Công an tỉnh Thanh Hóa vừa triệt phá đường dây sản xuất thuốc An cung giả. Ảnh: Công an tỉnh Thanh Hóa cung cấp
Sau vụ thuốc An cung giả, bác sĩ đột quỵ nói gì?
Theo PGS Huy Thắng hiện nay chưa có bằng chứng lâm sàng chứng minh việc uống An cung ngưu hoàng hoàn có thể phòng ngừa đột quỵ ở người chưa từng bị đột quỵ hoặc làm giảm nguy cơ tái phát.
Theo ông, các hướng dẫn điều trị và dự phòng đột quỵ hiện nay không xem An cung ngưu hoàng hoàn là thuốc dự phòng đột quỵ.
Các tổ chức chuyên môn lớn như Hội Đột quỵ Hoa Kỳ (AHA/ASA), Tổ chức Y tế thế giới (WHO), Hội Đột quỵ Trung Quốc và Bộ Y tế Việt Nam không đưa thuốc này vào các phác đồ dự phòng hoặc điều trị đột quỵ theo cách mà nhiều người dân vẫn truyền tai nhau.
PGS Huy Thắng cho rằng, một trong những quan niệm đáng lo ngại hiện nay là nhiều người mua sẵn An cung ngưu hoàng hoàn trong nhà với tâm lý "phòng khi có người bị đột quỵ", thậm chí tự uống định kỳ dù chưa từng mắc bệnh.
Trong khi đó, đột quỵ là một cấp cứu y khoa và việc xử trí phải dựa trên nguyên nhân, thể đột quỵ và tình trạng cụ thể của từng người bệnh.
Đặc biệt, không thể xác định một người đang bị nhồi máu não hay xuất huyết não chỉ bằng các triệu chứng ban đầu. Trong khi đó, hai thể đột quỵ này có hướng điều trị khác nhau.
PGS Huy Thắng cho biết khoảng hơn 80% trường hợp đột quỵ hiện nay là nhồi máu não, do mạch máu não bị tắc; khoảng 20% còn lại là đột quỵ chảy máu não.
Với người bị xuất huyết não, việc tự ý sử dụng những sản phẩm có thành phần có thể ảnh hưởng đến quá trình đông máu có nguy cơ làm tình trạng chảy máu trở nên nghiêm trọng hơn. Vì vậy, người bệnh cần được đưa đến bệnh viện để xác định chính xác loại đột quỵ trước khi sử dụng bất kỳ thuốc nào.
Nguy hiểm hơn là làm mất "giờ vàng"
Theo PGS Huy Thắng, một nguy cơ khác không kém phần đáng lo ngại là việc người nhà cho bệnh nhân uống An cung ngưu hoàng hoàn ngay tại nhà. Việc này có thể khiến thời gian đưa người bệnh đến bệnh viện bị trì hoãn.
"Giờ vàng" trong cấp cứu đột quỵ có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Người bệnh càng được đưa đến cơ sở y tế có khả năng điều trị đột quỵ sớm thì cơ hội được chẩn đoán, tái thông mạch máu hoặc xử trí nguyên nhân chảy máu càng cao.
Trên thực tế, việc cho người bệnh đột quỵ uống thuốc khi chưa đánh giá chức năng nuốt còn có thể gây nguy hiểm.
Theo PGS Huy Thắng, sau đột quỵ, nhiều bệnh nhân bị rối loạn nuốt nhưng gia đình không nhận biết được. Nếu cố cho người bệnh uống thuốc hoặc nước, thuốc có thể đi vào đường thở, gây viêm phổi do hít sặc, thậm chí suy hô hấp.
Đây không phải là nguy cơ mới được ghi nhận. Một trường hợp từng được báo chí dẫn lại tại Bệnh viện Nhân dân 115 cho thấy bệnh nhân đột quỵ được người nhà cho uống An cung ngưu hoàng hoàn khi đã hôn mê; sau đó bệnh nhân phải đối mặt với nguy cơ hít sặc và biến chứng hô hấp.
PGS Huy Thắng nhấn mạnh, thay vì tìm kiếm một loại thuốc để uống phòng đột quỵ, người dân cần tập trung kiểm soát những yếu tố nguy cơ đã được chứng minh.
Trong đó, cần kiểm soát chặt chẽ huyết áp, với mục tiêu thường được khuyến cáo là dưới 130/80 mmHg ở những người phù hợp; kiểm soát tốt đường huyết, rối loạn mỡ máu và điều trị rung nhĩ nếu có.
Ngoài ra, người dân cần bỏ thuốc lá, hạn chế rượu bia, ăn giảm muối, hạn chế chất béo và đường, tăng cường rau xanh, duy trì vận động thể lực và khám sức khỏe định kỳ để đánh giá các yếu tố nguy cơ tim mạch – mạch máu não.
Đặc biệt, những người từng bị đột quỵ cần tuân thủ thuốc và kế hoạch điều trị của bác sĩ, thay vì tự mua thêm thuốc hoặc thực phẩm với mục đích phòng tái phát.
Nghi đột quỵ, tuyệt đối không tự ý cho người bệnh uống thuốc
PGS.TS Nguyễn Huy Thắng khuyến cáo, khi xuất hiện các dấu hiệu nghi ngờ đột quỵ như méo miệng, yếu hoặc liệt tay chân, nói khó, nói đớ, rối loạn ý thức...người dân không nên tự ý cho người bệnh uống thuốc mà cần nhanh chóng gọi cấp cứu và đưa người bệnh đến cơ sở y tế có khả năng tiếp nhận, chẩn đoán và điều trị đột quỵ.
"Đột quỵ có thể phòng ngừa và điều trị hiệu quả nếu kiểm soát tốt các yếu tố nguy cơ và người bệnh được đưa đến cơ sở y tế có khả năng cấp cứu đột quỵ trong thời gian sớm nhất", PGS.TS Nguyễn Huy Thắng nhấn mạnh.
