Thu hẹp khoảng cách y tế giữa các vùng miền
Những năm gần đây, chuyển đổi số trong ngành Y tế đã có những bước tiến đáng kể. Theo thông tin từ Bộ Y tế, đến hết tháng 1/2026, cả nước có khoảng 1.210/1.650 bệnh viện công lập và tư nhân công bố triển khai hồ sơ bệnh án điện tử; hơn 34 triệu sổ sức khỏe điện tử của người dân được tích hợp trên ứng dụng VNeID. Đáng chú ý, 100% cơ sở khám, chữa bệnh đã triển khai thanh toán không dùng tiền mặt, tạo thuận lợi cho người dân khi sử dụng dịch vụ y tế.
Một trong những hướng ứng dụng quan trọng của chuyển đổi số là khám, chữa bệnh từ xa. Thông qua nền tảng công nghệ, bác sĩ tuyến trên có thể hội chẩn, tư vấn, hỗ trợ chuyên môn cho tuyến dưới, giúp người bệnh được tiếp cận kiến thức và kinh nghiệm của chuyên gia mà không nhất thiết phải di chuyển đến bệnh viện tuyến Trung ương.
Bác sĩ hôi chẩn cho bệnh nhân từ xa tại BVĐK Ba Vì (Hà Nội). Ảnh: Lê Bảo
Tại Hà Nội, UBND thành phố đã phê duyệt Đề án xây dựng và vận hành hệ thống khám, chữa bệnh từ xa (Telehealth), kết nối từ Sở Y tế đến các bệnh viện, trung tâm chuyên khoa và trạm y tế.
Thành phố đặt mục tiêu bảo đảm 100% bệnh viện công lập trực thuộc Sở Y tế và các trạm y tế có phòng khám đa khoa tham gia hệ thống. Mô hình này hướng tới đưa chuyên gia đầu ngành đến gần hơn với tuyến cơ sở, hỗ trợ quản lý bệnh mạn tính, hội chẩn và chuyển giao kỹ thuật, qua đó hạn chế tình trạng người bệnh phải vượt tuyến khi chưa thực sự cần thiết.
Đáng chú ý, tháng 10/2026, Bộ Y tế triển khai thí điểm hướng dẫn hoạt động khám, chữa bệnh từ xa tại 11 tỉnh, thành phố và 5 bệnh viện gồm Bạch Mai, Nhi Trung ương, Đại học Y Hà Nội, Chợ Rẫy và Đại học Y Dược TPHCM.
Hướng dẫn xác định hai mô hình: bác sĩ trực tiếp tư vấn, khám, chữa bệnh từ xa cho người bệnh; hoặc thực hiện hoạt động này với sự hỗ trợ của nhân viên y tế tại địa điểm người bệnh. Trong đó, mô hình có nhân viên y tế hỗ trợ đặc biệt phù hợp với người cao tuổi, người khuyết tật và những người gặp khó khăn khi sử dụng thiết bị công nghệ.
Chuyển đổi số góp phần tiết kiệm tài nguyên, thúc đẩy y tế xanh
Không chỉ tạo thuận lợi cho người bệnh, khám, chữa bệnh từ xa còn mang lại những lợi ích thiết thực về môi trường. Khi người bệnh được tư vấn, theo dõi sức khỏe và tái khám trực tuyến trong những trường hợp phù hợp, số chuyến đi đến bệnh viện có thể giảm, kéo theo giảm chi phí đi lại, tiêu hao nhiên liệu và lượng khí thải phát sinh từ hoạt động giao thông.
Cùng với đó, việc kết hợp Telehealth với bệnh án điện tử, hồ sơ sức khỏe điện tử, hệ thống lưu trữ và truyền tải hình ảnh y khoa (PACS) giúp các cơ sở y tế chia sẻ dữ liệu, khai thác kết quả xét nghiệm, chẩn đoán hình ảnh thuận tiện hơn. Qua đó, hạn chế tình trạng thực hiện lại những xét nghiệm không cần thiết, giảm sử dụng giấy, phim in và vật tư tiêu hao.
Theo Bộ Y tế, việc triển khai khám, chữa bệnh từ xa phải bảo đảm điều kiện chuyên môn, nhân lực, hạ tầng kỹ thuật và an toàn thông tin. Các hoạt động này được ưu tiên đối với người mắc bệnh mạn tính đã ổn định, theo dõi sau ra viện, tư vấn điều trị tại cộng đồng và sàng lọc ban đầu. Khám, chữa bệnh từ xa không được sử dụng để thay thế hoặc trì hoãn cấp cứu.
Để những thành quả chuyển đổi số thực sự đến với người dân, các địa phương, bệnh viện cần tiếp tục đầu tư hạ tầng công nghệ, hoàn thiện hệ thống dữ liệu liên thông, đào tạo nhân lực và nâng cao năng lực y tế cơ sở. Đồng thời, cần có giải pháp hỗ trợ người cao tuổi, người khuyết tật và những người chưa thành thạo công nghệ tiếp cận dịch vụ.
Chuyển đổi số, đặc biệt là phát triển khám, chữa bệnh từ xa, vì thế không chỉ là giải pháp nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe mà còn góp phần sử dụng hiệu quả nguồn lực y tế, giảm những hoạt động tiêu hao tài nguyên không cần thiết.
