Có 3 lễ cúng quan trọng thường được các gia đình thực hiện trong tháng 7 âm lịch hàng năm để cầu mong những điều may mắn, bình an. Tuy nhiên, cần phân biệt các lễ cúng này, bởi nó có ý nghĩa và cách chuẩn bị khác nhau, không nên gộp chung một cách tùy tiện.
Tháng 7 âm lịch - tháng cô hồn năm 2026 bắt đầu từ khi nào?
Theo quan niệm dân gian, tháng 7 âm lịch còn được gọi là tháng cô hồn (kéo dài từ 1/7 - 30/7 âm lịch). Năm 2026, tháng 7 âm lịch bắt đầu vào thứ Năm, ngày 13/8 dương lịch và kết thúc vào ngày 10/9 dương lịch.
Vào dịp này, nhiều gia đình Việt chuẩn bị lễ vật, làm mâm cúng trong nhà và ngoài trời, vừa tưởng nhớ tổ tiên, vừa cúng cho những vong hồn chưa siêu thoát.
Theo dân gian, thông thường, các lễ cúng trong tháng này thường được thực hiện phổ biến từ ngày 2 đến ngày 15 tháng 7 âm lịch.
Có 3 lễ cúng quan trọng trong tháng 7 âm lịch hàng năm của người Việt.
Rằm tháng 7 cũng là thời điểm được nhiều gia đình Việt lựa chọn để thực hiện nghi thức cúng cô hồn.
Bởi đây là ngày quan trọng nhất trong tháng 7 âm lịch, trùng với lễ Vu Lan báo hiếu nên gia chủ vừa có thể làm lễ Xá tội vong nhân, vừa tri ân ông bà, cha mẹ.
Tuy nhiên, theo phong tục dân gian, gia chủ không nhất thiết phải cúng cô hồn đúng ngày Rằm mà có thể lựa chọn ngày phù hợp trong khoảng thời gian này.
3 lễ cúng quan trọng trong tháng 7 âm lịch của người Việt
Bên cạnh lễ Vu Lan báo hiếu, các gia đình còn duy trì nhiều phong tục cúng lễ để tưởng nhớ gia tiên, cầu bình an và bố thí cho những vong linh lang thang. Vậy 3 lễ cúng quan trọng trong tháng 7 âm lịch là gì, nên thực hiện vào thời gian nào và cần lưu ý những gì?
Cúng xá tội vong nhân
Lễ xá tội vong nhân, hay còn gọi là Lễ cúng cô hồn, là một trong những nghi lễ dân gian lớn và giàu ý nghĩa nhất trong văn hóa tâm linh người Việt. Diễn ra vào Rằm tháng 7 âm lịch (15/7 âm) hàng năm, lễ này mang tính tín ngưỡng dân gian, thường được thực hiện song song với lễ Vu Lan.
Theo quan niệm dân gian, vào tháng 7 âm lịch, đặc biệt là ngày Rằm, Diêm Vương mở Quỷ Môn Quan, cho các vong linh được trở về dương gian.
Đây là dịp để người sống cúng thí thực, cầu siêu độ cho những vong linh không người thân, lang thang, đói khát, cũng như giải hạn, hóa giải nghiệp âm, tránh xui xẻo cho gia đình.
Theo tín ngưỡng dân gian, từ ngày 2 đến 14 tháng 7 âm lịch, cửa âm giới được mở, các vong hồn được "thả" về dương gian. Đến ngày Rằm tháng 7, Diêm Vương làm lễ xá tội, tạo cơ hội cho các vong linh được hưởng đồ cúng thí thực từ người trần gian, đồng thời nếu có đủ phước thì được siêu thoát, đầu thai.
Việc cúng cô hồn chính là một nghi thức mang tính nhân đạo và tâm linh, thể hiện lòng từ bi, bố thí, giúp đỡ những linh hồn bơ vơ, đồng thời tránh cho gia chủ bị quấy phá.
Địa điểm cúng chúng sinh Rằm tháng 7 âm có thể ở ngoài sân, trước thềm nhà hoặc trên vỉa hè (nếu đường rộng); nhiều xóm, ngõ tổ chức cúng chung tại điếm xóm, đình, chùa hoặc ngã ba đường. Thời gian cúng thường diễn ra vào buổi chiều.
Lễ vật trên mâm cúng cô hồn rất đơn giản, tất cả đều là những món chay gần gũi với người Việt.
