Đau đầu là triệu chứng rất phổ biến và thường được nhiều người cho rằng chỉ do căng thẳng, thiếu ngủ hoặc làm việc quá sức. Tuy nhiên, trong một số trường hợp, những cơn đau đầu kéo dài có thể là dấu hiệu cảnh báo các bệnh lý thần kinh nguy hiểm, trong đó có u màng não.
1. Đau đầu kéo dài, phát hiện u màng não chèn ép dây thần kinh
Mới đây, một người đàn ông 46 tuổi đến khám tại Bệnh viện Đa khoa Quang Thành (Nghệ An) sau khoảng một tuần xuất hiện tình trạng đau đầu vùng đỉnh lan sang hai bên thái dương. Bên cạnh đó, người bệnh còn cảm thấy nặng đầu, đau vùng cổ, khó cúi hoặc xoay cổ, kèm theo hoa mắt, mất ngủ và mệt mỏi kéo dài.
Sau khi thăm khám lâm sàng, các bác sĩ chỉ định chụp cộng hưởng từ (MRI) 1.5 Tesla. Kết quả cho thấy người bệnh có khối u màng não kích thước khoảng 9,5 x 7 mm, nằm sát lỗ bầu dục bên phải, gây chèn ép dây thần kinh sọ số V.
Bệnh nhân được tư vấn chuyển đến cơ sở chuyên khoa thần kinh để tiếp tục theo dõi và điều trị.
Trường hợp trên là lời cảnh báo rằng đau đầu kéo dài không phải lúc nào cũng là triệu chứng lành tính. Việc phát hiện sớm thông qua các phương pháp chẩn đoán hình ảnh giúp xác định nguyên nhân, từ đó lựa chọn phương án điều trị phù hợp trước khi khối u gây ra các biến chứng nghiêm trọng.
2. Những ai có nguy cơ mắc u màng não?
U màng não là khối u phát triển từ các tế bào của màng nhện - một trong ba lớp màng bao bọc não và tủy sống. Đây là loại u não khá phổ biến, chiếm khoảng 15 - 30% tổng số các khối u nội sọ nguyên phát.
Bệnh có thể gặp ở mọi lứa tuổi nhưng thường xuất hiện ở người trưởng thành từ 30 - 70 tuổi, trong đó nữ giới có tỷ lệ mắc cao hơn nam giới. Phần lớn u màng não là u lành tính, phát triển chậm trong nhiều năm. Tuy nhiên, khoảng 2 - 3% trường hợp có thể là u ác tính hoặc có nguy cơ tái phát sau điều trị.
Do tiến triển chậm, ở giai đoạn đầu, đa số người bệnh không có triệu chứng rõ ràng. Chỉ khi khối u phát triển lớn hơn và chèn ép nhu mô não hoặc các dây thần kinh sọ, các biểu hiện lâm sàng mới xuất hiện.
Mặc dù nguyên nhân chính xác gây u màng não chưa được xác định rõ, một số yếu tố được ghi nhận có thể làm tăng nguy cơ mắc bệnh gồm:
- Phụ nữ có nguy cơ mắc bệnh cao hơn nam giới.
- Người trong độ tuổi từ 30 - 70.
- Người từng tiếp xúc với tia xạ hoặc phóng xạ ion hóa liều cao.
- Người mắc bệnh đa u sợi thần kinh type 2 (Neurofibromatosis type 2).
- Người có tiền sử gia đình mắc u màng não.
Ngoài ra, nhiều nghiên cứu cho thấy sự phát triển của một số khối u màng não có liên quan đến hormone sinh dục nữ như estrogen và progesterone. Đây có thể là một trong những nguyên nhân khiến bệnh gặp nhiều hơn ở nữ giới, đặc biệt trong thai kỳ hoặc các giai đoạn có sự thay đổi nội tiết.
Một số nghiên cứu cũng ghi nhận mối liên quan giữa ung thư vú và nguy cơ xuất hiện u màng não.
