Chính quyền thờ ơ, người dân vớt cá đem bán

Liên tiếp trong nhiều ngày qua, người dân sống quanh khu vực hồ Xuân Hòa A (Hòa Khê, Thanh Khê, Đà Nẵng) phải chịu đựng mùi tanh nồng, hôi thối do cá chết nổi trắng mặt hồ. Trong khi chính quyền chưa có biện pháp xử lý thì số cá này đã được vớt đi, đem tiêu thụ. Điều nguy hiểm ở đây là hồ nằm ngay sát sân bay Đà Nẵng, trước đây quân đội Mỹ dùng làm nơi chứa hóa chất/dioxin. Chính quyền TP. Đà Nẵng đã có văn bản khuyến cáo người dân không nên đánh bắt cá, chăn nuôi và trồng trọt quanh khu vực sân bay, vì trước đây vùng đất này bị ảnh hưởng nặng do chiến tranh nên thời gian này nhiều người đã không còn dám ăn cá, ăn rau nuôi trồng trên hồ nữa.

Cá chết nổi trắng mặt hồ Xuân Hòa A.

Bắt đầu từ ngày 19/8, những hộ dân sống quanh khu vực hồ Xuân Hoà A bị tấn công bởi mùi tanh nồng nặc. Hồ Xuân Hòa A là một trong hai hồ chứa nằm sát chân tường rào của sân bay Đà Nẵng, cả hai hồ này có nhiệm vụ tích nước nhằm hạn chế tình trạng ngập úng trong khu vực sân bay vào mùa mưa lũ. Nguyên nhân của tình trạng hôi thối này là do hàng loạt cá chết phơi trắng xác trên mặt hồ, chủ yếu là cá rô phi, cá mè và cá trắm cỏ. Ông Trần C, nhà sống ngay sát bên hồ, nói như than: Mấy ngày đầu, chúng tôi cũng vớt số cá chết lên cho đỡ bốc mùi, nhưng vớt không xuể. Vớt chưa xong đợt này thì đợt khác lại nổi lên. Trời lại đang nắng nóng, số cá chết bắt đầu quá trình phân huỷ, bốc mùi tanh tưởi, hôi thối nồng nặc. Thiệt là chúng tôi chịu hết xiết. Cũng theo phản ánh của người dân thì mới đầu, nhiều người sống quanh hồ phát hiện cá chết thấy tiếc của nên đã xuống vớt về nấu cho heo ăn, nhưng sau đó, khi thấy cá chết nổi càng nhiều, thậm chí có những con nặng ước chừng từ 3-5kg cũng nổi lềnh phềnh trên mặt nước thì không còn ai dám lấy nữa vì sợ lây lan bệnh tật. Ông Trần Văn N. cho biết: "Hơn 30 năm sinh sống ở đây, lần đầu tiên tui thấy cá chết hàng loạt như ri, mà hầu hết là do bị nổ mắt. Tuy nhiên, đáng lo ngại hơn cả là đã bắt đầu có những người dân ở các khu vực khác khi nghe tin đã đổ xô về hồ Xuân Hòa A vớt cá chết mang đi nơi khác tiêu thụ. Ông Trần C. bất bình, kể: "Họ mang theo cả thúng chài, lưới để bắt cá. Có đêm họ vớt được hàng tạ rồi đem bán ngay đầu đường với giá khoảng 20.000/kg. Cá đã chết hay đang lờ đờ cũng đều bị vớt cả. Chúng tôi biết nhưng chẳng dám nói ra vì sợ họ sinh chuyện".

Trong khi những hộ dân sống xung quanh khu vực hồ Xuân Hòa A đang lo lắng, hoang mang về tình trạng cá chết hàng loạt mà không rõ nguyên nhân, thì ông Phan Tấn Ninh - Chủ tịch phường Hòa Khê, khi được phóng viên trao đổi vẫn điềm nhiên: "Làm gì có chuyện đó". Có vẻ như ông vẫn chưa hề hay biết chuyện gì xảy ra dù trụ sở của UBND phường cách khu vực hồ không xa. Thậm chí, ông Ninh còn đoán, có lẽ do nhiều người đi câu về nhưng không ăn, đem bỏ xuống lại dưới hồ nên cá chết!? Đến cuối ngày 22/8, khi chúng tôi liên lạc trở lại với ông Ninh thì được giải thích nguyên nhân là do thời tiết thay đổi đột ngột nên mới có hiện tượng cá chết hàng loạt như vậy.

Cho đến thời điểm này, vẫn chưa có sự vào cuộc của các cơ quan liên quan để tìm hiểu nguyên nhân của hiện tượng trên.

Thành phố Đà Nẵng đã có văn bản khuyến cáo người dân không nên nên đánh bắt cá, chăn nuôi và trồng trọt quanh khu vực sân bay. Cùng với sân bay Phù Cát, Biên Hòa thì sân bay Đà Nẵng là một trong 3 sân bay trước đây quân đội Mỹ dùng làm nơi chứa hoá chất/dioxin và được đánh giá là nhiễm độc nặng nhất với nồng độ dioxin cao hơn mức cho phép hàng trăm đến hàng nghìn ppt (part per trillion - phần nghìn tỷ). Thời gian bán hủy của dioxin là khoảng 10 năm, sau đó, 50% nồng lượng dioxin vẫn còn tồn tại trong con người và nếu không tồn tại trong con người thì tồn tại trong môi trường. Theo TS.BS. Lê Kế Sơn, Chánh Văn phòng Ban Chỉ đạo quốc gia khắc phục hậu quả chất độc hoá học do Mỹ sử dụng trong chiến tranh ở Việt Nam (Ban chỉ đạo 33) thì nồng độ dioxin tại các "vùng nóng" tiếp tục ảnh hưởng đến môi trường và sức khỏe của con người, tình hình bệnh tật và dị tật bẩm sinh cao hơn rõ so với các vùng khác và xuất hiện những người mới nhiễm dioxin. Những nghiên cứu gần đây còn cho thấy trong các động vật sống ở lớp bùn của những hồ xung quanh có nồng độ dioxin cao. Cũng theo ông Sơn, ở vùng được xác định nhiễm chất độc dioxin, người dân không được ăn ốc, cua, cá sống trong các hồ; không được ăn mỡ các gia cầm như gà, vịt vì dioxin tích tụ trong các mô mỡ của gia cầm.