Chủng virut cúm A (H1N1) gây dịch toàn cầu

Một chủng virut mới thuộc subtype H1N1 hiện đang lưu hành và gây bệnh ở người trên toàn cầu. Theo các nhà virut học của Mỹ, CDC, chủng virut cúm A (H1N1) phân lập được từ các bệnh nhân trong tháng 4/2009 chứa vật liệu di truyền là sự tái tổ hợp của ARN từ 4 chủng virut cúm khác nhau gồm chủng ở người, chủng ở lợn tại Bắc Mỹ và Âu Á, chủng cúm ở chim tại Bắc Mỹ. Chủng này chưa bao giờ xuất hiện ở lợn hoặc ở người bất cứ nơi nào trên thế giới.

Cấu trúc virut cúm A (H1N1).

Virut cúm được coi như một trong những vấn đề khó khăn nhất của khoa học y học vì nó thường xuyên thay đổi, do vậy, virut né tránh các kháng thể bảo vệ do cá thể sản xuất ra để đáp ứng với virut cúm hoặc chủng virut trong vaccin. Cứ sau 2 đến 3 năm, virut có những sự thay đổi nhỏ trong vật liệu di truyền. Cứ khoảng 1 thế kỷ, khi mà loài người đã có thể đề kháng với những sự thay đổi như vậy thì virut lại có khả năng tạo ra các thay đổi lớn khiến sự bảo vệ này không còn tác dụng. Hậu quả là virut có thể gây dịch đối với hàng trăm triệu người khi mà kháng thể trong họ không còn khả năng bảo vệ. Người ta cũng thấy virut cúm còn có khả năng thay đổi với những khoảng thời gian ngắn hơn nhiều. Ví dụ, trong đại dịch cúm Tây Ban Nha, làn sóng đầu tiên của bệnh tương đối nhẹ, trong khi làn sóng thứ hai sau một năm gây ra tỷ lệ chết cao hơn nhiều.

Năm 1957, một đại dịch cúm tên là cúm châu Á làm cho 45 triệu người Mỹ bị bệnh, trong đó 70.000 trường hợp tử vong. Vụ dịch năm đó có 2 triệu người chết trên toàn cầu. 11 năm sau, trong giai đoạn 1968 - 1969, dịch cúm Hồng Kông đã làm 50 triệu người Mỹ bị bệnh, 33.000 trường hợp tử vong, thiệt hại hơn 3,9 tỷ đô-la. Năm 1976, khoảng 500 lính Mỹ nhiễm cúm lợn chỉ trong vài tuần. Tuy nhiên, một thời gian ngắn sau đó, các nhà điều tra đã thấy rằng, chủng virut gây bệnh lúc đó đã biến mất một cách bí hiểm. Tại Mỹ, trung bình hằng năm có khoảng 50 triệu trường hợp nhiễm cúm thường và khoảng 36.000 trường hợp tử vong, chủ yếu là trẻ em và người già. Họ chủ yếu bị biến chứng viêm phổi.

Các nhà nghiên cứu y học trên toàn thế giới đã nhận ra rằng, chủng virut gây cúm lợn có thể một lần nữa đột biến tạo thành một dạng nào đó nguy hiểm như chủng đã gây ra đại dịch cúm Tây Ban Nha. Chính vì vậy, hiện nay, người ta đã xem xét rất cẩn thận diễn biến của vụ dịch cúm năm 2009 và có những kế hoạch chuẩn bị cũng như hành động kịp thời nhằm đối phó với một đại dịch có thể xảy ra toàn cầu.

Các virut cúm sử dụng cấu trúc hemagglutinin để bám vào phân tử đường sialic acid trên bề mặt tế bào biểu mô của mũi, họng và phổi của động vật có vú và tế bào biểu mô ruột của loài chim.