khuyến cáo, phụ huynh cần trang bị kiến thức để thể chăm sóc và xử trí đúng cách các vấn đề sức khỏe của con. Ngoài ra, khi thấy việc xử trí tại nhà không đỡ thì cần đưa trẻ đến cơ sở y tế để được thăm khám và tư vấn cụ thể.

    Cozz Ivy là thuốc ho từ cao lá thường xuân, giúp loãng đờm, mát họng, giãn phế quản, thúc đẩy ho để tống đờm ra ngoài cơ thể. Nếu nhà có trẻ nhỏ, thuốc trợ ho như Cozz Ivy trữ sẵn giúp trẻ điều trị ho sớm, giảm tình trạng ho nặng nhanh. Tuy nhiên luôn chú ý hạn sử dụng của thuốc trước khi dùng.


  • Phương An :
    Làm cách nào để bảo vệ con yêu trước "làn sóng kép" các bệnh mùa thu đông thưa BS? Làm thế nào để bé vượt qua các thời khắc giao mùa mà không bị các cơn ho hành hạ ạ?

    PGS.TS. Nguyễn Thị Diệu Thúy :

    Thời tiết mùa thu đông, thời điểm giao mùa thường là thời điểm nhiệm độ hạ thấp, hoặc chênh lệch nhiệt độ trong ngày rộng, ngày nóng trong khi về đêm và sáng sớm thường lạnh. Đây là thời điểm các bệnh lý lây nhiễm phát triển

    Như chúng ta đã biết, virus luôn tồn tại xung quanh chúng ta. Khi gặp thời điểm thuận lợi như nhiệt độ thấp, độ ẩm cao, virus chuyển từ thể" ngủ" sang thể hoạt động, và bệnh do virus phát triển.

    Trẻ em, nhất là trẻ nhỏ cơ thể đang hoàn thiện và phát triển, khả năng đề kháng với môi trường kém nên rất dễ mắc các bệnh lý do virus. Các virus này thường gây bệnh lý tại đường hô hấp như cảm, cúm, sốt phát ban, sốt virus, viêm phế quản, viêm phổi,... Đồng thời trẻ có thể mắc các  bệnh truyền nhiễm  ngoài đường hô hấp như: Tay chân miệng, viêm não, thủy đậu, tiêu chảy …. Đây là " làn sóng kép" các bệnh mùa đông.

    Giảm nguy cơ ho khi giao mùa

    Rửa tay thường xuyên đối với cả phụ huynh và trẻ nhỏ

    Hầu hết các bệnh lây nhiễm, bao gồm cả các bệnh qua đường hô hấp đều lây truyền qua tiếp xúc. Vì vậy, bố mẹ và trẻ có thói quen rửa tay đúng cách và thường xuyên là vô cùng quan trọng giúp hạn chế cơ hội cho virus xâm nhập vào đường hô hấp.                                      

    Trẻ nên học thói quen rửa tay sau khi chơi ở bên ngoài về, trước khi ăn cơm, khi vào nhà vệ sinh, sau khi tay bé chạm vào các con vật như chó, mèo…

      Đối với trẻ nhỏ, cha mẹ có thể trực tiếp rửa tay cho bé. Đối với các bé lớn hơn, cha mẹ nên hướng dẫn bé rửa tay đủ các bước cả mu bàn tay, lòng bàn tay và các kẽ ngón tay…

    Bên cạnh đó, những người trực tiếp chăm sóc, thường xuyên tiếp xúc với trẻ càng cần có ý thức vệ sinh tay sạch sẽ bằng xà phòng hoặc nước sát khuẩn 

    Đảm bảo chế độ dinh dưỡng, ngủ nghỉ hợp lý

    Đây là cách tự nhiên, hiệu quả nhất để tăng cường sức đề kháng và hệ miễn dịch cho trẻ, nhằm phòng tránh những bệnh lý về đường hô hấp. Nếu trẻ không được đảm bảo dinh dưỡng đầy đủ, khoa học; thiếu ngủ và thường xuyên mệt mỏi, hệ miễn dịch của bé sẽ suy yếu, khó tránh khỏi sự tấn công của vi khuẩn.

    Đảm bảo bé ngủ đủ giấc, được bú sữa mẹ hoàn toàn trong 6 tháng đầu, trẻ lớn hơn cần được bổ sung đầy đủ các nhóm chất tinh bột, chất béo, chất đạm vitamin và khoáng chất thiết yếu là cách hiệu quả nhất phòng ngừa ho, cảm cúm, sổ mũi…ở trẻ nhỏ.

