Theo Quyết định số 3347/QĐ-BYT, ngày 29/10/2026 của Bộ Y tế Hướng dẫn chuyên môn chuyên ngành Lão khoa tại các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh, hội chứng dễ bị tổn thương (HCDBTT, frailty) là một hội chứng lâm sàng, và là vấn đề sức khỏe lớn cần được quan tâm ở người cao tuổi. HCDBTT đã được định nghĩa là tình trạng suy giảm sức mạnh và rối loạn các chức năng sinh lý, làm gia tăng nguy cơ phụ thuộc, bị tổn thương và tử vong ở người cao tuổi. Người bệnh mắc HCDBTT giảm khả năng đáp ứng với những yếu tố cấp tính như bệnh lý đợt cấp, phẫu thuật, chấn thương, sang chấn tâm lý.
HCDBTT có thể được coi là một yếu tố tiên lượng cho một số biến cố bất lợi về sức khỏe ở người cao tuổi và ngày càng được sử dụng rộng rãi hơn trong các chuyên ngành như tim mạch, ung thư, phẫu thuật... Tỷ lệ HCDBTT ở người cao tuổi tại Việt Nam dao động từ 19% đến 35,4% tại cơ sở y tế và 21,7% tại cộng đồng. Tỷ lệ mắc hội chứng này giữa các nghiên cứu là khác nhau, tùy thuộc vào cộng đồng dân số nghiên cứu và tiêu chuẩn chẩn đoán HCDBTT. Có rất nhiều yếu tố nguyên nhân dẫn tới HCDBTT, bao gồm sự thay đổi về sinh lý và/hoặc các bệnh lý liên quan tới tuổi, tình trạng viêm, teo yếu cơ (sarcopenia), sử dụng nhiều thuốc, sử thay đổi của các hormone hệ nội tiết, suy dinh dưỡng protein năng lượng, sống cô lập và tình trạng nghèo đói.

Người cao tuổi cần bổ sung protein và năng lượng để giảm thiểu các nguy cơ do hội chứng Frailty (ảnh: AI).
Nguyên tắc quản lý, điều trị và dự phòng hội chứng Frailty ở người cao tuổi
Khuyến cáo áp dụng điều cho người bệnh mắc HCDBTT như sau:
1. Cần có một kế hoạch chăm sóc và điều trị toàn diện cho người bệnh mắc HCDBTT, bao gồm sử dụng nhiều thuốc, quản lý bệnh teo yếu cơ (sarcopenia), điều trị các nguyên nhân gây giảm cân và nguyên nhân của tình trạng kiệt sức (trầm cảm, thiếu máu, tụt huyết áp, suy giáp, thiếu vitamin B12). Cân nhắc chuyển người bệnh hoặc hội chẩn bác sĩ chuyên ngành Lão khoa.
2. Người bệnh mắc HCDBTT cần được chỉ định và kê đơn chương trình luyện tập gồm nhiều thành tố, trong đó có rèn luyện về luyện tập đối kháng tăng dần (và chương trình luyện tập này là biện pháp dự phòng cho người mắc tiền HCDBTT).
3. Khuyến cáo chế độ ăn bổ sung protein và năng lượng cho người bệnh mắc HCDBTT có giảm cân hoặc suy dinh dưỡng.
4. Nhân viên y tế kê đơn dinh dưỡng bổ sung protein và năng lượng phối hợp với kê đơn chương trình luyện tập cho người bệnh mắc HCDBTT.
5. Các vấn đề cần quản lý cho người bệnh mắc HCDBTT và dự phòng cho người khỏe mạnh hoặc mắc tiền HCDBTT như sau:
- Sàng lọc và đảm bảo sức khỏe răng miệng.
- Tất cả người bệnh mắc HCDBTT cần nhận được sự hỗ trợ của xã hội để giải quyết các nhu cầu chăm sóc chưa được đáp ứng và đảm bảo tuân thủ theo kế hoạch quản lý toàn diện HCDBTT.
- Người bệnh HCDBTT có thể được giáo dục và quản lý tại nhà.
- Không áp dụng các biện pháp điều trị bằng thuốc đặc hiệu cho người bệnh mắc HCDBTT trong thực hành lâm sàng.
- Bổ sung vitamin D không khuyến cáo áp dụng đại trà, chỉ áp dụng cho người có tình trạng thiếu vitamin D.
- Không khuyến cáo điều trị hormone cho người bệnh mắc HCDBTT.
Chế độ dinh dưỡng cho người cao tuổi mắc hội chứng Frailty
Khuyến cáo về chế độ dinh dưỡng đối với người bệnh mắc HCDBTT như sau:
- Khuyến cáo về sàng lọc và đánh giá tình trạng dinh dưỡng: sàng lọc tình trạng dinh dưỡng cho người bệnh mắc HCDBTT bao gồm theo dõi thường xuyên lượng thức ăn đưa vào, những thay đổi về khối lượng và cấu trúc cơ thể để xác định nguy cơ suy dinh dưỡng.
+ Sử dụng các công cụ đánh giá dinh dưỡng được chuẩn hóa, như MNA và MNA-SF (Mini Nutritional Assessment – short form).
+ Đánh giá dinh dưỡng nên bao gồm đánh giá những thay đổi về thành phần cấu trúc cơ thể, chẳng hạn như BIA (Bioelectrical impedance analysis).
+ Người bị sút cân không chủ đích nên được sàng lọc các yếu tố có thể điều trị và quản lý được. Các nguyên nhân thường gặp của sút cân có thể điều trị được bao gồm, có thể áp dụng quy tắc ghi nhớ MEALS-ON-WHEELS:

- Khuyến cáo bổ sung protein và năng lượng:
+ Khuyến cáo chế độ ăn bổ sung protein và năng lượng cho người bệnh mắc HCDBTT có giảm cân hoặc suy dinh dưỡng.
+ Bổ sung các axit amin thiết yếu, bao gồm valine, leucine, isoleucine và lysine, được khuyến nghị cho người cao tuổi mắc HCDBTT.
+ Người cao tuổi mắc HCDBTT nên bổ sung 1,2–1,5 g protein/kg mỗi ngày và mỗi bữa ăn nên bổ sung 20–40 g protein để kích thích tổng hợp protein tại cơ xương.
+ Khuyến khích uống nhiều sữa ít béo hoặc sữa chua.
- Các yếu tố vi lượng khác:
+ Bổ sung vitamin D không khuyến cáo áp dụng đại trà, chỉ áp dụng cho người có tình trạng thiếu vitamin D.
+ Chú ý bổ sung các vi chất dinh dưỡng như folate, beta-carotene, vitamin A, vitamin C và vitamin E.
Tư vấn về tầm quan trọng của sức khỏe răng miệng và cải thiện khả năng nhai.
Quyết định số 3347/QĐ-BYT