1. Thực tế đáng báo động trên sân pickleball
Trong thời gian ngắn, nhiều ca tai nạn y khoa đã được ghi nhận tại các sân pickleball trên cả nước. Không ít trường hợp là nam giới trung niên, có hoặc không có tiền sử bệnh tim mạch rõ ràng. Có người gục xuống ngay khi đang thi đấu, có người vừa ngồi nghỉ đã đột quỵ. Một số được cấp cứu kịp thời, nhưng cũng có trường hợp tử vong tại chỗ dù đã được ép tim. Đáng chú ý, nhiều nạn nhân trước đó vẫn sinh hoạt bình thường và không hề nghĩ mình thuộc nhóm nguy cơ cao.
Các chuyên gia cho rằng con số thực tế có thể lớn hơn nhiều so với báo cáo. Lý do là nguyên nhân tử vong thường được ghi nhận là nhồi máu cơ tim hoặc đột quỵ, trong khi yếu tố kích hoạt từ nhiệt độ và vận động lại bị bỏ qua. Điều này tạo ra một “vùng mù nhận thức”: người chơi nghĩ rằng họ gặp vấn đề tim mạch đột ngột, nhưng thực chất đó là hệ quả của môi trường nhiệt kết hợp gắng sức. Nói cách khác, sân chơi thể thao đã vô tình trở thành nơi kích hoạt các nguy cơ tiềm ẩn trong cơ thể.
2. Hiểm họa từ thời tiết oi nóng và mặt sân bê tông
Điểm mấu chốt nằm ở điều kiện thời tiết. Nhiệt độ ngoài trời tại Hà Nội có thể vượt 40 độ C trong những đợt cao điểm, trong khi TP.HCM lại có độ ẩm rất cao, khiến cơ thể gần như không thể tự làm mát. Nhưng con số khí tượng chưa phản ánh hết mức độ nguy hiểm. Thực tế, bề mặt sân nhựa hoặc bê tông hấp thụ nhiệt mạnh, có thể nóng tới gần 60 độ C vào giữa trưa.
Người chơi khi đó phải chịu nhiệt từ hai phía: sức nóng bốc lên từ mặt sân và bức xạ mặt trời chiếu trực tiếp. Độ ẩm cao càng làm mồ hôi không thể bay hơi, khiến cơ thể mất khả năng hạ nhiệt tự nhiên. Nhiệt độ lõi tăng nhanh nhưng người chơi thường không nhận ra cho đến khi đã quá muộn. Nghiên cứu sinh lý cho thấy khi chỉ số nhiệt vượt ngưỡng an toàn, hiệu suất vận động có thể giảm gần một nửa. Nhưng nguy hiểm hơn, hệ tim mạch và thần kinh bắt đầu chịu áp lực cực lớn. Đây chính là nền tảng dẫn tới các biến cố nghiêm trọng đang ngày càng xuất hiện nhiều hơn trên sân pickleball.
Đừng để say nắng đột quỵ khi chơi pickleball ngày hè. Ảnh minh họa.
3. Vòng xoáy bệnh lý nguy hiểm đe dọa người chơi
Khi chơi pickleball dưới trời nóng, cơ thể phải đối mặt đồng thời với hai quá trình nguy hiểm.
Thứ nhất là sốc nhiệt do gắng sức. Khi nhiệt độ cơ thể vượt khoảng 40°C, các protein bắt đầu biến tính, hệ thần kinh bị ảnh hưởng và người chơi có thể rơi vào trạng thái lú lẫn, co giật hoặc hôn mê. Nếu tiếp tục tăng, các cơ quan như gan, thận và phổi sẽ suy nhanh chóng. Đây là tình trạng có thể gây tử vong chỉ trong vòng một giờ nếu không được hạ nhiệt kịp thời.
Thứ hai là biến cố tim mạch. Khi cơ thể cố gắng tản nhiệt, tim phải hoạt động hết công suất. Mất nước làm máu đặc hơn, tăng nguy cơ hình thành cục máu đông. Đồng thời, việc mất điện giải như kali và magie có thể gây rối loạn nhịp tim nguy hiểm.