    Khi nấu cho trẻ ăn, nên tăng cường những món ăn giàu dinh dưỡng như các món cá, rau củ quả tươi…

    Hạn chế tiếp xúc với các mầm bệnh để tránh lây lan các bệnh đường hô hấp gây ho

    Thời tiết giao mùa là điều kiện thuận lợi để bùng phát các dịch bệnh. Thời điểm này, nhiều trẻ em và cả người lớn có thể cùng đồng loạt nhiễm các virus gây bệnh đường hô hấp. Thậm chí, những người hoàn toàn khỏe mạnh, không có dấu hiệu bị bệnh, nhưng vẫn có thể mang virus đang trong giai đoạn ủ bệnh.

    Vì hô hấp là bệnh dễ dàng lây lan, nên việc đưa con tới những nơi đông người có thể làm tăng nguy cơ trẻ tiếp xúc với mầm bệnh, dẫn tới nhiễm các virus, vi khuẩn gây bệnh.

    Hạn chế tiếp xúc với mầm bệnh còn có thể được thực hiện bằng cách, cần phải vệ sinh sạch sẽ những nơi trẻ thường tiếp xúc như giường ngủ, đồ chơi, sàn nhà và vệ sinh phòng ngủ cho trẻ…

    Giữ nhiệt độ môi trường xung quanh trẻ ổn định

    Thời tiết thay đổi khiến nhiệt độ và độ ẩm cũng thay đổi đột ngột. Lúc này, cha mẹ cần hạn chế cho trẻ ngồi điều hòa quá lạnh, nhiệt độ phòng nên để từ 26-27 độ C vào ban ngày, 27-28 độ C vào ban đêm, nhiệt độ trong nhà và ngoài trời không nên chệnh lệnh quá 5 độ C. Hạn chế ra vào liên tục phòng điều hòa vì có thể gây sốc nhiệt.

    Khi đi ra ngoài cần mặc quần áo dài tay, đội mũ … Ngoài ra, nếu thời tiết quá lạnh thì phải trang bị áo ấm, khăn quàng cổ và hạn chế cho trẻ ra ngoài nếu không quá cần thiết.

    Tiêm phòng cúm giúp phòng chống các bệnh có thể kèm chứng ho


            Tiêm phòng cúm là biện pháp hữu hiệu phòng ngừa các bệnh về đường hô hấp

    Giao mùa là khoảng thời gian bệnh cúm lây lan nhanh và dễ dàng tạo thành dịch ở nhiều nơi. Cúm là một bệnh lý đường hô hấp với các triệu chứng ho, sốt, nghẹt mũi, sổ mũi… Trẻ em là đối tượng rất dễ mắc bệnh cúm, và thường thì biến chứng cúm ở trẻ có mức độ nguy hiểm hơn so với người lớn. Chính vì vậy, để phòng ngừa các triệu chứng ho nói chung và bệnh cảm cúm nói riêng, cha mẹ có thể chủ động tiêm phòng vaccine cúm cho trẻ.

     

    Khi trẻ có những dấu hiệu như sốt, ho, sổ mũi nhiều nên đưa ngay đến bác sĩ để kịp thời điều trị.

  • Minh Trang :
    Nhờ BS tư vấn giúp em cách chăm sóc trẻ bị ho ạ? Cần chăm sóc ra sao khi trẻ chỉ bị riêng lẻ triệu chứng ho, đặc biệt là ho có đờm và khi ho kèm theo các triệu chứng khác như sốt, sổ mũi… Việc chăm sóc, theo dõi sức khỏe khi trẻ bị ho có sự khác biệt giữa các độ tuổi (trẻ sơ sinh, học mẫu giáo và trẻ vào tiểu học) không ạ? Vì sau mỗi lần các bé nhà em bị ho, ốm là sút cân, biếng ăn hẳn

    PGS.TS. Nguyễn Thị Diệu Thúy :

    Nếu trẻ bị ho cảm thông thường nên được chăm sóc đúng cách như sau:

    - Tiếp tục cho trẻ ăn, bú: khi bị bệnh trẻ thường biếng ăn, bú kém. Phụ huynh nên khuyến khích và cho trẻ ăn, bú nhiều lần trong ngày. Nếu trẻ bị nghẹt mũi, cần làm thông thoáng mũi trước khi cho bú.

    - Cho trẻ uống đủ nước. Nếu trẻ ho nhiều, có thể cho trẻ uống thuốc ho an toàn như  các loại thuốc ho có nguồn gốc thảo dược. Nếu trẻ bị nghẹt mũi, làm thông thoáng mũi

    - Theo dõi để phát hiện các dấu hiệu cần đưa trẻ đến bệnh viện khám ngay như: không uống được hoặc bỏ bú, thở mệt, sốt cao.

