Sáng 26/8, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn, Trưởng Ban Chỉ đạo Tổng rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật, chủ trì Phiên họp thứ hai của Ban Chỉ đạo.
Sau khi lắng nghe các ý kiến, phát biểu kết luận phiên họp, Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh, cuộc tổng rà soát lần này không nhằm có thêm một báo cáo hay đơn thuần kiểm đếm văn bản, mà phải thực sự tháo gỡ những điểm nghẽn về thể chế, hoàn thiện hệ thống pháp luật, mở ra không gian phát triển mới cho đất nước.
Toàn cảnh phiên họp. Ảnh: Media Quốc hội
Không chỉ nhận diện bất cập mà phải xử lý đến cùng
Theo Chủ tịch Quốc hội, công tác tổng rà soát nhận được sự quan tâm, chỉ đạo sát sao của lãnh đạo Đảng, Nhà nước. Đây là nhiệm vụ có quy mô rất lớn, chưa có tiền lệ, thời gian thực hiện gấp nhưng yêu cầu chất lượng cao.
Đến nay, 23/23 cơ quan Trung ương và 34/34 tỉnh, thành phố đã triển khai; cơ chế hướng dẫn, đôn đốc, báo cáo được thiết lập. Khối lượng văn bản được nhận diện, rà soát rất lớn, tiến độ cơ bản bám sát yêu cầu.
Tuy nhiên, Chủ tịch Quốc hội lưu ý, nhận diện và rà soát mới chỉ là bước đầu. Giai đoạn quyết định là phải chuẩn hóa kết quả, nâng cao chất lượng kết luận và chuyển từ kiến nghị sang xử lý cụ thể.
Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn phát biểu chỉ đạo tại Phiên họp. Ảnh: Media Quốc hội
"Bộ, ngành nào, địa phương nào, văn bản nào còn vướng mắc thì phải chỉ ra. Luật thuộc thẩm quyền Quốc hội thì Quốc hội sửa; nghị định thuộc thẩm quyền Chính phủ thì Chính phủ sửa; thông tư thuộc thẩm quyền của bộ thì bộ sửa; văn bản địa phương ban hành chưa đúng thì địa phương phải sửa", Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh.
Chủ tịch Quốc hội yêu cầu thành viên Ban Chỉ đạo, Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang bộ, Chủ tịch UBND các tỉnh, thành phố trực tiếp nghe báo cáo, cho ý kiến và chịu trách nhiệm về chất lượng rà soát của cơ quan, địa phương mình, không "khoán trắng" cho cấp dưới hoặc cơ quan pháp chế.
Chủ tịch Quốc hội cũng yêu cầu phải chỉ rõ việc thực thi pháp luật đang "nghẽn" ở đâu, thuộc bộ, ngành, địa phương nào và trách nhiệm thuộc về ai. Kết quả tổng rà soát phải trở thành "cuộc kiểm kê chất lượng thể chế quốc gia", phục vụ trực tiếp việc tái cấu trúc, hoàn thiện hệ thống pháp luật.
Kết quả rà soát phải chuyển ngay thành hành động
Chủ tịch Quốc hội đề nghị Chính phủ chỉ đạo Bộ Tư pháp tiếp thu đầy đủ các ý kiến, tiếp tục hoàn thiện báo cáo và các phụ lục kèm theo; bảo đảm số liệu chính xác, đánh giá khách quan, kiến nghị có trọng tâm, phương án xử lý rõ ràng. Báo cáo trình UBTVQH trước ngày 31/8/2026, bảo đảm tiến độ báo cáo cấp có thẩm quyền trước ngày 5/9/2026.
"Yêu cầu xuyên suốt là không chạy theo số lượng, không vì tiến độ mà hạ chất lượng. Mỗi văn bản đề xuất xử lý phải trả lời rõ: vướng ở đâu; vì sao phải xử lý; xử lý thế nào; khi nào xong; ai chịu trách nhiệm", Chủ tịch Quốc hội nêu rõ.
Đối với các vấn đề phức tạp, liên ngành, cơ quan thường trực Ban Chỉ đạo phải phân loại rõ từng nhóm, xác định một cơ quan chủ trì chịu trách nhiệm đến cùng, cơ quan phối hợp và thời hạn xử lý; tuyệt đối không "chuyển hồ sơ", đùn đẩy trách nhiệm.
Các đại biểu tham dự phiên họp. Ảnh: Media Quốc hội
Theo Chủ tịch Quốc hội, những văn bản đã xác định rõ bất cập, rõ phương án xử lý thì phải sửa ngay, không chờ kết thúc toàn bộ quá trình rà soát. Hệ thống pháp luật cần tiếp tục được tinh gọn theo hướng dễ tìm, dễ hiểu, dễ thực hiện; giảm tầng nấc, thủ tục và chi phí tuân thủ. "Pháp luật không chỉ cần đúng mà phải tốt, phải khả thi và phải phục vụ phát triển".
Chủ tịch Quốc hội đồng thời yêu cầu đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số và trí tuệ nhân tạo trong rà soát, nhưng lưu ý AI chỉ là công cụ hỗ trợ, còn trách nhiệm chính trị và pháp lý cuối cùng thuộc về con người, trước hết là người đứng đầu.
Ban Chỉ đạo sẽ phân công thành viên kiểm tra tại một số bộ, cơ quan, địa phương, tập trung vào nơi chậm tiến độ, chất lượng chưa đạt yêu cầu và những lĩnh vực có nhiều mâu thuẫn, chồng chéo.
Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh ba yêu cầu: "Không rà soát để có thêm một báo cáo, mà để có một hệ thống pháp luật tốt hơn; không chỉ thống kê điểm nghẽn, mà phải tháo được điểm nghẽn; không chỉ bỏ cái cũ, mà phải mở ra được không gian phát triển mới".
