Thói quen thức khuya và lên giường sau nửa đêm đang trở nên phổ biến trong đời sống hiện đại, nhưng đây lại là khung giờ mang đến nhiều hệ lụy nghiêm trọng cho sức khỏe.
Các chuyên gia về giấc ngủ nhận định, khoảng thời gian sau 12 giờ đêm là thời điểm tiềm ẩn nhiều rủi ro nhất đối với cơ thể. Việc liên tục đẩy giờ ngủ về muộn sẽ làm xáo trộn nhịp sinh học tự nhiên, từ đó ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng nghỉ ngơi.
"Thời gian ngủ của bạn nên đồng bộ chặt chẽ với nhịp sinh học. Ngủ ngoài khung thời gian này nhiều khả năng sẽ gây ra chất lượng giấc ngủ kém và khiến bạn đối mặt với nguy cơ mắc các vấn đề sức khỏe", Tiến sĩ thần kinh học Chelsie Rohrscheib cảnh báo.
Việc liên tục đẩy giờ ngủ về muộn sẽ làm xáo trộn nhịp sinh học tự nhiên, từ đó ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng nghỉ ngơi. Ảnh minh họa: Burjeel
Đáng chú ý, các tác động tiêu cực đối với sức khỏe tâm thần vẫn xuất hiện ngay cả khi một người thuộc nhóm thích thức khuya theo bản năng. Một công trình nghiên cứu được công bố trên tạp chí Psychiatry Research, trong đó khảo sát hơn 73.000 người tham gia, cho thấy thời điểm đi ngủ muộn có liên quan rõ rệt đến tình trạng suy giảm sức khỏe tâm lý.
Kết quả này được ghi nhận ở cả những người có thói quen dậy sớm lẫn nhóm người thích hoạt động về đêm. Giáo sư Jamie Zeitzer thuộc Đại học Stanford (Mỹ) khẳng định: "Chúng tôi nhận thấy việc sống phù hợp với thiên hướng sinh học không phải là yếu tố cốt lõi ở đây, mà chính việc thức khuya mới thực sự là điều không tốt cho sức khỏe tâm thần của bạn".
Bên cạnh khía cạnh tâm lý, việc ngủ sau 12 giờ đêm còn làm gián đoạn chu kỳ tiết các hormone quan trọng như melatonin và cortisol. Thông thường, hormone melatonin đạt đỉnh vào buổi tối để tạo cảm giác buồn ngủ và giảm dần về đêm, trong khi cortisol gia tăng vào sáng sớm để chuẩn bị cho cơ thể tỉnh giấc.
Bác sĩ Alex Dimitriu giải thích rằng, việc cố gắng ngủ sau nửa đêm khiến cơ thể rơi vào trạng thái lệch nhịp khi melatonin đã suy giảm còn cortisol bắt đầu tăng lên. Tình trạng lệch nhịp sinh học kéo dài còn làm tăng nguy cơ mắc các bệnh mãn tính như tim mạch, đái tháo đường loại 2, béo phì, sa sút trí tuệ, trầm cảm và chứng mất ngủ.
Mặt khác, thói quen đi ngủ muộn làm suy giảm đáng kể giai đoạn ngủ sâu, hay còn gọi là ngủ sóng chậm. Đây là giai đoạn quan trọng nhất giúp cơ thể phục hồi thể chất, sửa chữa các mô, củng cố ghi nhớ và loại bỏ chất thải chuyển hóa trong não bộ.
Do giấc ngủ sâu tập trung chủ yếu vào nửa đầu của đêm, việc đi ngủ quá muộn sẽ thu hẹp giai đoạn này, khiến con người cảm thấy mệt mỏi dù vẫn ngủ đủ giờ. Học viện Y học Giấc ngủ Mỹ nhấn mạnh, một giấc ngủ lành mạnh đối với người trưởng thành cần đảm bảo tối thiểu 7 tiếng mỗi đêm, đồng thời phải duy trì sự đều đặn và thời điểm thích hợp.
Nhằm đưa thời gian ngủ về trạng thái cân bằng, các chuyên gia khuyến nghị mọi người nên áp dụng những thay đổi nhỏ trong sinh hoạt hàng ngày. Việc duy trì lịch thức ngủ cố định cả vào cuối tuần là giải pháp hiệu quả giúp củng cố nhịp sinh học.
Bên cạnh đó, mọi người nên chủ động giảm ánh sáng và tắt thiết bị điện tử từ 30 phút đến 2 tiếng trước khi đi ngủ, kết hợp tăng cường tiếp xúc ánh sáng tự nhiên vào buổi sáng. Việc hạn chế tiêu thụ caffeine sau 3 giờ chiều, không dùng đồ uống có cồn để hỗ trợ giấc ngủ và giữ phòng ngủ mát mẻ cũng đóng vai trò thiết yếu giúp nâng cao chất lượng nghỉ ngơi.
Trong trường hợp giờ ngủ liên tục bị lệch dù đã nỗ lực điều chỉnh, việc tìm kiếm sự tư vấn từ các bác sĩ chuyên khoa là điều vô cùng cần thiết.