    Chăm sóc khi trẻ chỉ bị riêng lẻ triệu chứng ho, đặc biệt là ho có đờm và khi ho kèm theo các triệu chứng khác như sốt, sổ mũi…

    Một trong những dấu hiệu của viêm long đường hô hấp là trẻ sẽ bị chảy mũi, ngạt mũi kèm ho. Đặc điểm của dấu hiệu chảy mũi là dịch nhiều, trong, loãng, không có mủ và không có mùi hôi. Trẻ có thể ho thành cơn hay ho khan, ho có đờm.

    Khi trẻ gặp phải các triệu chứng về hô hấp, mẹ nên làm sạch chất nhầy trong mũi bằng nước muối sinh lý 0,9% đẳng trương để giúp bé dễ thở hơn.

    Khi rửa mũi cho trẻ, mẹ nên đặt bé nằm nghiêng một bên, miệng mở, một tay giữ nhẹ đầu bé, tay còn lại lấy lọ nước muối sinh lý nhỏ xịt vào một bên mũi để nước muối chảy sang lỗ mũi bên kia. Trước khi rửa mũi cho con, mẹ cũng nên rửa sạch tay bằng xà phòng diệt khuẩn để đảm bảo vi khuẩn không lây từ tay mẹ sang con. Dụng cụ hút, rửa mũi cũng nên được tiệt trùng.

    Sau khi vệ sinh mũi cho bé bằng nước muối sinh lý, mẹ nên dùng tăm bông sạch, khô vệ sinh lại, tuyệt đối không dùng miệng hút mũi cho trẻ, điều này dễ lây thêm vi khuẩn cho trẻ. Các mẹ nên tránh lạm dụng nước muối để hút mũi nhiều vì sẽ gây teo niêm mạc mũi của trẻ.

    Bên cạnh đó, để bảo vệ đường hô hấp cho trẻ, chúng ta nên giữ ấm cơ thể trẻ vào mùa đông,  giữ nhiệt độ phòng > 25 độ C, cần tránh gió lùa.

    Trẻ ho khan hay ho có đờm có thể là các giai đoạn khác nhau của một bệnh, hoặc có thể là hai loại bệnh khác nhau.

    -  Ho khan hay gặp trong dị ứng, dị vật đường thở, ho gà

    - Ho đờm hay gặp  trong các bệnh lý  viêm nhiễm

    Dù ho khan hay ho đờm cũng cần có chung 1 nguyên tắc là để chăm sóc tốt hai loại bệnh này cần xác định rõ nguyên nhân gây ho

    Ho khan trong các bệnh dị ứng, ho gà  có thể dùng thuốc giảm ho. Nếu ho có đờm cần dùng thuốc trợ ho, loãng đờm để giúp tống đờm ra ngoài

    Nói chung ở trẻ em cần hạn chế dùng thuốc giảm ho

    Chăm sóc đường hô hấp ở trẻ lớn và bé cũng khác nhau

    - Trẻ lớn: cần  hướng dẫn trẻ tự  hỉ mũi đúng cách. Hỉ mũi từng bên. Dùng ngón tay đè một bên mũi, hỉ mạnh bên kia và làm ngược lại. Lưu ý: không được bịt hai mũi cùng một lúc.

    - Trẻ nhỏ: cha mẹ có thể dùng ống hút mũi vô trùng hoặc  dùng giấy mềm xếp góc nhọn (bấc sâu kèn), đưa vừa đủ vào mũi trẻ. Làm vài lần đến khi sạch nước mũi. Trong trường hợp nước mũi đặc gây nghẹt mũi nhiều, phụ huynh nên dùng dung dịch natriclorua 0,9% nhỏ 2 - 3 giọt mỗi bên mũi, sau đó dùng giấy mềm làm sạch mũi như trên.

    Khi trẻ bị ho, chảy mũi nhiều, cha mẹ tuyệt đối không nên:

     -Tự ý dùng các loại thuốc nhỏ mũi có chất co mạch vì có thể gây ngộ độc cho trẻ – rất nguy hiểm.

    -Dùng miệng để hút mũi trẻ vì có thể lây bệnh truyền nhiễm.

