Phấn đấu tự động hóa trên 95% các trạm khí tượng
Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng ký Quyết định số 2129/QĐ-TTg ban hành Kế hoạch phòng, chống thiên tai quốc gia giai đoạn 2026-2030.
Kế hoạch nhằm xác định những nhiệm vụ trọng tâm trong công tác phòng, chống thiên tai, nâng cao năng lực phòng ngừa, ứng phó và khắc phục hậu quả, thích ứng với biến đổi khí hậu, giảm thiểu thiệt hại, góp phần phát triển kinh tế - xã hội bền vững, bảo đảm quốc phòng, an ninh.
Một trong những mục tiêu đáng chú ý là hiện đại hóa năng lực theo dõi, giám sát, dự báo, cảnh báo thiên tai ngang tầm các quốc gia hàng đầu trong khu vực. Theo đó, phấn đấu tự động hóa trên 95% các trạm khí tượng, trạm đo mực nước, đo mưa, đo gió trên cao và trên 40% các trạm đo lưu lượng.
Tăng cường công tác phòng, chống thiên tai. Nguồn: CAND
Kế hoạch đặt mục tiêu dự báo đủ độ tin cậy trước 2-3 ngày đối với áp thấp nhiệt đới, trước 3-5 ngày đối với bão; trước 2-3 ngày đối với lũ trên các hệ thống sông lớn ở Bắc Bộ, trước 1-2 ngày đối với lũ tại các hệ thống sông lớn ở Trung Bộ và trước 10 ngày đối với lũ trên các hệ thống sông lớn ở Nam Bộ.
Đồng thời, phấn đấu 100% khu vực có nguy cơ cao xảy ra lũ quét, sạt lở đất được rà soát, cập nhật, xác định trên bản đồ cảnh báo; 100% khu vực trọng điểm, xung yếu về phòng, chống thiên tai được lắp đặt hệ thống theo dõi, giám sát. Toàn bộ tàu cá đánh bắt vùng khơi và vùng lộng được lắp đặt hệ thống giám sát, bảo đảm thông tin liên lạc.
Kế hoạch cũng yêu cầu xây dựng, củng cố, nâng cấp hạ tầng phòng, chống thiên tai, ưu tiên các công trình đa mục tiêu, liên vùng, liên ngành, nhất là hệ thống đê điều, hồ đập, khu neo đậu tàu thuyền tránh trú bão và công trình phòng, chống sạt lở, ngập úng, hạn hán, xâm nhập mặn.
Tăng cường ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong dự báo thiên tai
Kế hoạch xác định 8 nhóm nội dung, giải pháp tổng thể gồm: Hoàn thiện pháp luật, cơ chế, chính sách; nâng cao nhận thức cộng đồng; tăng cường quản lý, nâng cao năng lực lực lượng phòng, chống thiên tai; nâng cao năng lực dự báo, cảnh báo; điều tra cơ bản, rà soát quy hoạch, phương án ứng phó; phát triển khoa học công nghệ; hợp tác quốc tế và đầu tư xây dựng, nâng cấp công trình phòng, chống thiên tai.
Trong đó, công tác dự báo, cảnh báo sẽ được tăng cường thông qua việc xây dựng bản đồ phân vùng rủi ro, nhất là đối với bão mạnh, siêu bão, lũ, ngập lụt, lũ quét, sạt lở đất, hạn hán và xâm nhập mặn. Các trang thiết bị, công nghệ quan trắc, dự báo cũng được nâng cấp, hiện đại hóa, chú trọng khu vực miền núi, ven biển miền Trung và đồng bằng sông Cửu Long.
Đáng chú ý, Kế hoạch yêu cầu tăng cường ứng dụng công nghệ hiện đại, trí tuệ nhân tạo trong dự báo, cảnh báo thiên tai theo hướng chuyển từ dự báo hiện tượng sang dự báo tác động; phát triển công nghệ dự báo số, dự báo định lượng mưa và dự báo lũ phục vụ vận hành hồ chứa.
Đối với lũ quét, sạt lở đất, các địa phương phải quản lý chặt chẽ hoạt động xây dựng nhà ở, cơ sở hạ tầng, khai thác tài nguyên tại khu vực có nguy cơ cao; rà soát, sắp xếp, di dời người dân đến nơi an toàn, bảo đảm sinh kế và phù hợp tập quán.
Cùng với đó, cần xây dựng công trình phòng, chống lũ quét, sạt lở đất; nâng cấp hệ thống quan trắc, cảnh báo sớm, ứng dụng công nghệ viễn thám, ảnh vệ tinh và trí tuệ nhân tạo. Công tác sơ tán, tìm kiếm cứu nạn, cứu chữa người bị thương, hỗ trợ lương thực, thực phẩm, thuốc chữa bệnh và nhu yếu phẩm cho người dân bị ảnh hưởng phải được triển khai kịp thời, theo phương châm "4 tại chỗ".
