Báo cáo mới nhất từ Viện Y tế Công cộng Quốc gia Cộng hòa Dân chủ Congo ghi nhận tổng số ca tử vong do Ebola đã lên tới 2.325 người. Con số này chính thức vượt qua kỷ lục 2.299 người chết trong giai đoạn 2018-2020, đưa đợt bùng phát thứ 17 trở thành thảm họa tồi tệ nhất lịch sử quốc gia trung Phi này.
Bên cạnh đó, tổng số ca Ebola được xác nhận tại CHDC Congo hiện lên tới 4.945 ca, bao gồm hơn 100 ca mắc mới chỉ trong vòng 1 ngày qua. Tốc độ lây lan của dịch bệnh đang ở mức đáng báo động, khi trung bình cứ khoảng 28 phút lại có 1 bệnh nhân tử vong.
Trong phát biểu khẩn cấp gần đây, Phó Tổng thư ký Liên Hợp Quốc phụ trách các vấn đề nhân đạo Tom Fletcher nhấn mạnh, Ebola đang chiếm thế thượng phong tại CHDC Congo và dịch bệnh này có xu hướng tăng gấp đôi quy mô sau mỗi 20 ngày.
Các tình nguyện viên an táng một đứa trẻ 3 tuổi, bị cho là đã tử vong do nhiễm virus Ebola tại một nghĩa trang ở tỉnh Bunia (CHDC Congo) ngày 11/6. Ảnh: Benediction Murhabazi/Getty Images
Đáng chú ý, đợt bùng phát hiện tại chỉ mất chưa đầy 3 tháng để cán mốc 2.000 người chết, nhanh hơn nhiều so với thảm họa Ebola tại Tây Phi giai đoạn 2014-2016, khi phải mất gần 5 tháng mới đạt con số tương tự.
Nguyên nhân chính khiến tình hình diễn biến phức tạp là do đợt dịch lần này xuất phát từ chủng Bundibugyo. Đây là chủng virus Ebola hiếm gặp và hiện chưa có vaccine hay phác đồ điều trị chính thức nào được phê chuẩn.
Dù một số liệu pháp thử nghiệm đang được đánh giá, nguồn dữ liệu hiện tại vẫn còn hạn chế và chủ yếu dừng lại ở các nghiên cứu trên động vật. Sự thiếu hụt các biện pháp đặc trị khiến tỷ lệ tử vong sau khi nhiễm Ebola tăng vọt từ khoảng 20% vào đầu tháng 6 lên tới 46%, đồng nghĩa với việc gần như cứ 2 người nhiễm thì có 1 người không qua khỏi.
Các chuyên gia y tế khẳng định, tỷ lệ tử vong tăng cao không chỉ do chủng virus đột biến trở nên nguy hiểm hơn, mà còn phản ánh những lỗ hổng nghiêm trọng trong khâu giám sát và tiếp cận y tế.
"Thông thường, khi một đợt dịch tiến triển, tỷ lệ tử vong sẽ giảm xuống nhờ việc truy vết tiếp xúc được cải thiện, bệnh nhân được phát hiện và điều trị sớm hơn", chuyên gia Thomas Parisch từ tổ chức Bác sĩ Không Biên giới cho hay. "Thay vào đó, chúng ta vẫn đang chứng kiến nhiều trường hợp được phát hiện rất muộn - thời điểm mà việc điều trị ít có khả năng thành công - thậm chí nhiều ca chỉ được xác định sau khi họ đã qua đời tại cộng đồng".
Khủng hoảng y tế đang đè nặng lên hệ thống cơ sở hạ tầng vốn đã suy yếu trầm trọng sau nhiều năm xung đột vũ trang và di dời dân cư hàng loạt tại CHDC Congo. Tại tỉnh Bắc Kivu, các giường bệnh dành cho bệnh nhân nghi nhiễm Ebola đã lấp đầy, buộc lực lượng chức năng phải cách ly người bệnh tại các cơ sở y tế thông thường không đảm bảo tiêu chuẩn.
Sự bùng phát của Ebola cũng vô tình làm gián đoạn việc điều trị các bệnh truyền nhiễm nguy hiểm khác như sởi hay dịch tả, đồng thời khiến hơn 150 nhân viên y tế bị lây nhiễm chéo.
Trước đà lây lan nguy hiểm tại 6 tỉnh của CHDC Congo, Liên Hợp Quốc đã quyết định giải ngân thêm hàng chục triệu USD từ Quỹ Ứng phó Khẩn cấp và điều động thêm nhân sự tới tâm dịch.
Tổng giám đốc Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) Tedros Adhanom Ghebreyesus cũng cảnh báo, nếu không có sự can thiệp quy mô lớn và kịp thời, đợt bùng phát Ebola tại CHDC Congo có nguy cơ vượt qua quy mô của đại dịch lịch sử ở Tây Phi.