    -Dùng tăm bông để ngoáy mũi vì có thể làm tổn thương mũi trẻ

    -Không tự ý dùng các thuốc giảm ho cho trẻ dưới 2 tuổi

    -Trẻ ho do cảm cúm đơn thuần có thể dùng thuốc ho thảo dược ở mọi lứa tuổi

  • Thu Thao :
    Con em bị ho là bà nội kiêng rất kỹ, không cho ăn thịt gà hoặc tôm, hải sản vì sợ làm cho tình trạng tăng nặng thêm. Nhưng ngặt một nỗi, hễ cháu ho là bà kiêng cả tháng, mà em sợ như vậy thì con thiếu chất. Vì đã ốm rồi còn kiêng khem đủ thứ. Xin hỏi BS, khi trẻ ho có nhất thiết phải kiêng tôm, thịt gà hoặc kiêng cả tắm rửa không? Dinh dưỡng khi trẻ bị ho cần lưu ý những gì?

    PGS.TS. Nguyễn Thị Diệu Thúy :

    Như đã biết, ho là phản xạ bảo vệ của cơ thể để tống các chất, dịch ra khỏi cơ thể. Theo dân gian, trẻ bị ho không nên ăn một số loại thức ăn như thịt gà hoặc tôm, hải sản, vì khi ăn làm ho tăng thêm. Thực tế, các loại thức ăn trên là là loại dinh dưỡng quan trọng cho trẻ em, là đối tượng đang phát triển nên cần lượng đạm rất cao. Thực ra một số loại hải sản có thể gây dị ứng cho một số cá thể, một trong các biểu hiện dị ứng thức ăn là ho. Tuy nhiên, nếu trẻ không có biểu hiện dị ứng thì hoàn toàn có thể ăn các loại thực phẩm trên bình thường. 

    Cha mẹ cần tránh các quan niệm sai lầm như ăn thịt gà hoặc tôm, hải sản làm cho tình trạng ho  tăng nặng thêm. Trẻ ăn kiêng lâu ngày dễ dẫn đến tình trạng thiếu cân, suy dinh dưỡng, giảm sức đề kháng. Khi trẻ giảm sức đề kháng thì lại tăng tình trạng mắc các bệnh nhiễm trùng đường hô hấp, làm tăng triệu chứng  ho. 

    Khi trẻ ho cần xác định nguyên nhân gây ho. Chỉ khi trẻ dị ứng thức ăn mới kiêng các thức ăn đó. Ngoài ra trẻ nên ăn lỏng, ăn chia nhỏ bữa vì khi trẻ ho nhiều dễ gây tình trạng nôn chớ. Ăn chế độ lỏng và chia nhỏ bữa giúp trẻ hấp thu thức ăn nhanh hơn. Đồng thời trẻ cần uống nhiều nước. Uống nhiều nước giúp loãng đờm, dễ ho để đào thải đờm ra ngoài.

     

    Cha mẹ trẻ hay kiêng tắm cho trẻ khi trẻ ho. Điều này là không đúng. Trẻ không nên tắm khi đang bệnh rất nặng, khi đó cần vệ sinh, lau người hàng ngày, tránh nhiễm khuẩn da. Còn trẻ bệnh không nặng, không sốt cao hoàn toàn có thể tắm bình thường.

  • Phương Ngọc :
    Bé nhà em gần 3 tuổi, bị ho có đờm đặc, đi khám BS có kê thêm thuốc trị ho Cozzlvy, em đọc thấy thành phần là lá thường xuân của công ty Dược Hậu Giang, phần nguồn gốc thì yên tâm rồi. Cho em hỏi thêm, uống Cozzlvy với các thuốc tây có gây tương tác thuốc không ạ? Có cần uống cách nhau vài tiếng? Nên uống thuốc trước hay sau khi ăn sẽ tốt hơn ạ? Vì hôm trước đi khám đông quá em chưa kịp hỏi BS nhiều ạ

    PGS.TS. Nguyễn Thị Diệu Thúy :

    Trẻ 3 tuổi, ho đờm đặc, bác sỹ có kê đơn có thuốc trợ ho và Cozz Ivy. Điều này cho thấy trẻ ho rất nhiều đờm, đờm khả năng quánh, dính, khó ho. Vì thế bác sỹ thấy cần phải dùng thuốc trợ như Cozz Ivy giúp loãng đờm, lỏng đờm ra để bé ho dễ hơn, giúp đường thở giãn ra, thông thoáng nhanh hơn.

    Khi sử dụng Cozz Ivy với một thuốc khác, thuốc không gây tương tác với các thuốc khác mà còn cộng hợp làm các thuốc tác dụng tốt hơn. Như chúng ta đã biết, đờm quánh dính vào niêm mạc đường thở, làm bít tắc đường thở, làm các thuốc khác khi vào cơ thể khó tiếp xúc trực tiếp với niêm mạc đường thở. Khi dùng Cozz Ivy giúp đờm loãng ra, thuốc kháng sinh và các thuốc khác xâm nhập vào biểu mô đường thở dễ hơn, làm tăng khả năng hoạt động của các thuốc phối hợp.

