Chợ cũ xuống cấp, chợ mới đìu hiu ở Nghệ An

Mưa gió là đóng cửa hàng

Mỗi khi trời mưa gió, bà Nguyễn Thị Mai, tiểu thương kinh doanh thực phẩm khô tại chợ Ga (phường Thành Vinh, Nghệ An), lại thấp thỏm lo mái đình chợ có thể đổ sập. Không ít lần, bà Mai nghỉ bán vì sợ xảy ra tai nạn.

Chợ Ga là một trong những khu chợ lớn ở địa phương, với khoảng 1.700 ki-ốt. Dù hoạt động kinh doanh những năm gần đây gặp khó khăn do thói quen mua sắm của người dân thay đổi, nơi đây từng là điểm mua bán khá sầm uất. Thế nhưng, sau hai cơn bão số 5 và số 10 vào cuối tháng 8 và tháng 9/2025, nhiều hạng mục của chợ bị hư hỏng nặng. 

Tại khu đình chợ, nơi tập trung các gian hàng ăn uống, thực phẩm khô và gia vị, nhiều tấm lợp fibro xi măng bị gió cuốn bay, để lộ những khoảng mái trống hoác. Một số kết cấu thép bị hư hại, hệ thống trụ cột và thanh đà xuống cấp sau nhiều năm sử dụng.

Không chỉ lo mất an toàn, các tiểu thương còn phải đối mặt với cảnh nước mưa tạt vào hàng hóa, chảy lênh láng khắp gian hàng. Việc buôn bán vì thế thường xuyên bị gián đoạn. "Chúng tôi nhiều lần đề nghị ban quản lý chợ sửa chữa lại đình để thuận lợi cho việc buôn bán nhưng vẫn chưa có kết quả", bà Mai nói và cho biết, để hạn chế nước mưa làm hư hỏng hàng hóa, một số tiểu thương phải tự bỏ tiền lắp mái tôn che chắn. Tuy nhiên, không phải gian hàng nào cũng có điều kiện dựng mái che. Những ki-ốt nằm ở khu vực trống trải đành đóng cửa, ngừng kinh doanh. 

Tình trạng tương tự cũng diễn ra tại chợ Quán Lau (phường Trường Vinh). Sau hai cơn bão năm 2025, nhiều khu vực mái fibro xi măng bị gió hất tung, không còn khả năng che mưa, che nắng cho các gian hàng bên dưới. Trong lúc chờ được sửa chữa, một số tiểu thương phải tự bỏ tiền làm mái tôn thay thế. Nhưng mái thấp khiến khu vực kinh doanh trở nên oi bức vào những ngày nắng nóng.

Bà Trần Thị Thanh, một tiểu thương tại chợ, cho biết tình trạng xuống cấp khiến người buôn bán luôn bất an. "Mưa gió, chúng tôi không dám bán hàng vì nước tạt tứ tung và sợ mất an toàn", bà Thanh cho hay.

Theo ông Dương Xuân Đạt, quản lý chợ Quán Lau, công trình đã quá cũ, nhiều hạng mục xuống cấp nghiêm trọng, ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động kinh doanh. Ban quản lý chợ mong các cấp, ngành sớm có phương án đầu tư sửa chữa hoặc xây mới để tiểu thương yên tâm buôn bán.

Ông Nguyễn Ngọc Phong, Phó Chủ tịch UBND phường Trường Vinh, cho biết chợ Quán Lau nằm ở khu vực trung tâm đô thị Vinh. Công trình xuống cấp không chỉ tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn mà còn ảnh hưởng đến mỹ quan đô thị. "Chúng tôi sẽ báo cáo UBND tỉnh, kiến nghị xây dựng phương án kêu gọi nhà đầu tư xây lại chợ. Việc sửa chữa sẽ khó thực hiện khi nhiều hạng mục đã xuống cấp nặng, nếu sửa cũng chỉ mang tính chắp vá, tạm thời và không thể giải quyết vấn đề lâu dài", ông Phong nói.

Nếu chủ trương xây mới được UBND tỉnh chấp thuận, địa phương sẽ vận động các tiểu thương đồng thuận, hướng tới xây dựng khu chợ khang trang, hiện đại hơn.

