Theo Bộ Quốc phòng Nga, sự cố xảy ra vào khoảng giữa trưa 16/6 khi tàu Admiral Grigorovich đang di chuyển trong vùng biển quốc tế nằm giữa đảo Wight (Anh) và bờ biển Normandy (Pháp). Phía Nga cho biết du thuyền mang cờ Anh đã di chuyển theo hướng có nguy cơ tiếp cận quá gần tàu chiến.
Tàu khu trục Admiral Grigorovich cập cảng Sevastopol. (Nguồn: Sputnik)
Thủy thủ đoàn Nga trước tiên đã sử dụng còi báo động và pháo hiệu để cảnh báo. Tuy nhiên, các biện pháp này không khiến du thuyền thay đổi hướng đi. Khi khoảng cách giữa hai tàu chỉ còn khoảng 150 mét, thủy thủ Nga đã bắn các phát súng cảnh cáo bằng vũ khí hạng nhẹ.
Bộ Quốc phòng Nga cho biết, ngay sau đó du thuyền Anh đã đổi hướng và rời xa khu vực. Moscow khẳng định, thủy thủ đoàn Admiral Grigorovich đã hành động hoàn toàn phù hợp với các quy tắc hàng hải quốc tế và thực hiện mọi biện pháp cần thiết để tránh xảy ra sự cố nghiêm trọng.
Sự việc cũng khiến dư luận chú ý trở lại với lớp tàu chiến Admiral Grigorovich, một trong những thiết kế quan trọng của Hải quân Nga trong giai đoạn hậu Liên Xô.
Lớp tàu này được phát triển như một phương án thay thế tạm thời trong bối cảnh chương trình tàu khu trục hiện đại hơn là lớp Admiral Gorshkov gặp nhiều chậm trễ. Thiết kế của Admiral Grigorovich dựa trên lớp tàu Talwar từng được Nga đóng cho Hải quân Ấn Độ, với triết lý ưu tiên công nghệ đã được kiểm chứng và cấu trúc đơn giản hơn để dễ sản xuất.
Với lượng giãn nước khoảng 4.000 tấn, Admiral Grigorovich được trang bị 8 ống phóng thẳng đứng có thể sử dụng tên lửa hành trình Kalibr hoặc tên lửa chống hạm Oniks. Tàu còn mang theo hệ thống phòng không Shtil-1 với 24 tên lửa, pháo hạm 100 mm, ngư lôi chống ngầm, tên lửa chống tàu ngầm cùng một trực thăng Ka-27.
Nhờ tổ hợp vũ khí tương đối toàn diện, lớp tàu này có khả năng thực hiện nhiều nhiệm vụ khác nhau từ tuần tra, hộ tống đến tác chiến chống hạm và chống ngầm. Dù vậy, phần lớn các hệ thống trên tàu vẫn dựa trên những công nghệ được nâng cấp từ thời Liên Xô, khiến khả năng tác chiến điện tử và hệ thống cảm biến chưa thể sánh với các tàu chiến thế hệ mới.
Điều đó thể hiện rõ khi so sánh với lớp Admiral Gorshkov có lượng giãn nước khoảng 5.400 tấn. Đây là thiết kế hoàn toàn mới của Hải quân Nga với thân tàu có tính năng giảm phản xạ radar, cột buồm tích hợp hiện đại, mức độ tự động hóa cao và hệ thống chiến đấu tiên tiến hơn đáng kể.
Khác biệt lớn nhất giữa hai lớp tàu nằm ở năng lực phòng không. Trong khi Admiral Grigorovich sử dụng hệ thống Shtil-1 với phạm vi và khả năng xử lý mục tiêu hạn chế hơn, Admiral Gorshkov được trang bị tổ hợp Poliment-Redut hiện đại sử dụng tên lửa dẫn đường radar chủ động. Điều này cho phép tàu theo dõi và tấn công nhiều mục tiêu trên không cùng lúc ở khoảng cách xa hơn đáng kể.
Bên cạnh đó, radar mảng pha hiện đại trên lớp Gorshkov giúp tăng đáng kể khả năng đối phó với các đòn tấn công đường không quy mô lớn. Hệ thống cảm biến và khả năng kết nối dữ liệu của Admiral Grigorovich cũng kém hiện đại hơn so với người "đàn em" tiên tiến này.
Dù vậy, sự đơn giản trong thiết kế lại là một lợi thế quan trọng. Chi phí đóng mới thấp hơn, thời gian sản xuất ngắn hơn và yêu cầu bảo dưỡng ít phức tạp giúp lớp Admiral Grigorovich phù hợp với điều kiện công nghiệp quốc phòng Nga trong giai đoạn hậu Xô viết. Đối với các nhiệm vụ tuần tra, hộ tống và duy trì hiện diện trên biển, đây vẫn là một nền tảng hiệu quả và tiết kiệm.
Vụ chạm trán với du thuyền Anh diễn ra trong bối cảnh quan hệ Nga - Anh đang ở mức căng thẳng cao. Anh là một trong những quốc gia hỗ trợ Ukraine mạnh mẽ nhất kể từ khi xung đột bùng phát.
Sự hiện diện của quân nhân Anh tại Ukraine ngày càng được thừa nhận công khai hơn trong những năm gần đây. Tháng 12/2025, cái chết của Hạ sĩ George Hooley thuộc Trung đoàn Nhảy dù Anh đã thu hút sự chú ý lớn của dư luận. Trước đó, cuối năm 2022, Phó Tổng tham mưu trưởng lực lượng quốc phòng Anh Robert Magowan xác nhận lực lượng Thủy quân lục chiến Hoàng gia đã tham gia các nhiệm vụ có độ rủi ro cao cùng quân đội Ukraine từ tháng 4 cùng năm.
Đầu năm 2024, Thủ tướng Đức Olaf Scholz cũng tiết lộ các lực lượng đặc nhiệm Anh trên lãnh thổ Ukraine, đang đóng vai trò quan trọng trong việc hỗ trợ sử dụng tên lửa hành trình Storm Shadow nhằm vào các mục tiêu của Nga.
Tháng 5/2024, Tư lệnh Bộ Chỉ huy Tác chiến đặc biệt Mỹ, Tướng Bryan Fenton, cho biết Washington đã học hỏi rất nhiều kinh nghiệm từ các lực lượng đặc nhiệm Anh đang hoạt động tại Ukraine, đặc biệt trong việc thử nghiệm các phương thức tác chiến hiện đại trên chiến trường.