     

    Thuốc có thể sử dụng ở bất kỳ thời điểm nào. Ở trẻ em, không nên cho bé uống sirô trước bữa ăn vì đường trong sirô sẽ hấp thụ nhanh vào máu, khiến trẻ mất cảm giác thèm ăn. Đồng thời, cũng không nên cho bé uống trước giờ đi ngủ. Nếu cho bé uống sirô vào buổi tối thì nên cho bé tráng miệng bằng nước lọc ngay sau đó.

  • Thùy Dương :
    Lưu ý khi dùng thuốc ho, sổ mũi ở trẻ lúc giao mùa thưa BS? Trường hợp nào có thể dùng thuốc ho thảo dược, trường hợp nào bắt buộc phải dùng thuốc kháng sinh?

    PGS.TS. Nguyễn Thị Diệu Thúy :

    Lưu ý khi dùng thuốc nhỏ mũi

    Thuốc nhỏ mũi được cho là có tác dụng tại chỗ vì khi nhỏ (hay xịt) thuốc vào hai lỗ mũi, dược chất không hoặc rất ít hấp thu vào máu để cho tác dụng toàn thân mà chỉ cho tác dụng tại chỗ trị rối loạn co mạch tại vùng mũi xoang.
    Cảm cúm, cảm lạnh thường do virus gây ra khi giao mùa. Bệnh hay gây các triệu chứng như  sốt, nhức đầu, ho, đau nhức mình mẩy, đặc biệt gây sổ mũi, ngứa mũi, chảy mũi hoặc nghẹt mũi. Cha mẹ  hay  dùng thuốc nhỏ mũi để cải thiện các rối loạn ở mũi.

    Thuốc nhỏ mũi đầu tiên  thường được sử dụng là  dung dịch natri clorid (NaCl) 0,9%, còn gọi là dung dịch “ nước muối sinh lý” dùng để nhỏ mũi. Khi mới bị sổ mũi, nghẹt mũi hãy dùng dung dịch natri clorid 0,9%  để làm thông mũi, làm dễ hỉ mũi. 

    Thuốc nhỏ mũi phải dùng rất thận trọng chính là thuốc chứa dược chất có tác dụng làm co mạch, chống sung huyết tại niêm mạc mũi. Triệu chứng sổ mũi, nghẹt mũi là do ở niêm mạc mũi bị rối loạn như bị dị ứng gây dãn mạch và tiết dịch và có hiện tượng sung huyết. Vì thế, khi dùng thuốc nhỏ mũi có chứa dược chất có tác dụng cường giao cảm thần kinh như naphazolin, oxymetazolin, xylometazolin… làm cho co mạch và giảm sung huyết ở niêm mạc mũi, làm nước mũi hết chảy.

    Người bệnh sau dùng thuốc thường dễ chịu, nhưng chính tác dụng cường giao cảm thần kinh của thuốc có thể gây nguy hại cho một số đối tượng sử dụng. Đối với trẻ nhỏ, trẻ sơ sinh, trẻ nhũ nhi, tác dụng gây co mạch của thuốc không chỉ khu trú ở niêm mạc mũi mà gây co mạch toàn thân, co mạch ở cả tim, gan, thận… đưa đến tai biến gây tím tái, vã mồ hôi, choáng… phải được cấp cứu tại bệnh viện.

    Vì vậy, đối với trẻ  nhỏ, hạn chế các thuốc nhỏ mũi chứa dược chất làm co mạch, chống sung huyết để nhỏ mũi. Chỉ nên dùng thuốc nhỏ mũi loại này khi được bác sĩ chỉ định, không nên tự ý sử dụng bừa bãi.

    Đặc biệt, thuốc nhỏ mũi co mạch chống sung huyết dùng lâu dài có thể gây hiện tượng “ bật lại” (rebound) tức lúc đầu làm hết sổ mũi, nghẹt mũi nhưng sau đó gây ngẹt mũi trở lại, làm viêm mạn tính niêm mạc mũi rất khó trị. Tức là, chính thuốc nhỏ mũi loại này gây ra một loại bệnh gọi là “ bệnh viêm mũi do thuốc” mà việc điều trị bệnh này rất khó khăn. Vì vậy, có khuyến cáo người  bình thường không nên dùng thuốc nhỏ mũi co mạch, chống sung huyết quá 5 ngày.

    Thuốc nhỏ mũi mặc dù cho tác dụng tại chỗ là chủ yếu nhưng phải rất thận trọng khi sử dụng. Không phải cứ nhỏ mũi bừa bãi là được. Thuốc nhỏ mũi tương đối an toàn là dung dịch NaCl 0,9%. 