Một ví dụ dễ hiểu: cơ thể giống như động cơ đang chạy quá tải trong điều kiện thiếu nước làm mát. Nhiệt tăng, áp lực tăng, và chỉ cần một “điểm yếu” nhỏ trong hệ thống – như mảng xơ vữa trong mạch máu – là có thể dẫn tới sự cố nghiêm trọng. Đáng lo là hai quá trình này không tách biệt mà tương tác với nhau. Sốc nhiệt làm tim thêm quá tải, trong khi rối loạn tim mạch lại khiến cơ thể mất khả năng điều hòa nhiệt. Kết quả là một vòng xoáy nguy hiểm, có thể dẫn đến ngừng tuần hoàn chỉ trong vài phút.
4. Những sai lầm do tâm lý chủ quan
Pickleball thường bị đánh giá là nhẹ nhàng hơn tennis hay cầu lông. Nhưng thực tế, đây là môn thể thao có cường độ biến thiên rất cao. Người chơi liên tục tăng tốc, đổi hướng và phản xạ trong không gian hẹp. Nhịp tim vì thế không tăng đều mà dao động mạnh, tạo áp lực lớn lên hệ tim mạch. Đây là kiểu vận động đặc biệt nguy hiểm với người trung niên hoặc người ít tập luyện trước đó.
Người chơi cần chủ động kiểm tra sức khỏe, đặc biệt nếu trên 40 tuổi hoặc có yếu tố nguy cơ. Ảnh minh họa.
Sự chủ quan còn đến từ hành vi. Nhiều người chơi liên tục hàng giờ dưới nắng, không nghỉ đủ, không uống nước đúng cách. Một số chọn chơi vào sáng sớm ngay sau khi ngủ dậy – thời điểm cơ thể đang ở trạng thái “dễ tổn thương” nhất với huyết áp và độ nhớt máu cao. Ngoài ra, việc không kiểm tra sức khỏe trước khi chơi cũng là yếu tố rủi ro lớn. Nhiều người mang trong mình bệnh lý tim mạch tiềm ẩn nhưng không hề biết, cho đến khi biến cố xảy ra trên sân.
5. Nguyên tắc sơ cứu khẩn cấp
Trong các tình huống khẩn cấp, phản ứng ban đầu quan trọng hơn bất kỳ thiết bị y tế hiện đại nào.
Nếu nạn nhân còn thở nhưng có dấu hiệu sốc nhiệt, cần hạ nhiệt ngay lập tức bằng cách đưa vào chỗ mát, cởi bớt quần áo và làm lạnh cơ thể càng nhanh càng tốt. Ngâm nước lạnh hoặc chườm đá vào các vùng cổ, nách, bẹn là những cách hiệu quả nhất. Việc chậm trễ có thể khiến tổn thương trở nên không thể đảo ngược.
Nếu nạn nhân bất tỉnh và không thở, cần coi đó là ngừng tim. Lúc này, ép tim ngoài lồng ngực phải được thực hiện ngay, với tốc độ nhanh và liên tục. Nếu có máy sốc tim tự động (AED), việc sử dụng sớm có thể tăng đáng kể cơ hội sống. Ngược lại, nhiều phương pháp dân gian như cạo gió, xức dầu hay châm kim không những không giúp ích mà còn làm mất “thời gian vàng”. Trong cấp cứu tim mạch, mỗi phút trôi qua đều làm giảm khả năng sống sót.
6. Làm sao để chơi pickleball an toàn mùa nóng?
Nguy cơ không có nghĩa là phải từ bỏ môn thể thao này. Vấn đề nằm ở cách chơi.
Người chơi cần chủ động kiểm tra sức khỏe, đặc biệt nếu trên 40 tuổi hoặc có yếu tố nguy cơ. Việc chọn thời điểm tập luyện cũng rất quan trọng, nên tránh khung giờ nắng gắt. Bù nước đúng cách là yếu tố sống còn. Không chỉ uống nước mà cần bổ sung điện giải để tránh rối loạn nhịp tim. Đồng thời, cần nghỉ giữa các hiệp thay vì chơi liên tục trong thời gian dài.
Về phía sân chơi, việc trang bị máy AED, khu vực làm mát và đào tạo sơ cứu là điều cần thiết, không còn là lựa chọn. Trong bối cảnh biến đổi khí hậu khiến các đợt nắng nóng ngày càng khắc nghiệt, tiêu chuẩn an toàn cho thể thao ngoài trời cũng cần được nâng lên tương ứng. Pickleball vẫn là một môn thể thao tốt cho sức khỏe. Nhưng trong điều kiện nắng nóng quá mức, nó không còn là trò chơi đơn giản. Chỉ một chút chủ quan có thể phải trả giá bằng tính mạng.
