Chế độ ăn uống lành mạnh cho người bệnh thận

SKĐS - Người bệnh thận cần biết chọn thực phẩm phù hợp và hạn chế các chất dư thừa có thể giúp bảo vệ chức năng thận.

Thận đóng vai trò quan trọng trong việc lọc chất thải từ máu, điều hòa lượng nước và duy trì cân bằng các khoáng chất thiết yếu như natri, kali. Vì vậy, chế độ dinh dưỡng hằng ngày của người bệnh thận có ảnh hưởng đáng kể đến sức khỏe của thận.

TS.BS Nguyễn Minh Tuấn, Trưởng khoa Thận tiết niệu và lọc máu, Bệnh viện E, khuyến nghị nên duy trì chế độ dinh dưỡng hợp lý, hạn chế muối, đường, chất béo; tăng cường rau xanh, trái cây và thực phẩm có lợi cho tim mạch. Bên cạnh đó, cần kiểm soát cân nặng, vận động thường xuyên, đặc biệt chú trọng kiểm soát đái tháo đường, tăng huyết áp và đánh giá chức năng thận định kỳ.

Việc tuân thủ chế độ ăn uống dành cho người bệnh thận có thể giúp bảo tồn chức năng thận và ngăn ngừa sự suy giảm thêm khả năng lọc máu khỏi chất thải và dịch. Điều này có thể giúp giảm một số triệu chứng của bệnh thận, chẳng hạn như mệt mỏi, chán ăn, khó tiểu và đau thận.

Ngoài ra, tuân thủ chế độ ăn uống lành mạnh cho người bệnh thận có thể giúp người bệnh có thêm năng lượng, duy trì cân nặng hợp lý, giảm nguy cơ nhiễm trùng và ngăn ngừa mất khối lượng cơ bắp.

Dưới đây là những nhóm thực phẩm người bệnh thận nên bổ sung và các loại thực phẩm cần hạn chế để hỗ trợ sức khỏe thận.

1. Những nhóm thực phẩm tốt cho thận

Protein ít natri

Natri dư thừa có thể làm tăng huyết áp, gây giữ nước và khiến thận phải chịu thêm áp lực. Do đó, nên ưu tiên các nguồn protein ít natri, giàu dinh dưỡng như:

  • Trứng: Cung cấp protein chất lượng cao, đồng thời có hàm lượng phốt pho tương đối thấp.
  • Cá tươi: Các loại cá như cá hồi, cá ngừ và cá hồi vân cung cấp protein cùng acid béo omega-3 có lợi cho sức khỏe.
  • Thịt gà bỏ da: Là nguồn protein nạc, phù hợp với chế độ ăn cân đối.
  • Đậu phụ: Cung cấp protein thực vật, có thể là lựa chọn thay thế một phần protein từ thịt.
Chế độ ăn uống lành mạnh cho người bệnh thận - Ảnh 1.

Chế độ ăn dành cho người bệnh thận có thể giúp bảo tồn chức năng thận và ngăn ngừa tổn thương thêm. Ảnh minh họa.

Trái cây giàu chất chống oxy hóa

Trái cây cung cấp vitamin, chất xơ và các hợp chất chống oxy hóa, góp phần bảo vệ tế bào trước tác động của quá trình oxy hóa. Một số lựa chọn đáng cân nhắc gồm:

  • Táo: Chứa chất xơ và các hợp chất thực vật có đặc tính chống viêm.
  • Các loại quả mọng: Nam việt quất, việt quất và dâu tây giàu chất chống oxy hóa.
  • Quả anh đào: Chứa các hợp chất thực vật có thể hỗ trợ giảm viêm và nồng độ acid uric.
  • Dứa: Cung cấp bromelain, một loại enzyme có đặc tính chống viêm.
  • Nho đỏ: Chứa resveratrol, hợp chất chống oxy hóa có lợi cho sức khỏe.