Một cán bộ Phòng Quản lý thương mại, Sở Công thương Nghệ An, cho biết sở đã đề nghị UBND các phường rà soát những chợ bị hư hỏng để xây dựng phương án khắc phục. UBND tỉnh dự kiến hỗ trợ hơn 8 tỉ đồng để sửa chữa các chợ này.

Chợ mới đầu tư tiền tỉ vẫn vắng khách

Trong khi tiểu thương ở những khu chợ cũ mong được sửa chữa để bảo đảm an toàn, một số khu chợ mới tại TP Vinh trước đây lại rơi vào cảnh đìu hiu. Nhiều ki-ốt bỏ trống, hoạt động mua bán không như kỳ vọng khi công trình được đầu tư xây dựng.

Chợ Hưng Đông, nay thuộc phường Vinh Hưng, được xây dựng năm 2018 trên diện tích 3.600m², với tổng vốn đầu tư 5,7 tỉ đồng. Công trình từng được kỳ vọng thay thế các chợ cóc, chợ tạm, tạo địa điểm kinh doanh tập trung và góp phần chỉnh trang đKô thị. Thế nhưng, sau khi đưa vào hoạt động, chợ không thu hút được tiểu thương và người dân. Nhiều dãy ki-ốt cửa đóng im ỉm, không có người thuê.

Chính quyền địa phương từng tổ chức các hội chợ, vận động tổ chức, đoàn thể mở gian hàng nhằm thu hút người mua, người bán. Tuy nhiên, khi các hoạt động này kết thúc, khu chợ lại trở về cảnh vắng vẻ.

Tại chợ Phong Toàn (phường Vinh Phú) được xây dựng và đưa vào hoạt động hơn 10 năm trước, với quy mô khoảng 400 gian hàng, nhưng đến nay khu chợ vẫn chưa phát huy hiệu quả như kỳ vọng.

Tại đình chính, các gian hàng được quy hoạch kinh doanh quần áo, giày dép, đồ gia dụng phần lớn đóng cửa. Hoạt động mua bán chủ yếu tập trung ở đình phụ, nơi còn một số tiểu thương bán rau, củ, quả.

Một cán bộ ban quản lý chợ cho biết, từ khi đi vào hoạt động, khoảng 25-30% số quầy hàng được thuê. Tuy nhiên, do buôn bán ế ẩm, số lượng quầy có người kinh doanh ngày càng giảm.

Theo vị này, sau dịch COVID-19, thói quen mua sắm của người dân thay đổi đáng kể. Các siêu thị, cửa hàng tiện lợi ngày càng phát triển, trong khi mua sắm trực tuyến phổ biến hơn, khiến chợ truyền thống gặp thêm khó khăn trong việc thu hút khách.

Nghệ An hiện có 371 chợ dân sinh đang hoạt động, trong đó có 7 chợ hạng 1 và 20 chợ hạng 2. Theo thống kê của cơ quan chức năng, 34,36% số chợ hoạt động chưa hiệu quả, 10,24% hoạt động không hiệu quả. Không ít khu chợ rơi vào cảnh vắng khách, kinh doanh khó khăn.

Năm 2025, UBND tỉnh Nghệ An ban hành kế hoạch phát triển mạng lưới chợ, siêu thị và trung tâm thương mại trên địa bàn, hướng tới đồng bộ hệ thống thương mại với hạ tầng giao thông, vận tải và logistics. Nguồn vốn phát triển mạng lưới này dự kiến huy động từ các doanh nghiệp tham gia đầu tư xây dựng, cải tạo chợ, siêu thị và trung tâm thương mại.

Theo kế hoạch, đến năm 2030, Nghệ An đặt mục tiêu phát triển khoảng 100 trung tâm thương mại, trong đó dự kiến xây mới 68 trung tâm thương mại. Tuy nhiên, bên cạnh mục tiêu mở rộng hạ tầng thương mại, câu chuyện những khu chợ cũ xuống cấp chưa được khắc phục và những khu chợ mới hoạt động kém hiệu quả vẫn đặt ra yêu cầu về quy hoạch, đầu tư và tổ chức khai thác.

Chợ truyền thống vắng khách, tiểu thương lên mạng tìm người mua

SKĐS - Trước sức ép của thương mại điện tử, nhiều tiểu thương chợ truyền thống ở Nghệ An tìm cách đưa hàng hóa lên mạng, giữ khách và duy trì việc buôn bán.