Đi chợ… không người
Phóng viên báo Sức khỏe& Đời sống đã tiến hành một cuộc khảo sát thực tế xuống các khu chợ được gắn biển là “chợ đầu mối” với những lô đất lên tới hàng chục ngàn m2 tọa lạc trên những vị trí mà bất kỳ doanh nghiệp nào cũng phải mơ ước! Như chợ đầu mối Quảng An nằm trên đường Âu Cơ, chợ đầu mối Bắc Thăng Long thuộc xã Hải Bối, huyện Đông Anh, Hà Nội. Với chợ Quảng An, nếu không có tấm biển treo trước cổng “Chợ Quảng An”, chắc rằng không ai nghĩ đây là một cái chợ. Với diện tích lên tới hơn 6.000m2, chợ vẫn đang trong tình trạng “đắp chiếu”. Giữa buổi sáng, đứng trên đường Âu Cơ nhìn xuống, chợ vắng hoe. Nghĩ chợ họp theo phiên (mỗi tuần họp vài lần vào những ngày nhất định) nhưng cô hàng bán nước trong chợ cho biết “ngày nào cũng vậy”. Để tạo ra nguồn thu, Ban Quản lý chợ khu vực Yên Phụ (Q.Tây Hồ) đã cắt một phần ba diện tích ngôi nhà khung thép cho thuê, làm ga-ra sửa chữa ôtô, còn mấy trăm mét mặt đường cho đại lý ôtô An Du làm phòng trưng bày và bán xe. Hơn 6.000m2 đất mặt đường và hàng tỉ đồng đầu tư xây dựng chợ đã bị bỏ phí.
Chợ đầu mối Bắc Thăng Long lại đang đứng trước nguy cơ biến thành chợ… rác. Cuối năm 2003, UBND thành phố và huyện Đông Anh đã cho khai trương chợ đầu mối Bắc Thăng Long với tổng diện tích trên 30.000m2. Nhưng ngay sau khi khai trương vẫn chẳng có hộ kinh doanh nào chịu vào chợ. Và cho đến nay, chợ hầu như nằm im lìm giữa một vùng cỏ lau ngút ngàn tầm mắt. Tấm biển “Chợ đầu mối Bắc Thăng Long” được đắp bằng xi măng đã rơi rụng nhiều con chữ. Nằm sát ngay đó là một tấm biển ghi to tướng “Chợ đồ cũ” của một doanh nghiệp. Theo quan sát của phóng viên, toàn bộ hai nhà chợ chính được thiết kế mái tôn Đức, khung thép có giá vài chục tỉ nay trở thành kho lưu hàng hóa của một số doanh nghiệp làm đồ gỗ, bên cạnh đó là khu vực giết mổ gia cầm và kinh doanh hàng thủy sản bốc mùi hôi thối, nhơ nhớp, nước chảy lênh láng trên sân đã bị tróc sùi.
 Chợ đầu mối Bắc Thăng Long thành chợ đồ cũ. |
Chợ cóc… bóp chết chợ công
Trao đổi với ông Dương Xuân Nam, quyền Trưởng phòng kinh doanh Chợ đầu mối Bắc Thăng Long, được biết: Ngay sau khi chợ được khai trương, nhận thấy chợ không hoạt động có hiệu quả vì không thu hút được tiểu thương, vì vậy năm 2007, Ban quản lý chợ lúc đó là huyện Đông Anh đã chuyển giao quyền quản lý cho Tổng công ty thương mại Hà Nội (Hapro) nhằm vực lại hoạt động của chợ. Mặc dù ban quản lý mới đã có nhiều cải tiến, mở rộng đa ngành nghề kinh doanh song vẫn không thu hút được doanh nhân, tiểu thương vào làm ăn buôn bán. Phần lớn diện tích sử dụng của chợ hiện bị bỏ hoang, chợ chỉ hoạt động cầm chừng vài tiếng đồng hồ từ 4h - 6h sáng, chủ yếu là kinh doanh giết mổ gia cầm, buôn bán gia súc, mặt hàng thủy sản đông lạnh... Hiện nay, có một số doanh nghiệp đã thuê lại hai khu nhà chờ vốn dành để kinh doanh mặt hàng khô làm kho lưu hàng hóa, ngoài ra còn có một doanh nghiệp chuyên thu gom đồ cũ cũng thuê nhà xưởng sân bãi của chợ. Ông Nam khẳng định: “Việc thuê mặt bằng này đều do các hộ trước đây đã trúng thầu trên diện tích các ki-ốt, vì chợ không hoạt động nên họ cho các doanh nghiệp thuê lại. Ban quản lý chợ nắm được một số trường hợp, còn những trường hợp chuyển nhượng chui chúng tôi không quản lý được”. Tuy nhiên theo như ông Nam, Ban quản lý chợ đầu mối Bắc Thăng Long đã yêu cầu các doanh nghiệp đang thuê lại mặt bằng chợ ký cam kết bàn giao lại ngay mặt bằng khi chợ đi vào hoạt động lại!?
Theo đại diện Ban quản lý chợ Quảng An và chợ đầu mối Bắc Thăng Long, nếu tình trạng chợ cóc, chợ tạm vẫn tồn tại song song và bao vây ngay khu vực lân cận các chợ đầu mối thì e rằng chẳng có chợ đầu mối nào tồn tại được, bởi tâm lý người dân vẫn còn thói quen “tiện đâu mua đó”. Để giải quyết vấn đề này, chính quyền địa phương nơi có các chợ đầu mối phải phối hợp chặt chẽ với cơ quan ban ngành có những biện pháp mạnh để chống tình trạng chợ cóc, đồng thời có những chính sách quản lý linh hoạt để thu hút doanh nghiệp doanh nhân vào làm ăn trong chợ, chỉ khi đó, những chợ đầu mối với đầu tư bạc tỉ mới không phải chịu cảnh... đứt mối như vậy.
Văn Hậu