Các đoàn khảo sát bấy nay của nhiều bộ ngành, Trung ương đã về nghiên cứu nhưng chưa thấy lời tuyên bố nào khẳng định sự an toàn đối với dân trong vùng để bà con yên tâm sống, làm việc thì đùng một cái, ông Trần Văn Hải - Trưởng ban Quản lý dự án Thủy điện 3 (đơn vị chủ quản của Thủy điện Sông Tranh 2) đã ra lời kêu gọi nhân dân “nên chia sẻ và hy sinh cho thủy điện” !?
Chưa nói lời kêu gọi trên làm dân càng thêm bất an, riêng nội dung lời kêu gọi đã mang đầy sự bất nhẫn!
Tạm gác lại nguyên nhân động đất khiến lòng dân bất an, không hiểu vị đại diện cho chủ đầu tư công trình Thủy điện Sông Tranh 2 có nhớ ra rằng để có đập thủy điện này, bà con đã “chia sẻ và hy sinh” quá nhiều. Theo số liệu công khai trên báo chí, “800 hộ dân với 2.300 nhân khẩu, trong đó phần lớn là đồng bào dân tộc thiểu số của đất Trà My đã phải nhường đất đai nhà cửa, rời bỏ ruộng vườn vốn mất nhiều mồ hôi và nước mắt mới có được… đi đến nơi khác định cư và trở lại cuộc sống từ những khó khăn ban đầu” đã phải là sự chia sẻ và hy sinh vĩ đại vì sự phát triển của đất nước chưa? Hay chủ đầu tư muốn bà con tiếp tục “chia sẻ và hy sinh” vì tổng vốn đầu tư khoảng 5.000 tỷ đồng của EVN xây đập thủy điện ngay trên đới đứt gãy địa chất nơi đã từng xảy ra động đất?
Vì độc lập tự do của cả một dân tộc, nhân dân cả nước nói chung và bà con Quảng Nam nói riêng trước đây đã không tiếc của cải, công sức, kể cả máu xương và ngày nay vì sự phồn vinh, giàu mạnh của đất nước, dân cũng chẳng quản ngại hy sinh. Đó là một thực tế. Thế nhưng một công trình vì bất cứ lý do gì có thể gây nguy hại cho dân, làm lòng dân bất an sao dám kêu gọi dân “chia sẻ và hy sinh”?
Không lẽ ông Trưởng ban Quản lý dự án Thủy điện 3 muốn dân “chia sẻ và hy sinh” hàng chục ngàn số phận ngay dưới chân con đập cao gần 100m; hy sinh hơn 1,5 triệu sinh mệnh người dân sống ở lưu vực sông Thu Bồn - hạ lưu Sông Tranh nếu như đập Thủy điện Sông Tranh 2 xảy ra sự cố?
Suốt bấy nay, lãnh đạo huyện Bắc Trà My và tỉnh Quảng Nam đều bày tỏ quan điểm phải đặt lợi ích và sự an toàn của người dân lên hàng đầu, lấy sự an dân làm gốc còn chủ đầu tư lấy sự bảo toàn vốn bỏ ra và lợi nhuận làm mục đích? Nói dại, nếu tai họa đổ xuống đầu dân thì thiệt hại về người và của chắc chắn không chạm tới tính mạng, tài sản các vị, gia đình các vị trong cơ quan chủ đầu tư, thậm chí các vị còn được khen thưởng vì “tích cực khắc phục hậu quả” nên mới có hô hào rất phản cảm trên?
Sự “chia sẻ và hy sinh” lúc này có hai vế. Trước hết, vế “chia sẻ” là làm rõ trách nhiệm của chủ đầu tư, của những nhà tư vấn - thiết kế, của những nhà khảo sát địa chấn trước khi xây dựng Thủy điện Sông Tranh 2 thay bằng những hy vọng như “vẫn an toàn” mà thiếu kiểm chứng khoa học. Sau đó, vế “hy sinh” là tạm dừng hoạt động của công trình Thủy điện Sông Tranh 2 cho tới khi có kết luận chắc chắn, chính xác sẽ không thể có tai họa xảy ra.
Động đất với những tai họa rình rập đang ở dạng “có thể” nhưng thói vô cảm trước dân qua sự hô hào “chia sẻ và hy sinh” của vị đại diện cơ quan chủ quản của Thủy điện Sông Tranh 2 đã là một tai họa nhỡn tiền!
Lê Quý