Bao gồm quần áo giấy với nhiều màu sắc (xanh, đỏ, tím, vàng, hồng), các loại bánh kẹo như bánh đa, bánh bỏng, chè lam, kẹo vừng, kẹo dồi, bánh quế, 12 chén cháo loãng (cháo hoa), tiền vàng mã, nước lã hoặc rượu nếp, chén muối, chén gạo, ngô, khoai lang, khoai tây, các loại quả trong mùa như ổi, thị, na…
Cúng Rằm tháng 7 âm lịch
Theo quan niệm, ngày 1/7 âm lịch hàng năm là ngày mở cửa quỷ môn - đây là thời điểm mà các vong hồn có thể rời quỷ môn, tự do đi đến trần gian. Ngày 30/7 là ngày đóng cửa quỷ môn - ngày mà các vong hồn buộc phải quay về quỷ môn.
Cũng vì thế mà ngày rằm tháng 7 còn được gọi là ngày "Xá tội vong nhân", "Cúng cô hồn" bởi trong thời gian Quỷ Môn Quan mở cửa, các oan hồn, không có người thân thờ phụng sẽ được phép lên trần gian nhận sự cúng tế và bố thí của người trần.
Vào ngày Rằm tháng 7 âm lịch các ia đình thường làm mâm cúng để dâng tổ tiên, ông bà, thể hiện lòng thành tâm.
Cúng rằm tháng 7 là dịp mà nhà nhà thường bày mâm cúng với nhiều lễ vật, để thể hiện lòng thành kính với Trời Phật, biết ơn với ông bà tổ tiên và hướng hồi công đức cho những vong linh vất vưởng.
Ngoài ra, đối với Phật Giáo Việt Nam, ngày rằm tháng 7 còn được lấy làm ngày lễ Vu Lan, dịp những người con báo hiếu với đấng sinh thành.
Các gia đình có thể linh hoạt lựa chọn ngày cúng phù hợp với điều kiện của mình. Điều quan trọng là nên cúng trước 12h trưa ngày 15 âm lịch để đảm bảo thành kính và trọn vẹn nghi thức.
Nghi lễ cúng Rằm tháng 7 bao gồm nhiều mâm cúng khác nhau. Mỗi nghi thức cúng sẽ tương ứng với giờ khác nhau, cụ thể như sau:
- Cúng Chư Phật và thần linh: Nghi lễ cúng này thường diễn ra vào buổi sáng hoặc trưa ngày Rằm tháng 7, khoảng 8h đến 12h là thích hợp nhất.
- Cúng gia tiên: Nên thực hiện vào buổi sáng hoặc trưa, từ 7h đến 12h. Theo quan niệm, đây là khung giờ hoàng đạo để linh hồn gia tiên về thụ lộc.
- Cúng cô hồn, chúng sinh: Nghi lễ cúng này được tiến hành vào buổi chiều tối hoặc tối hẳn giúp cô hồn, chúng sinh dễ nhận lễ vật hơn.
Cúng lễ tạ
Phần cúng lễ tạ trong tháng 7 âm lịch được thực hiện để kết thúc tháng cô hồn với ý nghĩa tâm linh quan trọng.
Lễ này thường được nhiều người bỏ qua hoặc ít làm. Lễ tạ rất đơn giản, gia chủ chỉ cần mua hoa tươi, hoa quả, nước... tùy tâm để dâng cúng tại các ban thờ trong nhà (Phật, Gia tiên, Thần tài, ông Táo...).
Mục đích là để thành tâm tạ ơn các vị đã phù trợ cho các thành viên trong gia đình được bình an, khỏe mạnh suốt tháng cô hồn và nửa cuối năm.
Thời điểm làm lễ tạ có thể là ngay sau Rằm tháng 7 một ngày, hoặc chậm nhất là vào đầu tháng 8 âm lịch.
Trong lễ tạ này gia chủ cần dùng bột tẩy uế, xông nhà kỹ lưỡng lần nữa - việc này nhằm tiêu khử các năng lượng xấu, tránh trường hợp các âm linh còn phảng phất ở lại trong nhà, tẩy sạch và cân bằng lại sinh khí hoàn toàn cho ngôi nhà giúp các thành viên khỏe mạnh, bình an, mọi việc hanh thông, may mắn cả nửa cuối năm Bính Ngọ.
Vì vậy, người cẩn thận thì ngay sau Rằm tháng 7 chỉ 1 ngày đã làm lễ tạ, hoặc chậm nhất là đầu tháng 8 âm lịch vẫn cần làm lễ tạ.
(*) Thông tin bài viết chỉ mang tính chất tham khảo, chiêm nghiệm.