Đau đầu kéo dài, kèm theo hoa mắt, mất ngủ có thể là dấu hiệu cảnh báo các bệnh lý thần kinh nguy hiểm.
3. Những dấu hiệu cảnh báo không nên bỏ qua
Đau đầu là triệu chứng thường gặp nhất ở người mắc u màng não. Cơn đau thường kéo dài, tái diễn nhiều ngày, có xu hướng tăng dần về mức độ và không cải thiện khi nghỉ ngơi hoặc sử dụng thuốc giảm đau thông thường.
Ngoài đau đầu, người bệnh có thể xuất hiện các triệu chứng như:
- Hoa mắt, chóng mặt.
- Buồn nôn hoặc nôn.
- Mất ngủ kéo dài.
- Mệt mỏi, giảm khả năng tập trung.
- Suy giảm trí nhớ.
- Thay đổi tính cách hoặc rối loạn cảm xúc.
- Giảm thị lực, nhìn mờ, nhìn đôi.
- Ù tai hoặc giảm thính lực.
- Giảm khứu giác.
- Tê bì hoặc yếu tay chân.
- Co giật.
- Rối loạn cảm giác hoặc mất thăng bằng.
Tùy thuộc vào vị trí khối u, các triệu chứng có thể biểu hiện khác nhau. Nếu u chèn ép dây thần kinh thị giác, người bệnh có thể bị suy giảm thị lực; nếu chèn ép dây thần kinh sinh ba (dây thần kinh số V), người bệnh có thể đau hoặc tê vùng mặt. Trong trường hợp khối u chèn ép vùng vận động của não, người bệnh có thể bị yếu hoặc liệt nửa người.
4. U màng não có nguy hiểm không?
Phần lớn u màng não lành tính và có tiên lượng tốt nếu được phát hiện sớm. Tuy nhiên, người bệnh vẫn không nên chủ quan.
Khi khối u phát triển lớn, áp lực trong hộp sọ tăng lên, gây chèn ép các cấu trúc não quan trọng, làm suy giảm chức năng thần kinh và ảnh hưởng nghiêm trọng đến chất lượng cuộc sống.
Một số biến chứng có thể gặp gồm:
- Liệt hoặc yếu tay chân.
- Rối loạn thị giác.
- Rối loạn ngôn ngữ.
- Co giật.
- Rối loạn ý thức.
- Tăng áp lực nội sọ.
- Tổn thương não không hồi phục nếu điều trị muộn.
Đặc biệt, với những khối u nằm ở vị trí khó can thiệp hoặc thuộc nhóm u ác tính, quá trình điều trị có thể phức tạp hơn, đồng thời nguy cơ tái phát cũng cao hơn.
5. Khi nào cần đi khám?
Người bệnh cần đến cơ sở y tế chuyên khoa khi xuất hiện các dấu hiệu bất thường, đặc biệt:
- Đau đầu kéo dài nhiều ngày không rõ nguyên nhân.
- Đau đầu ngày càng tăng hoặc tái phát liên tục.
- Đau đầu kèm buồn nôn, nôn hoặc mất ngủ kéo dài.
- Hoa mắt, chóng mặt, giảm thị lực hoặc ù tai.
- Đau đầu kèm tê bì, yếu tay chân hoặc co giật.
- Các triệu chứng ảnh hưởng đến sinh hoạt, lao động và chất lượng cuộc sống.
Khi nghi ngờ, bác sĩ có thể chỉ định các phương pháp chẩn đoán hình ảnh như chụp cắt lớp vi tính (CT) hoặc cộng hưởng từ (MRI) để xác định vị trí, kích thước và đặc điểm của khối u.
Việc phát hiện u màng não ở giai đoạn sớm giúp nâng cao hiệu quả điều trị, giảm nguy cơ biến chứng và bảo tồn tối đa chức năng thần kinh. Vì vậy, không nên xem nhẹ những cơn đau đầu kéo dài hoặc các dấu hiệu thần kinh bất thường, đặc biệt khi triệu chứng xuất hiện ngày càng nhiều và không có xu hướng thuyên giảm.