Rau củ hỗ trợ chức năng thận

Bổ sung đa dạng rau củ giúp cung cấp vitamin, chất xơ và các hợp chất thực vật cần thiết. Những loại rau có thể đưa vào thực đơn gồm:

  • Bắp cải: Chứa các hợp chất thực vật có lợi cho sức khỏe.
  • Súp lơ: Cung cấp vitamin C, chất xơ và có hàm lượng kali tương đối thấp.
  • Tỏi: Chứa các hợp chất có đặc tính chống viêm.
  • Hành tây: Cung cấp flavonoid, góp phần bảo vệ tế bào.
  • Ớt chuông đỏ: Giàu vitamin A, C, B6 và chất xơ, đồng thời có hàm lượng kali tương đối thấp.

Chất béo lành mạnh

Lựa chọn chất béo phù hợp không chỉ hỗ trợ sức khỏe tim mạch mà còn góp phần kiểm soát tình trạng viêm trong cơ thể. Một số thực phẩm nên cân nhắc gồm dầu ô liu, quả bơ và hạt lanh.

Trong đó, dầu ô liu chứa acid oleic và polyphenol; quả bơ cung cấp chất béo không bão hòa cùng nhiều dưỡng chất; hạt lanh giàu acid alpha-linolenic (ALA), một loại acid béo omega-3 có nguồn gốc thực vật.

2. Những thực phẩm người bệnh thận cần hạn chế

Bên cạnh việc lựa chọn thực phẩm có lợi, hạn chế một số nhóm thực phẩm cũng là yếu tố quan trọng giúp giảm áp lực lên thận.

Thực phẩm chế biến sẵn giàu natri

Tiêu thụ quá nhiều natri có thể làm tăng huyết áp và gây tích nước trong cơ thể. Vì vậy, nên hạn chế súp đóng hộp, các bữa ăn đông lạnh chế biến sẵn và thịt chế biến như xúc xích, thịt nguội.

Thực phẩm giàu kali

Ở người mắc bệnh thận giai đoạn muộn, khả năng đào thải kali có thể suy giảm, khiến khoáng chất này tích tụ trong máu. Một số thực phẩm giàu kali cần được kiểm soát theo hướng dẫn của bác sĩ gồm chuối, cam, khoai tây và cà chua tuy nhiên không cần kiêng tuyệt đối.

Thực phẩm giàu phốt pho

Khi chức năng thận suy giảm, cơ thể có thể gặp khó khăn trong việc đào thải phốt pho dư thừa. Người bệnh nên chú ý hạn chế phô mai chế biến, nước ngọt có ga màu sẫm và các sản phẩm ngũ cốc nguyên hạt có bổ sung phụ gia phốt phát.

Tiêu thụ quá nhiều protein

Protein cần thiết cho cơ thể nhưng ăn quá nhiều có thể làm tăng lượng chất thải mà thận phải lọc. Vì vậy, lượng protein trong khẩu phần cần được điều chỉnh phù hợp với tình trạng sức khỏe và chức năng thận.

Theo ThS.BS Trịnh Thị Thanh Hằng - Phó trưởng khoa Thận tiết niệu - lọc máu, Bệnh viện Hữu Nghị, khi bạn ăn quá nhiều đạm, nhiều đồ ăn dư thừa năng lượng vô tình làm tăng gánh nặng lên thận và khiến thận ngày càng suy yếu. Bên cạnh đó, với những người có bệnh lý nền như tăng huyết áp, đái tháo đường,... khi ăn nhiều đạm sẽ khiến tổn thương tại thận diễn ra nhanh hơn.

Nhìn chung, duy trì chế độ ăn uống đa dạng, cân đối giữa các nhóm thực phẩm và hạn chế natri là những yếu tố quan trọng để bảo vệ sức khỏe thận. Đặc biệt, người mắc bệnh thận không nên tự ý kiêng khem hoặc loại bỏ nhiều thực phẩm mà cần tham khảo ý kiến bác sĩ, chuyên gia dinh dưỡng để xây dựng thực đơn phù hợp với tình trạng bệnh, nhu cầu và lối sống của từng người.

Chế độ ăn uống lành mạnh cho người bệnh thận - Ảnh 1.Chuyên gia cảnh báo nguy cơ suy thận nếu tiêu thụ quá nhiều loại dưỡng chất này

SKĐS - Nhiều chuyên gia cảnh báo việc tiêu thụ quá nhiều dưỡng chất này có thể gây tổn thương thận âm thầm do làm việc quá tải.


Ý kiến của bạn