Chống dịch ở cơ sở: Không xông pha không dập được dịch

Sau khi dịch tiêu chảy cấp tái phát tại huyện Kim Sơn, Ninh Bình, chúng tôi đã có dịp tham gia cùng đoàn công tác của Trung tâm Y tế dự phòng tỉnh  đi dập dịch. Hành lý của đoàn lỉnh kỉnh những bình phun, hoá chất, quần áo bảo hộ.  Giữa cái nóng đầu hè, ai cũng nhễ nhại mồ hôi.

Bác sĩ Lưu, Trưởng khoa dịch tễ của Trung tâm cho biết: Từ khi có bệnh nhân tiêu chảy cấp đầu tiên, cán bộ của Trung tâm YTDP đã phối hợp chặt chẽ với Trung tâm y tế huyện Kim Sơn tích cực triển khai các biện pháp phòng, chống dịch như tiến hành giám sát dịch tễ; điều tra, lấy mẫu xét nghiệm; cấp thuốc uống phòng cho những người có liên quan; tổ chức phun thuốc xử lý môi trường, khử khuẩn nguồn nước khu vực nhà bệnh nhân ở và nơi bệnh nhân nằm điều trị... Đến nay, Kim Sơn chưa phát hiện có thêm bệnh nhân mắc phẩy khuẩn tả mới.

Diễn tập cấp cứu bệnh nhân nhiễm cúm A (H1N1) tại Bệnh viện Bắc Thăng Long - Hà Nội. Ảnh: Trần Minh

Được biết, năm 2008, Kim Sơn cũng là địa bàn có nhiều bệnh nhân mắc tiêu chảy cấp nguy hiểm, có xã xuất hiện 5-7 bệnh nhân, nhiều trường hợp mắc do ăn thịt chó ở cùng bữa cỗ. Bước vào mùa dịch năm nay, tuy diễn biến dịch không rầm rộ nhưng ca bệnh đầu tiên ở Kim Sơn lại tử vong. Điều đó cho thấy tính phức tạp, bức thiết trong công tác phòng, chống dịch nói chung và phòng, chống tiêu chảy cấp nói riêng.

Cùng đi với các bác sĩ xuống xã Lai Thành, nơi có bệnh nhân tử vong do tiêu chảy cấp nguy hiểm, chúng tôi mới thấy hết nỗi khó khăn, vất vả trong phòng, chống dịch. Mọi việc làm đều phải hết sức kỹ càng, đúng quy trình. Nhiều khi dân chưa hiểu, các bác sĩ phải giải thích, phân tích rõ lợi ích của việc phun thuốc, uống thuốc phòng, sự cần thiết của ăn chín, uống sôi, giữ gìn vệ sinh môi trường, vệ sinh cá nhân để phòng, chống dịch...

Thuyết phục người dân đã khó, phải tìm cách vận động đoàn thể ở cơ sở cũng khó khăn không kém. Phối hợp ra sao? Kinh phí ở đâu trong khi ngân sách dành cho phòng chống dịch bệnh khẩn cấp đâu có rộng rãi gì... là những lo toan bắt buộc người đi chống dịch phải tính đến. Nhờ làm tốt công tác dân vận mà những ngày qua, cán bộ y tế và các đoàn thể ở địa phương như thanh niên, phụ nữ đã phối hợp rất tốt: Chia nhau đi phun hóa chất xử lý môi trường toàn bộ xóm có bệnh nhân tử vong (với 206 hộ); lập danh sách, cấp thuốc uống phòng bệnh cho gần 100 người có liên quan với bệnh nhân, cấp gần 1 tấn vôi bột, 4.000 viên cloramin T để các hộ dân khử khuẩn công trình phụ và nguồn nước sinh hoạt. Toàn bộ mẫu rau, nước sinh hoạt, thực phẩm lấy tại nhà bệnh nhân cũng được gửi đi xét nghiệm, kết quả cho âm tính. Tại trạm y tế xã, cơ sở vật chất, nhân lực phục vụ công tác phòng, chống dịch đã sẵn sàng. Trạm đã bố trí một phòng điều trị cách ly, phân công cán bộ trực 24/24 giờ. Dịch truyền, thuốc cấp cứu, giường điều trị đã được chuẩn bị đầy đủ.

Phun thuốc khử khuẩn diệt mầm bệnh.

BS. Nguyễn Cảnh Toàn, Trạm trưởng Trạm y tế xã Lai Thành cho biết: Lai Thành là xã đông dân với gần 14.000 khẩu, 17 xóm. Năm 2008, xã có 7 bệnh nhân mắc phẩy khuẩn tả, hầu hết được phát hiện sớm và điều trị kịp thời tại trạm y tế với sự hỗ trợ về chuyên môn của tuyến trên, không có bệnh nhân tử vong. Tuy nhiên, do việc kiểm soát nguồn lây trong cộng đồng còn nhiều khó khăn (đặc biệt là với những trường hợp người lành mang trùng), cộng với điều kiện vệ sinh môi trường không đảm bảo nên việc bùng phát dịch là điều khó tránh khỏi. Nếu mỗi người, mỗi gia đình đều có hiểu biết đầy đủ về bệnh dịch, cách phòng, chống thì những thiệt hại do dịch bệnh gây nên sẽ được hạn chế nhiều. Tại Trung tâm y tế Kim Sơn, một khu điều trị cách ly đã được thiết lập, các loại thuốc, hoá chất, dịch truyền cũng được chuẩn bị đầy đủ. Công tác thông tin báo dịch được duy trì hằng ngày. Những ngày này, cán bộ y tế của Trung tâm luôn trong trạng thái sẵn sàng tiếp nhận bệnh nhân, sẵn sàng lên đường tăng cường cho tuyến dưới.

Đức Huy