    Lưu ý khi dùng thuốc ho

    Ho có thể là một biểu hiện của rất nhiều bệnh. Các thuốc điều trị ho phải dựa theo nhóm nguyên nhân gây ho vì ho là phản xạ bảo vệ cơ thể nên thường không  nên cắt cơn ho. Vì vậy, sử dụng thuốc ho sao cho đúng mới đạt hiệu quả trị bệnh.

    Có rất nhiều các loại thuốc được dùng để chữa ho, từ các loại thuốc ho long đờm, thuốc giảm ho, đến các loại thuốc ho thảo dược

    Thuốc long đờm

    Các thuốc nhóm này thường dùng trong những trường hợp viêm nhiễm làm tăng độ quánh của dịch tiết trên bề mặt  biểu mô đường hô hấp. Biểu hiện thấy ho đờm đặc, có màu xanh, vàng . Các thuốc thường dùng là:

    Thuốc long đờm có tác dụng làm loãng đờm do làm tăng sự tiết dịch, do đó tăng thể tích, khối lượng đờm, làm cho đờm loãng ra, dễ tống ra ngoài nhờ phản xạ ho. Thuốc long đờm không phải là thuốc chống ho vì thuốc không có tác dụng vào cơ chế gây ho, nên thuốc không cắt được cơn ho.

    Thuốc giảm ho

    Chỉ dùng trong trường hợp ho không có đờm (như ho do cảm cúm, ho do kích ứng, dị ứng...), ho nhiều làm người bệnh mệt mỏi, mất ngủ, không dùng trong trường hợp ho có đờm (trong bệnh viêm phế quản mạn, giãn phế quản...). Không dùng thuốc giảm ho cho người suy hô hấp, hen, trẻ em, phụ nữ có thai và cho con bú.

    Thuốc ho thảo dược

    Được sử dụng trong các bệnh viêm cấp hoặc mạn tính của đường hô hấp nhưng mức độ bệnh không nặng.

    Thuốc tác động hạn chế quá trình  viêm, cản trở giải phóng các chất gây viêm nên có tác dụng chữa ho.

    Một số thuốc ho thảo dược  có tác dụng làm loãng đờm, tiêu đờm, giúp trẻ ho dễ hơn, giảm đau họng. Thuốc được sử dụng khi ho do virus, ho sau cảm lạnh, khi bệnh nhân không có bằng chứng tình trạng nhiễm trùng.

    Khi nào cần sử dụng kháng sinh

     - Trẻ ho, viêm đường hô hấp có chỉ định sử dụng kháng sinh khi trẻ có bằng chứng nhiễm khuẩn trên lâm sàng. 

    -Trẻ có biểu hiện sốt cao, kéo dài, môi khô, lưỡi bẩn, vẻ mặt nhiễm trùng cần phải sử dụng kháng sinh.

    - Khám tai mũi họng có viêm VA, Amydan mủ, viêm tai giữa cấp

    - Trẻ có biểu hiện viêm phổi như thở nhanh, thở co kéo, li bì, bú kém, ho khạc đờm trắng đục, xanh, vàng.

    - Trẻ được xét nghiệm máu và chụp phổi có bằng chứng nhiễm trùng

    - Trẻ có các bệnh nhiễm trùng phối hợp ngoài đường hô hấp

  • Thái Trang :
    Thời tiết giao mùa, trời ẩm hơn nên cổ họng bé có vẻ khó chịu, lúc nào cũng trực chờ húng hắng ho. Làm sao phòng ngừa, giải quyết tình trạng này? Ho khi nào có thể chăm sóc tại nhà, khi nào cần đến bệnh viện? Mẹ cần theo dõi trẻ như thế nào để nhanh chóng xử lý các tình huống khẩn cấp ạ?

    PGS.TS. Nguyễn Thị Diệu Thúy :

    Thời tiết giao mùa, không khí lạnh, độ ẩm cao là thời điểm trẻ dễ bị các triệu chứng viêm nhiễm đường hô hấp trên như ho, hắt hơi sổ mũi. Thực tế, mũi họng là cửa ngõ luôn có các virus đường hô hấp tồn tại ở thể không hoạt động. Về đêm, khi trời lạnh và ẩm hơn bình thường là điều kiện thuận lợi cho virus chuyển sang thể hoạt động. Do trẻ nhỏ khả năng đáp ứng miễn dịch kém nên trẻ dễ mắc các bệnh lý nhiễm khuẩn hô hấp.

