Cục An toàn vệ sinh thực phẩm, Bộ Y tế đang khẩn trương xây dựng Đề án hệ thống cảnh báo nhanh và phân tích nguy cơ ngộ độc thực phẩm trình Chính phủ sớm ban hành. Xung quanh Đề án này, trao đổi với phóng viên báo Sức khỏe & Đời sống, Cục trưởng Cục An toàn vệ sinh thực phẩm Nguyễn Công Khẩn nhấn mạnh, việc xây dựng một đề án chủ động cảnh báo nguy cơ ngộ độc thực phẩm là rất cần thiết.
PV: Thưa ông, ông có thể cho biết tính cấp bách phải xây dựng Đề án hệ thống cảnh báo nhanh và phân tích nguy cơ ngộ độc thực phẩm?
Ông Nguyễn Công Khẩn: Thực tế cho thấy, trong năm 2010, chúng ta đã có một số kinh nghiệm về cảnh báo nhanh nguy cơ ngộ độc; một số cảnh báo các ô nhiễm quan trọng như ô nhiễm vi sinh vật, phụ gia thực phẩm. Ví dụ, tại TP.Hồ Chí Minh sự chủ động trong quản lý ATVSTP hiện đang dần chuyển về tay các cơ quan quản lý nhà nước. Tại đây, các cơ quan quản lí đã kiểm soát được một số chuỗi. Ví dụ như chuỗi các bếp ăn tập thể… từ đó nhanh chóng phát hiện các đầu mối không đảm bảo ATVSTP và mạnh tay đóng cửa các đơn vị vi phạm. Tuy nhiên, các giải pháp này còn chưa toàn diện. Hiện nay, khi xảy ra ngộ độc thực phẩm, hoặc có chất gì đó bị phát hiện trong thực phẩm nói chung, người dân thường hoang mang không biết chất đó lợi, hại thế nào, nguy cơ ra sao với sức khỏe... Do đó, việc có một hệ thống cảnh báo nhanh và phân tích nguy cơ ngộ độc thực phẩm để tập hợp thông tin từ nhiều nguồn, từ các cuộc thanh kiểm tra - giám sát thường xuyên, từ báo chí, người dân, các mạng lưới cảnh báo của các tổ chức quốc tế... nhằm đưa thông tin về thực phẩm mất an toàn ra hệ thống cảnh báo thường xuyên là rất cần thiết.
PV: Việc cảnh báo nhanh và phân tích nguy cơ ngộ độc thực phẩm sẽ được thực hiện như thế nào, thưa ông?
Ông Nguyễn Công Khẩn: Hiện nay, việc xây dựng hệ thống cảnh báo nguy cơ này đang được tổ chức KOIKA hỗ trợ. Trước mắt, việc chủ động phân tích nguy cơ và cảnh báo sẽ tiến hành ở một số nhóm thực phẩm, còn đánh giá nguy cơ chủ động, trên nhiều nhóm mặt hàng sẽ làm theo lộ trình. Việc phân tích nguy cơ sẽ dựa vào các nghiên cứu. Tại các chợ đầu mối sẽ lấy mẫu xét nghiệm thường xuyên các nhóm sản phẩm nguy cơ cao, hay đang nằm trong diện nghi ngờ gây ngộ độc, ví dụ các thực phẩm nghi ngờ tồn dư hóa chất bảo quản, thực phẩm không rõ nguồn gốc xem tần suất gây nguy hại thế nào để đánh giá và đưa thông tin vào hệ thống cảnh báo. Hay tìm ra nguy cơ của thịt, trứng là từ đâu, làm thế nào để kiểm soát được nguy cơ từ thức ăn chăn nuôi và nếu xuất hiện thì sẽ cảnh báo như thế nào, xử lí, thu hồi, truy xuất nguồn gốc ra sao...
Đề án dự kiến căn cứ vào các yếu tố ưu tiên, ví dụ các hóa chất hay xuất hiện trong thực phẩm, vấn đề nào đang nguy hại nhất với thực phẩm sẽ được phân tích nguy cơ và đưa vào hệ thống cảnh báo trước.
PV: Như vậy, có thể kỳ vọng là đề án này sẽ giúp cả cơ quan quản lý và người dân chủ động hơn với vấn đề ATVSTP, thưa ông?
Ông Nguyễn Công Khẩn: Mục tiêu của Đề án hệ thống cảnh báo nhanh và phân tích nguy cơ ngộ độc thực phẩm nhằm đưa ra được cách quản lý thực phẩm dựa trên bằng chứng, dựa trên các nguồn thông tin khác nhau và giúp cho cơ quan quản lý chủ động hơn trong việc kiểm soát nguy cơ. Theo đó, Bộ Y tế với vai trò chuyên môn sẽ xây dựng hệ thống cảnh báo nguy cơ giúp phân tích những yếu tố đe dọa để đưa ra các cảnh báo sớm và các giải pháp phòng ngừa sớm. Tiến tới, các cảnh báo liên quan đến thực phẩm sẽ được truyền thông trên báo chí và website của Cục ATVSTP (http://vfa.gov.vn) để người dân tiếp cận được rộng rãi như một số nước đã làm.
PV: Trân trọng cảm ơn ông!
T.Bình- A.Tuấn (thực hiện)