Chuyển đổi số mở đường cho y tế xanh

15-09-2026 14:50 | Thành tựu y khoa

SKĐS - Tăng trưởng xanh đang trở thành định hướng quan trọng, giúp ngành y tế giảm phát thải, tiết kiệm tài nguyên, bảo vệ môi trường.

Số hóa quy trình, tối ưu nguồn lực bệnh viện

Hướng tới phát triển bền vững, Bộ Y tế xác định tăng trưởng xanh giai đoạn 2025–2030 là một trong những định hướng quan trọng của ngành, tập trung giảm tác động môi trường, sử dụng hiệu quả tài nguyên và nâng cao chất lượng chăm sóc, bảo vệ sức khỏe nhân dân.

Chia sẻ với chúng tôi xung quanh câu chuyện này, ông Bùi Duy Hùng, Giám đốc Công nghệ (CTO) Công ty TNHH Công nghệ ODH, "xanh hóa" tại các cơ sở khám chữa bệnh không chỉ liên quan đến hạ tầng như năng lượng, nước, chất thải, carbon mà còn gắn với phương thức vận hành. Trong đó, lớp vận hành số và quản trị y tế thông minh có thể góp phần tiết kiệm năng lượng, nước, vật tư và tối ưu nguồn lực thông qua giảm lãng phí quy trình.

Khi chuỗi tiếp nhận, lâm sàng, cận lâm sàng, viện phí và hồ sơ được số hóa, bệnh viện có thể giảm in ấn, vận chuyển hồ sơ giấy; dữ liệu dùng chung cũng hạn chế chỉ định xét nghiệm, chụp chiếu trùng lặp, qua đó giảm vật tư tiêu hao và năng lượng vận hành thiết bị.

Việc số hóa còn hỗ trợ điều phối lịch khám, giường bệnh, kho và máy móc, giúp khai thác tốt công suất hiện có thay vì phải tăng ca hoặc mở rộng diện tích chỉ để bù đắp những hạn chế của quy trình thủ công.

Tại ODH, hệ sinh thái giải pháp quản trị và lâm sàng One* được phát triển theo định hướng "số hóa quy trình – dữ liệu dùng chung – AI hỗ trợ, người quyết". Các giải pháp OneEMR/OneHIS về bệnh án điện tử và quản lý khám chữa bệnh giúp thay thế bệnh án, sổ sách giấy, kết nối ngoại trú, nội trú, viện phí và BHYT.

Trong khi đó, OneLIS và OneImaging (OneRiS/OnePACS) khép vòng cận lâm sàng số, giảm phiếu chỉ định, trả kết quả bằng giấy và hạn chế in phim không cần thiết. OneData/OneRepo hỗ trợ lưu trữ hồ sơ điện tử có kiểm soát, giảm photocopy, in lại hồ sơ.

Khi các hệ thống EMR/HIS được vận hành thường xuyên, lượng giấy tờ hành chính và thời gian chờ có thể giảm, tạo thêm giá trị "xanh" từ số hóa vận hành.

Khám chữa bệnh từ xa, dữ liệu số thúc đẩy phòng bệnh

Từ góc nhìn của Công ty Cổ phần Orenda, ông Nguyễn Thanh Tùng, Giám đốc Công ty, cho rằng telemedicine và chăm sóc sức khỏe từ xa có thể tạo ra tác động "xanh" thông qua việc giảm những chuyến đi không cần thiết của người bệnh và người nhà tới bệnh viện tuyến trên, đồng thời giảm ùn tắc tại cơ sở khám chữa bệnh.

Nền tảng tư vấn khám chữa bệnh từ xa Vtelehealth do Orenda và Trung tâm Thông tin Y tế Quốc gia hợp tác phát triển đã được triển khai thí điểm tại 10 tỉnh. Giải pháp hỗ trợ tư vấn, theo dõi sau điều trị và chuyển tuyến có kiểm soát, giúp người bệnh không phải đến cơ sở y tế lớn đối với mọi nhu cầu theo dõi.

Theo ông Tùng, khi hồ sơ và lịch sử khám được số hóa, bác sĩ tuyến trên có thể hội chẩn, hỗ trợ tuyến dưới từ xa, qua đó giảm chuyển viện không cần thiết. Mô hình này đồng thời mở rộng khả năng tiếp cận dịch vụ và góp phần giảm tải, giảm đi lại cho hệ thống y tế.

Bên cạnh đó, Orenda phát triển các nhóm giải pháp số trong tiêm chủng, y tế học đường, dinh dưỡng, an toàn thực phẩm, xét nghiệm nước và quan trắc, môi trường y tế. Những nền tảng này hỗ trợ cơ sở y tế, cơ quan quản lý theo dõi, cảnh báo và can thiệp sớm theo từng nhóm đối tượng, địa bàn.

Trong khám chữa bệnh, các nền tảng như vClinic và các module hồ sơ tại cơ sở hỗ trợ ghi nhận chỉ số, theo dõi quá trình điều trị, nhắc lịch tái khám, cảnh báo bỏ lỡ lịch và hỗ trợ tuân thủ điều trị, đặc biệt với bệnh mạn tính và chăm sóc sau xuất viện.

Cùng với đó, AI, dữ liệu lớn và thiết bị kết nối đang mở ra khả năng chuyển từ điều hành bằng sổ sách sang điều hành bằng dữ liệu. Theo Orenda, AI chỉ phát huy hiệu quả khi dữ liệu lâm sàng và vận hành được số hóa, chuẩn hóa. Các ứng dụng được ưu tiên gồm tra cứu, tóm tắt hồ sơ, hỗ trợ soạn thảo, kiểm tra tính đầy đủ hồ sơ, định tuyến công việc và từng bước hỗ trợ quyết định lâm sàng có kiểm soát.

Để chuyển đổi số thực sự thúc đẩy chuyển đổi xanh, Orenda cho rằng cần sự phối hợp giữa cơ quan quản lý, cơ sở y tế, doanh nghiệp công nghệ và người dân trên nền tảng chuẩn mở, dữ liệu dùng chung có kiểm soát và trách nhiệm rõ ràng. Cùng với đó là hạ tầng mạng ổn định tới tuyến xã, trung tâm dữ liệu và dịch vụ đám mây đáp ứng yêu cầu bảo mật, bảo vệ dữ liệu cá nhân.

Khi số hóa được gắn với các chỉ số vận hành như giảm giấy, giảm thời gian chờ, hạn chế chỉ định trùng lặp và giảm đi lại, công nghệ có thể trở thành một phần quan trọng trong quá trình hiện đại hóa và xanh hóa ngành y tế.