Mòn mỏi chờ anh được trở về nằm cạnh bố mẹ
Trong không gian thanh bình của Công viên nghĩa trang Lạc Hồng Viên (tỉnh Phú Thọ), bà Trần Thị Bích Lan lặng người trước phần mộ của cha mẹ. Ngay bên cạnh là một ngôi mộ gió được gia đình lập để tưởng nhớ người anh trai - liệt sĩ Trần Văn Hanh - người đã hy sinh khi tham gia chiến đấu trong Chiến dịch Mậu Thân năm 1968.
Đã hơn nửa thế kỷ trôi qua, hài cốt của liệt sĩ Trần Văn Hanh vẫn chưa được tìm thấy. Ngôi mộ gió ấy không chỉ là nơi gia đình thắp nén hương tưởng nhớ, mà còn là nơi gửi gắm niềm hy vọng một ngày nào đó người anh sẽ được trở về đoàn tụ với cha mẹ.
Trước thềm ngày 27/7, gia đình bà Trần Thị Bích Lan có mặt tại mộ phần gia đình để tri ân người thân liệt sĩ. Ảnh: B.Loan
Bà Lan nghẹn ngào: "Tôi rất xúc động và cũng rất tự hào. Gia đình quyết định đưa bố mẹ về an nghỉ tại Lạc Hồng Viên và lập mộ gió cho anh trai ngay bên cạnh. Chúng tôi chỉ mong một ngày tìm được anh để anh được thực sự nằm cạnh bố mẹ, cả gia đình được đoàn tụ".
Qua những câu chuyện của mẹ kể khi còn sống, hình ảnh người anh trai vẫn hiện lên nguyên vẹn trong ký ức của bà Lan. Đó là một chàng trai vui vẻ, hòa đồng, được mọi người yêu quý bởi sự chân thành và luôn biết quan tâm đến người khác.
Bà cho biết: "Mẹ tôi vẫn kể, trước khi nhập ngũ, anh trai Trần Văn Hanh làm việc tại Nhà máy Dệt Nam Định và là một 'cây' văn nghệ sôi nổi, có tài vừa đàn vừa hát lại rất vui tính. Anh thường ôm cây đàn guitar, say sưa hát những ca khúc cách mạng. Trong đó, "Tiếng đàn Ta Lư" là bài hát gắn bó nhất với tuổi trẻ của anh".
Qua những câu chuyện của mẹ kể khi còn sống, hình ảnh người anh trai vẫn hiện lên nguyên vẹn trong ký ức của bà Lan. Đó là một chàng trai vui vẻ, hòa đồng, được mọi người yêu quý bởi sự chân thành và luôn biết quan tâm đến người khác. Ảnh: B.Loan
Điều khiến gia đình bà Lan thêm hy vọng là Chiến dịch 500 ngày đêm tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính liệt sĩ còn thiếu thông tin bằng phương pháp ADN được Nhà nước phát động.
Bà Lan cho biết: "Khi có ban nhạc biểu diễn tại nghĩa trang, tôi đã đề nghị các nghệ sĩ thể hiện bài Tiếng đàn Ta Lư. Được nghe lại giai điệu ấy ngay tại nơi tưởng nhớ anh, tôi có cảm giác như anh đang ở đâu đây".
Hưởng ứng chương trình, bà Lan được lấy mẫu ADN (mẫu tóc và mẫu máu) để phục vụ việc đối chiếu, xác định danh tính liệt sĩ theo yêu cầu của cơ quan chức năng.
Bà Lan cho biết: "Gia đình tôi tổ chức tìm kiếm nhân thân đã nhiều năm nay, tốn rất nhiều chi phí, công sức. Năm nay, thông qua "chiến dịch 500 ngày đêm", dù hy vọng có thể rất mong manh, nhưng gia đình tôi vẫn hy vọng sẽ tìm thấy anh. Chỉ cần còn một cơ hội, chúng tôi vẫn sẽ chờ ngày tìm được anh để đưa anh về đúng nơi gia đình đã dành sẵn".