    Để giảm nguy cơ mắc các bệnh hô hấp ở trẻ em, cần được vệ sinh mũi họng hàng ngày nhằm giảm tải lượng virus tại đường hô hấp. Trẻ cần tiêm chủng đầy đủ, bao gồm cả tiêm phòng cúm. Trẻ nên cho ăn đồ ấm, tránh ăn đồ lạnh hoặc tắm lạnh.

    Nếu trẻ chỉ có triệu chứng ho đơn thuần, ho dưới 2 tuần, ho không làm ảnh hưởng đến ăn ngủ, sinh hoạt của trẻ, trẻ có thể dùng các thuốc siro thảo dược giúp cải thiện các tình trạng  ho.

    Nếu trẻ ho kéo dài trên 2 tuần, ho ra đờm vàng, xanh, ho ra máu, ho kèm theo các dấu hiệu khác như khò khè, khó thở, cha mẹ cần đưa trẻ đến khám tại bệnh viện ngay. Ngoài ra bất cứ khi nào trẻ có kèm các dấu hiệu toàn thân như kích thích hoặc li bì, bỏ ăn, nôn tất cả mọi thứ, co giật kèm ho, trẻ cần được đưa đến khám tại bệnh viện.

     

    Nếu trẻ đang dùng thuốc ho thảo dược mà tình trạng bệnh nặng hơn thì cũng cần mang trẻ đến khám tại cơ sở y tế ngay.

  • Thuha :
    Bé nhà em 2 tuổi, mới gửi đi học. Em đi đón bé thấy trong lớp có nhiều bạn đang bị ho, sổ mũi. Hôm qua đến giờ em thấy bé nhà em cũng có biểu hiện mệt, ho nhẹ và có xuất hiện đờm. Vậy có phải bé bị lây các bạn hay do nguyên nhân gì ạ? Em có mua sẵn siro trị ho Cozz Ivy trữ sẵn trong tủ thuốc gia đình, bé chớm ho vậy thì có dùng được không ạ? Mong bác sĩ tư vấn

    PGS.TS. Nguyễn Thị Diệu Thúy :

    Trẻ 2 tuổi là tuổi cha mẹ hay gửi đi nhà trẻ. Mật độ các trẻ ở nhà trẻ đông, các trẻ chơi chung đồ chơi, ngồi gần nhau là môi trường dễ lây nhiễm các bệnh lý hô hấp. Bạn tả rằng ở lớp học của cháu có nhiều bạn bị ho, sổ mũi nên khả năng con bạn bị lây nhiễm khá cao. Trẻ có biểu hiện mệt mỏi, ho nhẹ và có đờm, khả năng trẻ bị viêm mũi họng cấp do virus. Trường hợp này bạn không cần điều trị kháng sinh. Trẻ cần được trị thuốc ho dân gian thông thường và vệ sinh mũi họng hàng ngày. 

     

    Cozz Ivy là thuốc ho thảo dược, giúp loãng đờm, mát họng, thúc đẩy ho để tống đờm ra ngoài cơ thể. Nếu nhà có trẻ nhỏ, thuốc trợ ho như Cozz Ivy trữ sẵn giúp trẻ điều trị ho sớm, giảm tình trạng ho nặng nhanh. Tuy nhiên luôn chú ý hạn sử dụng của thuốc trước khi dùng.

  • Hông Hạnh :
    Em là mẹ của 2 bé, 1 bé 2 tuổi, 1 bé 7 tuổi. Khi nuôi con đầu tiên em nhận ra dường như trẻ dưới 6 tuổi dễ mắc bệnh hơn. Con đầu của em cũng hay bị ho, đặc biệt là vào lúc thời tiết giao mùa thế này, lúc thì tự khỏi, nhưng cũng có lúc cơn ho kéo dài phải đi khám BS. Vậy xin hỏi BS ho có nguy hiểm không? Làm thế nào để nhận diện các cơn ho của con để chăm sóc tốt hơn

    PGS.TS. Nguyễn Thị Diệu Thúy :

      Bạn là mẹ của 2 bé, một bé 2 tuổi và 1 bé 7 tuổi, vì vậy khi nuôi bé thứ 2, bạn đã có kinh nghiệm nuôi bé đầu tiên. Đúng là các trẻ trên 6 tuổi ít ốm vặt, ít mắc các bệnh lây nhiễm như bệnh lý hô hấp và bệnh lý đường tiêu hóa hơn trẻ dưới 6 tuổi.

