Chợ đêm chỉ bán mực nháy ở Nghệ An.
Dưới ánh đèn pin chập chờn, những con mực vừa rời mặt biển còn trong veo, liên tục đổi màu như "nháy mắt" với người đi chợ đêm. Trên đoạn vỉa hè chừng 200m dẫn ra đảo Lan Châu, phường Cửa Lò, một phiên chợ đặc biệt chỉ bán một thứ duy nhất mực tươi.
Khoảng 20h, khi những chiếc thuyền câu lần lượt cập bờ, chợ mực nháy bắt đầu họp. Không quầy kệ, không biển hiệu, mỗi người bán chỉ cần một chiếc ghế nhỏ, vài chậu nhựa cạn lòng và chiếc đèn tích điện. Ánh sáng hắt xuống, những con mực còn sống ánh lên sắc bạc, da trong suốt, liên tục chuyển màu.
"Mùa này khách du lịch đông, mực bán nhanh nên có thêm thu nhập", chị Nguyễn Thị Hà, 45 tuổi vừa soi đèn bán hàng vừa nói. Gia đình chị sống tại Cửa Lò, chồng làm nghề câu mực bằng thuyền thúng, vợ ở trên bờ chờ hàng vào chợ mỗi buổi tối để bán. "Gọi là mực nháy vì nó tươi rói, nhìn dưới đèn cứ óng ánh, đổi màu liên tục. Đây là mực câu nên thịt chắc, giòn, ngọt tự nhiên, khách rất chuộng", chị Hà nói.
Mực được bán theo mớ, từ 150.000 đồng đến 200.000 đồng, tùy khả năng trả giá của người mua.
Mùa mực ở Cửa Lò bắt đầu từ tháng 3, kéo dài đến khoảng tháng 7–8. Từ đầu giờ chiều, ngư dân ra khơi, sau 3–4 tiếng lại quay vào bờ với những mẻ mực tươi rói, mỗi chuyến chỉ chừng 2–3kg.
Mực không nhiều, vừa cập bờ đã được chuyển cho những người phụ nữ mang ra chợ bán, còn người đàn ông lại vội vã quay thuyền, tiếp tục hành trình trong đêm. Có đêm may mắn, họ kịp quay về thêm chuyến nữa vào gần nửa đêm; nếu không, đành chờ tới sáng sớm hôm sau. “Đi biển vậy chứ không phải lúc nào cũng trúng. Nhưng được cái mực tươi, bán dễ”, một ngư dân chia sẻ.
Điều lạ ở chợ này là mực không bán theo cân mà bán theo mớ. Mỗi mớ chừng 6-9 con, tùy kích cỡ mà người bán đưa giá từ 200.000 đến 250.000 đồng. Khách trả giá, người bán gật đầu hoặc lắc đầu. Nếu không thuận, hai bên vẫn vui vẻ, không mặc cả căng thẳng. Thực tế, phần lớn mớ mực được bán quanh mức 150.000-170.000 đồng.
Chợ mực nháy họp trong đêm, không bán theo cân mà bán theo từng mớ.
Một buổi tối, chị Nguyễn Thị Thủy, ở phường Cửa Lò, bán được 12 mớ mực, thu về khoảng 2,5 triệu đồng. Trừ chi phí chuyến biển khoảng 500.000 đồng, vợ chồng chị lãi gần 2 triệu đồng. “Với dân biển như tôi, vậy là tốt rồi, nhất là mùa đông khách”, chị Thủy chia sẻ.
Biết đến chợ qua mạng xã hội, anh Nguyễn Anh Đức, ở phường Vinh Phú (Nghệ An), cùng bạn ghé thử. Sau một vòng dạo chợ, anh mua 3 mớ mực với giá 500.000 đồng. “Mực không rẻ, nhưng xứng đáng. Mang vào quán nhờ chế biến thêm chút phí là có ngay món tươi ngon. Quan trọng là trải nghiệm rất lạ”, anh Đức nói.
Tranh thủ buổi tối, nhiều gia đình cùng bạn bè xuống Cửa Lò “săn” mực nháy.
Đặc biệt vào dịp cuối tuần, khách đổ về đông nghịt khiến khu chợ càng thêm ken đặc. Nhiều người phải chen chân, kiên nhẫn chờ đợi mới chọn được mớ mực vừa ý.
Theo người dân địa phương, mực nháy chủ yếu do ngư dân câu trong đêm, thuyền vừa cập bến là bán ngay, thường chỉ khoảng 30 phút đã hết sạch.
Chợ đêm mực nháy nhộn nhịp kẻ mua người bán, trở thành nét chấm phá sinh động, đầy sức hút của phố biển Cửa Lò.
Dưới ánh đèn pin lập loè, giữa tiếng mặc cả rộn ràng và dòng người qua lại đông đúc, “chợ không cân” này dần trở thành điểm hẹn khó bỏ lỡ mỗi khi đêm xuống ở phố biển Cửa Lò.
Sau khi chọn được mực ưng ý tại chợ, du khách có thể mang vào các quán ăn gần đó để nhờ chế biến theo khẩu vị. Với mực nháy còn tươi rói, người dân địa phương thường gợi ý ăn gỏi, để nguyên con, vắt chút chanh, thêm gia vị đơn giản nhưng giữ trọn vị ngọt tự nhiên của biển. Ngoài ra, mực hấp hoặc chế biến nhẹ cũng đủ làm nổi bật độ tươi, giòn đặc trưng của mực vừa câu lên.
Không chỉ là nơi mua bán, chợ đêm mực nháy còn góp phần làm giàu trải nghiệm cho du khách khi đến Cửa Lò, đồng thời quảng bá một đặc sản rất riêng của vùng biển này.
"Chợ đông, vui, mà mực nháy thì đúng là đáng thử khi đến đây", anh Trần Anh Tuấn, du khách từ Hà Nội, chia sẻ.
Theo đại diện chính quyền phường Cửa Lò, chợ mực nháy đang dần trở thành điểm hút khách về đêm. Không chỉ mang lại thu nhập cho ngư dân, phiên chợ còn góp phần làm phong phú thêm trải nghiệm du lịch.
Tuy vậy, khi lượng khách ngày càng đông, bài toán đặt ra là làm sao vừa giữ được nét tự nhiên của phiên chợ, vừa đảm bảo vệ sinh môi trường, trật tự và hình ảnh đô thị.
Địa phương đang tính đến phương án quy hoạch chợ đêm hải sản, trong đó có mực nháy, để tạo không gian bài bản hơn cho cả người bán lẫn du khách.
