Những mối lo trái ngược trước năm học mới
Thời điểm này, câu chuyện "học chữ trước" lại trở thành chủ đề bàn luận với hai luồng tâm lý trái ngược: bên chưa cho con học thì lo con không theo kịp bạn bè, còn bên đã cho con luyện chữ suốt mùa hè cũng có băn khoăn riêng.
Từng kiên định không ép con học trước chương trình, chị Nguyễn Hải Trang (phường Hồng Hà, Hà Nội) dành trọn mùa hè để cùng con đọc sách và rèn kỹ năng sống. Nhưng khi ngày tựu trường và năm học mới cận kề, chị lại không khỏi sốt ruột: "Thấy các bạn xung quanh đã đọc thông viết thạo, tôi bắt đầu lo lắng. Chỉ còn hơn 2 tuần nữa là khai giảng, tôi phấp phỏng tự hỏi liệu việc không cho con học chữ trước có khiến bé bị ngợp và đuối sức ngay từ những tuần đầu tiên hay không".
Cùng chung tâm lý này, chị Dương Minh Tâm (phường Kim Liên, Hà Nội) chia sẻ: "Thấy nhiều phụ huynh đưa con đi luyện chữ, tôi cũng dao động. Nhưng nghĩ con đang tuổi ăn tuổi chơi, học trước rồi lại quên nên tôi không đăng ký. Giờ sắp vào năm học mới, thực lòng tôi hơi lo không biết con chưa biết đọc, biết viết thì có gặp khó khăn gì không".
Rèn luyện khả năng tập trung và tư duy trải nghiệm giúp trẻ tự tin bước vào lớp 1. Ảnh minh hoạ: HB
Ở chiều ngược lại, việc cho con đi luyện chữ từ sớm cũng không mang lại sự yên tâm tuyệt đối. Đã đưa con đến lớp tiền tiểu học 2 tháng qua, anh Đỗ Thành Công (phường Ô Chợi Dừa, Hà Nội) bày tỏ: "Con đã biết đọc, biết viết cơ bản nên tôi tạm yên tâm chuyện con không bị đuối. Tuy nhiên, tôi lại lo cháu cậy biết trước rồi vào lớp lơ đễnh, chủ quan, không chú ý nghe giảng. Chưa kể cách dạy ở lớp hè chưa chắc đã khớp với phương pháp của cô giáo chủ nhiệm chính thức, vào năm học lại mất công sửa nét chữ hay cách phát âm".
Chuẩn bị tâm thế vững vàng cho trẻ trước bước ngoặt lớp 1
Giải đáp thắc mắc của phụ huynh về khả năng theo kịp chương trình của học sinh chưa học chữ trước, cô Nguyễn Thị Hạnh, giáo viên Trường Tiểu học Dương Xá (Gia Lâm, Hà Nội) cho rằng, năm nào bước vào đầu cấp các lớp học cũng có sự chênh lệch nhất định. Tuy nhiên, việc biết chữ trước hoàn toàn không phải yếu tố quyết định kết quả học tập lâu dài.
"Áp lực của phụ huynh là có thật, nhưng ở góc độ giáo viên, điều chúng tôi trăn trở nhất không phải là việc các con chưa biết chữ mà là việc học trước quá nhiều. Nhiều bé học trước chương trình từ mùa hè nên những tuần đầu bước vào lớp thường chủ quan vì nghĩ mình đã biết hết. Đến khi kiến thức khó hơn, các em lại lúng túng do chưa từng hình thành thói quen tập trung và phương pháp học tập nghiêm túc.
Sự tiến bộ của một đứa trẻ không đo bằng việc xuất phát trước bao xa, mà nằm ở tâm thế và kỹ năng thích nghi. Thay vì ép con gò lưng luyện chữ, bố mẹ hãy giúp con rèn nếp sinh hoạt điều độ, biết tự phục vụ bản thân, biết lắng nghe và giữ sự tập trung. Quan trọng nhất là tạo cho con sự tự tin và niềm háo hức đến trường. Một đứa trẻ giàu kỹ năng và có tinh thần học hỏi chắc chắn sẽ tiến bộ rất nhanh".
Đồng quan điểm, ThS. Nguyễn Thị Hồng Vân - Giảng viên Khoa Giáo dục Mầm non và Tiểu học, Trường Đại học Hùng Vương phân tích, giai đoạn chuyển giao từ mầm non lên tiểu học là một bước ngoặt tâm lý quan trọng, đòi hỏi sự chuẩn bị đúng đắn từ gia đình: "Giai đoạn chuyển từ hoạt động chủ đạo là "chơi" ở mầm non sang "học" ở tiểu học đặt ra thách thức lớn về khả năng thích ứng của trẻ 6 tuổi.
Chuẩn bị cho con vào lớp 1 không đồng nghĩa với việc nhồi nhét chữ nghĩa. Việc dạy trước chương trình tự phát, không đúng phương pháp sư phạm dễ khiến trẻ bị lệch chuẩn về tư thế ngồi, cách cầm bút hay phát âm - những lỗi mà giáo viên lớp 1 sau đó mất nhiều thời gian để điều chỉnh.
Hiện nay, điều quan trọng nhất đối với trẻ là năng lực sẵn sàng đi học, bao gồm sự tò mò, khả năng tập trung, kỹ năng giao tiếp, hợp tác và tinh thần tự lập. Khi có nền tảng tâm lý vững vàng cùng phương pháp tiếp cận đúng đắn, các em sẽ nhanh chóng bắt kịp nhịp học chỉ sau thời gian ngắn".
