Chiều 20/11, thay mặt Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn trình bày Tờ trình về dự án Nghị quyết của Quốc hội ban hành chính sách đặc thù xử lý xóa tiền thuế nợ, nhằm tháo gỡ khó khăn cho người nộp thuế, đồng thời đáp ứng yêu cầu cấp bách trong thực hiện cam kết quốc tế về trao đổi thông tin theo yêu cầu.

Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI chiều 20/11. Ảnh: Media Quốc hội
Không xóa nợ đại trà, loại trừ các trường hợp vi phạm
Dự thảo Nghị quyết quy định chính sách đặc thù xử lý xóa nợ lệ phí môn bài, bao gồm cả thuế môn bài theo quy định trước ngày 1/1/2017 và tiền chậm nộp đối với NNT đã ngừng hoạt động nhưng chưa hoàn tất thủ tục chấm dứt hiệu lực MST (trạng thái 03) và NNT không hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký (trạng thái 06).
Theo Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn, việc xây dựng chính sách nhằm tháo gỡ khó khăn, giảm chi phí tuân thủ và chi phí quản lý, giúp người nộp thuế ổn định sản xuất, kinh doanh, hoàn thiện thủ tục khôi phục hoặc chấm dứt hiệu lực mã số thuế đúng quy định.

Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn. Ảnh: Media Quốc hội
Đáng chú ý, dự thảo không đề xuất xóa nợ tiền chậm nộp đại trà mà đặt ra các điều kiện cụ thể. Không xem xét xóa các khoản tiền chậm nộp phát sinh từ nợ thuế gốc liên quan đến hành vi trốn thuế, gian lận thuế, sử dụng hóa đơn, chứng từ không hợp pháp hoặc các vụ việc đang được thanh tra, điều tra, truy tố, xét xử.
Chính sách cũng loại trừ chi nhánh, văn phòng đại diện, địa điểm kinh doanh ở trạng thái 03, 06 nhưng đơn vị chủ quản vẫn đang hoạt động hoặc tạm ngừng kinh doanh có thời hạn. Người nộp thuế có hoạt động sản xuất, kinh doanh hoặc phát sinh nghĩa vụ thuế trong thời gian ở các trạng thái này cũng không thuộc diện áp dụng, trừ trường hợp đáp ứng ngoại lệ theo dự thảo.
Phải nộp đủ nợ gốc, hoàn tất thủ tục trước 30/6/2028
Về điều kiện xử lý xóa tiền chậm nộp, dự thảo quy định người nộp thuế phải nộp đủ khoản nợ gốc vào ngân sách nhà nước và nộp hồ sơ hợp lệ đề nghị khôi phục hoặc chấm dứt hiệu lực mã số thuế, được cơ quan thuế tiếp nhận chậm nhất ngày 30/6/2028.
Đối với lệ phí môn bài phát sinh đến hết ngày 31/12/2025 và tiền chậm nộp của khoản được xử lý xóa, cơ quan thuế căn cứ dữ liệu trên hệ thống thông tin quản lý thuế để thực hiện, không yêu cầu người nộp thuế lập hồ sơ đề nghị. Các nghĩa vụ lệ phí môn bài phát sinh đến hết năm 2025 nhưng chưa khai, nộp và chưa hạch toán trên hệ thống cũng không phải khai, nộp và không tính tiền chậm nộp.

Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi. Ảnh: Media Quốc hội
Người nộp thuế không phải lập hồ sơ đề nghị xóa nợ. Cơ quan thuế có trách nhiệm công khai kết quả, thông báo qua tài khoản giao dịch thuế điện tử (nếu có); đồng thời phục hồi số nợ đã xóa nếu phát hiện người nộp thuế không đáp ứng điều kiện.
Thẩm tra dự thảo, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi cho biết, Ủy ban tán thành sự cần thiết ban hành chính sách đặc thù, có thời hạn để xử lý dứt điểm nghĩa vụ lệ phí môn bài tồn đọng, tháo gỡ rào cản tài chính cho người nộp thuế thực sự đã ngừng hoạt động.
Tuy nhiên, cơ quan thẩm tra đề nghị Chính phủ bảo đảm chính sách và tổ chức thực hiện tuân thủ chuẩn mực, khuyến nghị của OECD và Diễn đàn toàn cầu về minh bạch và trao đổi thông tin vì mục đích thuế (GF), không ảnh hưởng đến kết quả đánh giá lại. Đồng thời, cần xác định mục tiêu định lượng, khẳng định đây là chính sách áp dụng một lần, không tạo tiền lệ cho các đợt xóa nợ định kỳ.