Sáng 27/8, UBTVQH cho ý kiến về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thương mại, Luật Cạnh tranh, Luật Quản lý ngoại thương và Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.
Toàn cảnh Phiên họp thứ 5 của UBTVQH. Ảnh: Media Quốc hội
Tháo gỡ nhiều điểm nghẽn trong thực tiễn
Thay mặt Chính phủ trình bày Tờ trình, Thứ trưởng Bộ Công Thương Trương Thanh Hoài cho biết, quá trình thực hiện 4 luật hiện hành phát sinh nhiều khó khăn, vướng mắc, đòi hỏi phải sửa đổi để phù hợp thực tiễn.
Đối với Luật Thương mại, một số quy định về hàng hóa, dịch vụ cấm kinh doanh, hạn chế kinh doanh, kinh doanh có điều kiện còn song song với Luật Đầu tư; quy định về độc quyền nhà nước và một số nội dung liên quan hợp đồng còn chồng chéo với Bộ luật Dân sự, Luật Đấu giá tài sản.
Luật Cạnh tranh cần bổ sung quy định về vai trò trung gian, giúp sức, hỗ trợ thực hiện hành vi hạn chế cạnh tranh; xử lý những hành vi mới phát sinh trên thị trường và bảo đảm đồng bộ với quy trình xử phạt vi phạm hành chính.
Thứ trưởng Bộ Công Thương Trương Thanh Hoài. Ảnh: Media Quốc hội
Trong lĩnh vực ngoại thương, vướng mắc tập trung vào tái nhập khẩu hàng hóa do chính doanh nghiệp sản xuất đã xuất khẩu, hoạt động tại khu hải quan riêng, chứng nhận và tự chứng nhận xuất xứ hàng hóa.
Đối với Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, cần xử lý các nội dung giao thoa với pháp luật về bảo vệ dữ liệu cá nhân, đồng thời điều chỉnh một số vấn đề liên quan tổ chức, bộ máy nhà nước.
Các đại biểu tham dự Phiên họp. Ảnh: Media Quốc hội
Dự thảo gồm 6 điều, theo hướng sửa đổi, bổ sung và đơn giản hóa nhiều thủ tục. Trong đó, Luật Thương mại dự kiến bãi bỏ 4 thủ tục hành chính, 3 điều kiện kinh doanh; Luật Cạnh tranh đơn giản hóa 2 thủ tục; Luật Quản lý ngoại thương bãi bỏ 2, đơn giản hóa 9 thủ tục và tăng cường phân cấp, phân quyền. Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng cũng bổ sung các nội dung về phân quyền, phân cấp.
Đề nghị rà soát kỹ, tránh khoảng trống pháp lý
Trình bày báo cáo thẩm tra sơ bộ, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội Phan Văn Mãi tán thành sự cần thiết sửa đổi 4 luật, nhằm tháo gỡ điểm nghẽn pháp lý, đẩy mạnh phân cấp, cải cách thủ tục hành chính, tạo môi trường cạnh tranh lành mạnh và đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế số.
Tuy nhiên, cơ quan thẩm tra đề nghị tiếp tục rà soát toàn diện, bảo đảm tính thống nhất với hệ thống pháp luật, tương thích với điều ước quốc tế và không tạo khoảng trống pháp lý. Đặc biệt, cần đánh giá kỹ nguồn lực, điều kiện thực thi đối với các nội dung phân cấp, phân quyền và chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm.
Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội Phan Văn Mãi. Ảnh: Media Quốc hội
Với Luật Thương mại, cần làm rõ trách nhiệm lập danh mục độc quyền nhà nước, tránh độc quyền nhà nước dẫn đến độc quyền doanh nghiệp. Quy định về hạn mức khuyến mại, mức giảm giá tối đa cũng cần tính đến nền tảng số, điểm thưởng và hoạt động xuyên biên giới.
Với Luật Cạnh tranh, cơ quan thẩm tra đề nghị làm rõ các khái niệm về thị trường liên quan, sức mạnh thị trường, nhóm doanh nghiệp liên kết; đồng thời nghiên cứu cách tiếp cận phù hợp với kinh tế số, hạn chế can thiệp quá mức vào quyền tự do kinh doanh.
Đối với Luật Quản lý ngoại thương, cần phân định rõ thẩm quyền giữa các cơ quan trung ương và địa phương, thống nhất cơ sở dữ liệu, quy trình xác minh xuất xứ và rà soát sự đồng bộ với dự án sửa đổi Luật Hải quan.
Đối với Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, cần tăng cường minh bạch trong sử dụng thuật toán, giao diện có khả năng tác động đến lựa chọn của người tiêu dùng; đồng thời làm rõ trách nhiệm, thẩm quyền của chính quyền địa phương, nhất là cấp xã.
Dự kiến Chính phủ trình Quốc hội khóa XVI cho ý kiến và thông qua dự án Luật tại Kỳ họp thứ 2, tháng 10/2026.
