Bầu trời ước mơ và những vũ điệu lễ hội
Có thể nói, Chế Kim Trung được sinh ra để dành cho hội họa như một định mệnh trời ban. Cho dù sống trong một gia đình truyền thống giáo học ở Ninh Hiệp, Ninh Thuận, nhưng cô bé Kim Trung chỉ mê vẽ, không hề có ý định tiếp nối công việc gõ đầu trẻ sau này. Mỗi lần tha thẩn chăn trâu trên đồng cỏ hay lang thang trên cồn cát là cô bé lại chỉ vẽ và vẽ... Đó là những cánh chim hay bông hoa hoặc các cô gái Chăm đi lấy nước trên đường về. Những trận gió lại cuốn hình vẽ đi trong hư vô. Nhưng cô bé lại vẽ tiếp những hình ảnh thân thuộc về quê hương nghèo khó của mình, mặc cho gió lại thổi tan về miền cát bụi xa xôi...
Thời gian trôi đi đã 8 năm, lấy chồng sinh con, nhưng niềm mơ ước trở thành họa sĩ thì không bao giờ vơi cạn. Nhiều đêm, vừa ru con ngủ xong là Chế Kim Trung lại vớ lấy cây cọ để hoàn thành nốt bức sơn dầu còn đang vẽ dở. Kim Trung muốn chạy đua với thời gian, cùng những hình tượng luôn luôn trào dâng trong cảm xúc.
Khi cậu con trai thứ hai mới được mười tháng tuổi, Chế Kim Trung tâm sự với chồng nguyện vọng muốn thi vào Trường Đại học Mỹ thuật TP. Hồ Chí Minh. Không ngờ anh Thành Chiểu - chồng của Kim Trung đồng ý để người vợ xinh đẹp cắp sách tới trường. Ấy là câu chuyện của năm 2002, khi Chế Kim Trung bất ngờ đỗ thủ khoa và bắt đầu cuộc đời của một sinh viên mỹ thuật.
 Họa sĩ Chế Kim Trung bên bức tranh mới. |
Ngọn lửa đam mê sáng tạo
Tác phẩm đầu tiên của Chế Kim Trung trên ghế nhà trường lại bắt đầu từ hình ảnh Lễ trưởng thành cho đứa con trai của mình. Đó là sắc màu Chăm đầu tiên mà Chế Kim Trung khởi động và thành công. Tác phẩm này cũng được coi là lễ trưởng thành cho chính chị, một chân dung nữ họa sĩ đầu tiên của người Chăm. Nó đã đem về giải thưởng đầu tiên cho Chế Kim Trung vào năm 2003.
Từ đó, mỗi năm là một lễ hội của nữ họa sĩ họ Chế với nguồn sáng tạo vô tận. Nào là Tục cưới Chăm hay Lễ hội đầu năm hoặc Lễ hội cầu mưa, rồi Lễ hội Ka Tê, Làng Chăm ơn Bác cùng những Vũ điệu Chăm say đắm... Dường như không năm nào Chế Kim Trung không được giải thưởng qua các triển lãm khu vực hay toàn quốc. Thậm chí có người nói, họa sĩ họ Chế này sinh ra để lĩnh giải thưởng cho đồng bào Chăm. Chính vì thế, họa sĩ Chế Kim Trung đã sớm được kết nạp vào Hội Mỹ thuật Việt Nam, năm 2005, ngay trong thời kỳ còn đang đi học. Và tài năng này cũng đã thêm một lần được chứng minh khi tốt nghiệp cũng với tác phẩm về Chăm với số điểm cao nhất khóa năm 2007. Chưa có trường hợp nào như Chế Kim Trung, một họa sĩ trẻ thành danh cùng nhiều giải thưởng ngay từ khi còn ở ghế nhà trường.
Phải chăng chính vì nỗi niềm sâu sắc ấy đã thúc giục Chế Kim Trung có một quyết định hết sức táo bạo khi nộp đơn thi làm luận văn cao học tại Thái Lan về hội họa vào năm 2011. Lại một thành tựu khó ngờ bởi Chế Kim Trung đã tạo một dấu ấn khác biệt qua sắc màu Chăm của mình với 50 tác phẩm và 50 tín chỉ viết bằng tiếng Anh của luận văn. Chị nói có tháng phải vẽ tới 4 tác phẩm kèm theo những luận điểm bảo vệ qua mỗi tín chỉ. Bộ tranh miêu tả tới 80 lễ hội trong chủ đề chính của luận án: “Sắc màu lễ hội Ka Tê Chăm”. Hai năm học và vẽ tưởng như đến kiệt sức trên đất bạn đã tạo nên một Chế Kim Trung ngày một kỳ ảo hơn. Tháng 3/năm 2013, họa sĩ Chế Kim Trung đã bảo vệ thành công và đạt điểm tối ưu cho luận văn. Lúc này, chị đưa tôi xem tác phẩm mới nhất được sáng tác từ chủ đề mang tên Sắc màu lễ hội Ka Tê Chăm. Đây là tác phẩm được giải A mới nhất của chị vào tháng 12/2012 và là giải thưởng thứ 18 trong sự nghiệp hội họa 10 năm của mình.
Người đàn ông phía sau sự nghiệp
Nhắc đến học vị thạc sĩ nghệ thuật đầu tiên và duy nhất của người Chăm hiện nay, chị rụt rè rồi bất ngờ chỉ về phía người chồng của mình, nói: “Mười năm qua, gặt hái được nhiều niềm vui và tạo dựng sự nghiệp, phải nói cũng là nhờ anh phần lớn. Không những vất vả trong chuyện gia đình, nuôi dạy con cái khi tôi vắng nhà, mà ngay cả khi chuẩn bị luận văn hay tìm chủ đề cho tác phẩm đều có sự đóng góp ý tưởng của anh.
CẢNH LINH