    Đặc điểm bệnh lý trẻ em hay xảy ra ở trẻ nhỏ, trẻ càng ít tuổi bệnh càng nặng. Có 2 lý do để giải thích tình trạng này. Một là ngay từ khi đứa trẻ mới ra đời, một số hệ cơ quan của trẻ vẫn chưa phát triển hoàn chỉnh như người lớn. Ở hệ hô hấp, các phế nang làm nhiệm vụ trao đổi khí vẫn tiếp tục phát triển, tăng dần về số lượng theo thời gian. Hệ vi sinh vật đường ruột cũng tiến triển dần, thích nghi dần với sự chuyển đổi thức ăn từ ăn sữa mẹ sang sữa công thức, ăn lỏng sang ăn đặc. Chính sự phát triển các cơ quan chưa ổn định ở thời kỳ trẻ nhỏ nên trẻ dễ mắc các bệnh nhiễm khuẩn đường hô hấp và đường tiêu hóa. Lý do thứ 2 là sự phát triển của hệ thống miễn dịch. Khi trẻ mới ra đời, hệ miễn dịch của trẻ rất non yếu, miễn dịch của trẻ phụ thuộc vào lượng kháng thể mẹ truyền qua rau thai khi chuyển dạ và lượng kháng thể qua sữa mẹ. Trẻ xây dựng và phát triển hệ miễn dịch bản thân dần dần và đến 6 tuổi hệ miễn dịch mới đạt được khoảng 80% so với người lớn. Đó là lý do tại sao trẻ nhỏ hay mắc bệnh.  Các trẻ trên 6 tuổi các hệ cơ quan phát triển tương đối hoàn chỉnh, ít mắc bệnh và đi học tiểu học độc lập được, không phụ thuộc nhiều vào người chăm sóc như lứa tuổi mẫu giáo nhà trẻ.

     

    Bé lớn nhà bạn 7 tuổi hay bị ho khi thay đổi thời tiết, đây là tuổi ít mắc các bệnh nhiễm khuẩn mà khả năng ho do cơ địa dị ứng. Ho thường xảy ra về đêm và không kèm sốt. Tính chất ho khác nhau mỗi lần do phản ứng đáp ứng viêm mỗi lần khác nhau. Nếu ho kéo dài, ảnh hưởng đến giấc ngủ, học tập, ho kèm theo các triệu chứng khác như sốt, khò khè, khó thở, bạn phải đưa cháu đến bác sỹ để có phác đồ điều trị phù hợp. Thậm chí một số trường hợp cần phải dùng thuốc dự phòng để phòng ngừa các đợt ho tiến triển.

  • Minh Phương :
    Thưa BS, mỗi lần giao mùa, thời tiết thay đổi là bé nhà em dễ bị ho. Có lúc thì chỉ húng hắng ho, nhưng có lúc ho rất dày, kèm có đờm nhiều nhất là ban đêm. Xin hỏi, vì sao bé hay bị ho khi giao mùa? Có phải do bé mặc phong phanh hay ăn đồ lạnh mà bị ho không ạ?

    PGS.TS. Nguyễn Thị Diệu Thúy :

    Ho là triệu chứng thường gặp trong các bệnh lý đường hô hấp. Ho có thể xảy ra ở nhiều thời điểm khác nhau như ho ban ngày, ho ban đêm, ho khan, ho có đờm… Thay đổi thời tiết, thời điểm giao mùa là thời điểm trẻ hay bị ho nhất.

         Lý do là đường hô hấp của chúng ta, nhất là vùng mũi luôn thường trú các tác nhân gây bệnh, đặc biệt là virus. Tuy nhiên virus này luôn ở trạng thái “ngủ” hay gọi là thể không hoạt động nên không gây các triệu chứng lâm sàng. Khi thay đổi thời tiết, khi chuyển mùa, lúc về đêm là thời điểm nhiệt độ môi trường hạ thấp. Đây là thời điểm thuận lợi cho virus đường hô hấp chuyển từ thể không hoạt động sang thể hoạt động. Virus thể hoạt động xâm nhập, kích thích đường hô hấp gây triệu chứng ho. 

        Như vậy ho khi thay đổi thời tiết, nhất là khi chuyển lạnh có thể  liên  quan  đến  virus hoặc ho dị ứng trên cá thể có cơ địa dị ứng. Vì vậy cha mẹ có thể thấy cháu ăn đồ lạnh hay mặc quần áo phong phanh dễ bị ho. 

     

         Khi trời lạnh, thời điểm giao mùa trẻ nên được giữ ấm, hạn chế ăn đồ lạnh cũng góp phần làm giảm tình trạng ho.

Nội dung câu hỏi
Tin liên quan
Tin chân bài
Bình luận
TIN CÙNG CHUYÊN MỤC
Xem thêm