Trong không gian thanh bình của Công viên nghĩa trang Lạc Hồng Viên (tỉnh Phú Thọ), gia đình bà Trần Thị Bích Lan tri ân, tưởng nhớ người anh trai là liệt sĩ Trần Văn Hanh - người đã hy sinh khi tham gia chiến đấu trong Chiến dịch Mậu Thân năm 1968. Ảnh: B.Loan
Theo bà Lan: "Tôi luôn nhắc các thế hệ sau phải ghi nhớ công ơn sinh thành của cha mẹ và sự hy sinh vô cùng lớn lao của các anh hùng liệt sĩ. Đó là điều gia đình tôi luôn gìn giữ". Ảnh: B.Loan
Trong chuyến thăm nghĩa trang lần này, đi cùng bà Lan có mẹ chồng, chồng, con trai và cháu nội. Với bà, đây không chỉ là dịp tri ân người đã khuất mà còn là cách để truyền lại cho con cháu đạo lý "uống nước nhớ nguồn".
"Tôi luôn nhắc các thế hệ sau phải ghi nhớ công ơn sinh thành của cha mẹ và sự hy sinh vô cùng lớn lao của các anh hùng liệt sĩ. Đó là điều gia đình tôi luôn gìn giữ", bà Lan cho hay.
Với gia đình bà Lan, "Chiến dịch 500 ngày đêm" không chỉ là một chương trình tìm kiếm, xác định danh tính liệt sĩ bằng ADN, mà còn là hành trình thắp lên hy vọng đưa những người con đã hy sinh trở về với gia đình, để những ngôi mộ gió một ngày nào đó sẽ được thay bằng nơi an nghỉ thật sự của các anh trong lòng đất mẹ.
Ký ức vẹn nguyên ngày tiễn anh lên đường nhập ngũ
Cùng chung niềm ký ức ấy là gia đình liệt sĩ Đặng Trường Thanh.
Ông Đặng Quốc Tuấn (SN 1963, phường Hòa Bình, tỉnh Phú Thọ) có em trai liệt sĩ Đặng Trường Thanh đã hy sinh tại chiến trường tại tỉnh An Giang và được gia đình đưa về quê an táng hơn 10 năm nay.
Năm 2025, ông Tuấn đã quyết định tiếp tục đưa anh trai liệt sĩ tới Công viên Nghĩa trang Lạc Hồng Viên an táng lại để… "anh được nằm cạnh cha mẹ và người thân trong khu mộ gia đình, tôi rất yên lòng", anh Tuấn cho hay.
Điều khiến ông Tuấn xúc động nhất mỗi khi dịp 27/7 đến, chính là những ký ức cuối cùng về người anh.
Ông Đặng Quốc Tuấn (SN 1963, phường Hòa Bình, tỉnh Phú Thọ) có em trai liệt sĩ Đặng Trường Thanh đã hy sinh tại chiến trường tại tỉnh An Giang và được gia đình đưa về quê hương an táng hơn 10 năm nay. Ảnh: B.Loan
Ông Tuấn kể, năm anh Thanh lên đường nhập ngũ, ông mới 7 tuổi. Sau hơn nửa thế kỷ, ông vẫn nhớ như in lần cuối được mẹ dắt đến đơn vị huấn luyện để gặp anh trước ngày vào chiến trường.
"Đó là lần cuối cùng tôi được gặp anh. Khi ấy tôi còn quá nhỏ, nhưng hình ảnh ấy không bao giờ phai mờ", ông Tuấn cho biết.
Theo lời kể của ông Tuấn, liệt sĩ Đặng Trường Thanh nhập ngũ khi mới 18 - 19 tuổi. Dù có cơ hội được giữ lại đơn vị để đào tạo làm cán bộ, anh vẫn viết đơn tình nguyện vào chiến trường miền Nam. "Anh còn rất trẻ, chưa lập gia đình nhưng đã tự nguyện xung phong ra trận. Đó là lựa chọn của anh và cũng là niềm tự hào của cả gia đình", anh Tuấn cho hay.
Mỗi dịp 27/7, đại gia đình anh Tuấn lại quây quần bên mâm cơm để tưởng nhớ người anh liệt sĩ.
Những nén hương tháng Bảy rồi sẽ tàn theo gió, nhưng nỗi nhớ người thân và khát vọng đoàn tụ của các gia đình liệt sĩ chưa bao giờ vơi cạn. Với họ, điều mong mỏi lớn nhất là được đón người thân trở về sau bao năm lưu lạc. Bởi chỉ khi những người con đã ngã xuống được gọi đúng tên, được trở về với gia đình và nằm bên cha mẹ, đồng đội, hành trình tri ân mới thực sự trọn vẹn, đúng với đạo lý "Uống nước nhớ nguồn" của dân tộc.