6.250 vụ tai nạn lao động (TNLĐ) làm 6.421 người bị nạn trong đó có 507 vụ TNLĐ khiến 550 người tử vong, 1.221 người bị thương - đó là những con số được Bộ Lao động - Thương binh - Xã hội thống kê trong năm 2009. Xem ra công tác an toàn vệ sinh lao động vẫn là câu chuyện dài nhiều tập, chưa có hồi kết...
Lỗi chính do người sử dụng lao động?
TP.HCM, Đồng Nai, Quảng Ninh... là 3 địa phương dẫn đầu cả nước về số vụ TNLĐ. Lĩnh vực xây lắp các công trình dân dụng, công nghiệp và công trình giao thông chiếm hơn 50% số vụ TNLĐ gây tử vong... |
Nguyên nhân chủ yếu dẫn đến các vụ TNLĐ gây chết người theo thống kê đều do người sử dụng lao động vi phạm các quy định lao động (chiếm 75,2%). Trong đó, người sử dụng lao động tổ chức lao động chưa tốt chiếm 14,07%; không xây dựng quy trình, biện pháp làm việc an toàn chiếm 14,81%; chưa huấn luyện an toàn lao động cho người lao động chiếm 11,85%;... Bên cạnh đó, không thể không nhắc đến chính người lao động cũng coi thường tính mạng của chính mình. Ví dụ như vụ tai nạn lao động xảy ra vào lúc 10 giờ 50 phút ngày 18/1/2009, tại công trình xây dựng quảng trường trung tâm Đà Lạt, Lâm Đồng - nằm bên bờ hồ Xuân Hương, khiến cho công nhân Nguyễn Đình Cường bị thương nặng. Một số người dân chứng kiến sự việc kể lại: Trong lúc làm việc trên đỉnh cọc nhồi cao 10m, hai công nhân không có dây bảo hiểm, và do bị trượt chân nên một trong hai công nhân này – anh Nguyễn Đình Cường – đã rơi xuống đất, bị đập đầu vào khối bêtông phía dưới. Ông Vũ Như Văn-Phó Cục trưởng Cục An toàn lao động-Bộ LĐTBXH nhận định: Vấn đề chính vẫn là ý thức tự giác chấp hành các quy định ATLĐ từ các doanh nghiệp cho đến các công nhân. Đặc biệt, nhiều công ty khoán trắng cho lao động, thiếu sự kiểm tra. Về mức phạt với các doanh nghiệp vi phạm quy định về ATLĐ, ông Vũ Như Văn cho rằng, mức phạt hiện tại vẫn nhẹ và Bộ LĐTBXH đang đề nghị nâng mức xử phạt để đạt mục đích răn đe và ngăn chặn vi phạm. Ông Văn phân tích: “Hiện nay, chánh thanh tra được phạt tối đa 20 triệu đồng đối với một hành vi vi phạm của doanh nghiệp. Mức phạt này, theo tôi vẫn còn quá thấp. Nhưng có một cách còn hiệu quả hơn cả phạt, đó là áp dụng điều 32 của NĐ 113 về xử phạt các vi phạm pháp luật lao động, các doanh nghiệp bị xử lý sẽ bị nêu tên trên các phương tiện thông tin đại chúng. Nếu ta làm tốt điều này thì các doanh nghiệp sẽ thấy thiệt hại về thương hiệu lớn hơn nhiều so với số tiền 20 triệu đồng bị phạt. Tự khắc sẽ không còn hiện tượng, đối phó hoặc làm cho có với an toàn lao động”.
Ngành xây dựng xảy ra nhiều vụ TNLĐ nhất. |
Chỉ “phát” nhưng chưa “động”
Tuần lễ quốc gia về ATVSLĐ-PCCN năm 2009 đã thu được nhiều kết quả khả quan, góp phần nâng cao nhận thức của người sử dụng lao động và người lao động trong công tác ATVSLĐ. Tuy nhiên, tình hình TNLĐ, các bệnh nghề nghiệp trong thời gian gần đây vẫn chưa có dấu hiệu giảm, gây nhiều bức xúc trong xã hội, các vụ tai nạn diễn ra ngày càng phức tạp gây ra nhiều nỗi lo cho xã hội, nhất là việc xảy ra các vụ tai nạn nghiêm trọng gây chết người. Theo Cục Y tế Dự phòng và môi trường - Bộ Y tế, trong tổng số 1.092.968 trường hợp công nhân mắc bệnh đến khám tại các cơ sở y tế năm 2009 bệnh về đường hô hấp chiếm 27,7%, bệnh về đường tiêu hóa chiếm 14,2%, bệnh về mắt 7,9%, bệnh về cơ, xương chiếm 6,35%,...
Bên cạnh những mục tiêu tích cực từ tuần lễ Quốc gia về ATVSLĐ, không thể không nói đến những hạn chế của công tác an toàn lao động đó là chỉ mới hoạt động về bề nổi, còn thiếu chiều sâu. Các doanh nghiệp đều ra quân hưởng ứng tuần lễ, khi kết thúc tuần lễ, thì mọi việc vẫn trở về như cũ. Số vụ tai nạn lao động vẫn diễn ra, nhiều cái chết oan uổng không đáng có là những tiếng chuông đau lòng, mà mỗi người, mỗi doanh nghiệp phải tự nhìn lại mình.
Anh Tuấn
