Cháy nhà Lang - Mong nhiều bàn tay giúp khắc phục

Tan hoang nhà Lang!

Đến Bảo tàng Không gian văn hóa Mường – TP. Hòa Bình – tỉnh Hòa Bình những ngày này, nhiều người ngỡ ngàng chứng kiến bãi tro tàn ngổn ngang và bộ khung cột cháy đen, xiêu vẹo. Những chiếc cối, những thanh gỗ đóng khung dệt, những mảnh đồng cháy... Hơn 200 hiện vật giá trị gồm bộ cồng chiêng Mường, những sanh, siêu đồng, bộ súng săn, nhiều hiện vật gỗ, vải, sừng… đã bị thiêu rụi trong bãi tro tàn này. Đó chính là hậu quả vụ cháy nhà Lang – nhà sàn lớn nhất tại bảo tàng vào tối 24/10 do một nhóm khách vô ý thức gây nên.

Chị Trương Hải Vân, vợ của họa sĩ Vũ Đức Hiếu - Giám đốc bảo tàng cho biết: Chiều 24/10, khoảng 16-17 giờ, một nhóm khách gồm hai nam hai nữ, đi hai chiếc xe ôtô 4 chỗ màu đen đến bảo tàng, họ đặt cơm tối và lên nhà Lang.

Khoảng gần 19 giờ, nhân viên bảo tàng nghe họ nói loáng thoáng với nhau: Cháy!... Khi các nhân viên lao đến khu vực nhà Lang thì đám cháy đã bốc to nhưng 4 người khách này đã lợi dụng lúc hỗn loạn chui vào xe chạy đi. Một xe chạy được, một xe bị các nhân viên lao ra ngăn, giữ lại nhưng xe vẫn rú ga lao thẳng khiến cho nhân viên phải nhảy tránh sang bên, sau đó chiếc xe chạy thoát. Do nhân viên bảo tàng kịp thời gọi điện thoại cho lực lượng cứu hỏa và cảnh sát 113 nên lực lượng chức năng đã kịp chặn giữ nhóm người này và hiện đang tiến hành tìm hiểu, xác minh sự việc. Đám cháy sau đó được lực lượng cứu hỏa khống chế, không kịp lan sang các ngôi nhà khác. Nhưng toàn bộ ngôi nhà đã bị hủy hoại. Chị Vân buồn bã: Nhiều hiện vật quý hiếm anh Hiếu sưu tầm từ hồi sinh viên mới có được, giữ gìn cẩn thận hơn 20 năm qua giờ đã không còn.

Chờ đợi sự bù đắp hiệu quả

Họa sĩ Vũ Đức Hiếu đang có chuyến đi Singapore. Nhận được tin dữ, anh cuống cuồng lo cách về trong thời gian sớm nhất. Ngày 25/10, anh chỉ có thể soạn thông tin vụ việc chuyển về nhà nhờ bạn bè gửi đến báo giới. Được biết, ngôi nhà bị cháy đã có tuổi hơn 100 năm. Trước kia, ngôi nhà thuộc gia đình bà Hà Thị Lợi, con gái một vị Lang đạo ngày xưa ở vùng Mường Chậm - nay thuộc xóm Chiến, xã Nam Sơn, huyện Tân Lạc, tỉnh Hòa Bình. Vào năm 2007, họa sĩ Hiếu đã mời nhóm thợ ở xóm Bận, xã Tuân Lộ, huyện Tân Lạc, tỉnh Hòa Bình gồm 12 người do ông Đinh Công Tân làm thợ cả, di dời và phục dựng tại bảo tàng. Ngôi nhà Lang này cùng với những ngôi nhà sàn khác nhỏ hơn được dựng trong không gian bảo tàng, là những minh họa xác thực và sinh động về những tầng lớp người dân trong xã hội Mường xưa.

Hiện trường sau khi bị cháy.

Bảo tàng Không gian văn hóa Mường tọa lạc bên đường Tây Tiến, phường Thái Bình, TP. Hòa Bình, tỉnh Hòa Bình, được thành lập năm 2007. Những năm qua, bảo tàng đã trở nên quen thuộc, gây được thiện cảm với công chúng, du khách và các nhà nghiên cứu, văn nghệ sĩ cũng như báo chí về hệ thống hiện vật phong phú cùng các sự kiện văn hóa, nghệ thuật đương đại diễn ra tại đây. Họa sĩ Vũ Đức Hiếu đã tốn rất nhiều tâm sức, vật lực cho việc chuẩn bị, xây dựng và vận hành bảo tàng. Vụ cháy nhà Lang thực sự là một tổn thất lớn không bù đắp được. Theo Phó Chủ tịch UBND tỉnh Hòa Bình Trần Đăng Ninh thì lãnh đạo tỉnh đã có ý kiến chỉ đạo ngành công an tích cực tìm hiểu, điều tra vụ việc, sớm xác định rõ vi phạm, trách nhiệm của nhóm khách đến bảo tàng, đồng thời ngành văn hóa cũng phải xem xét, báo cáo để địa phương có những hỗ trợ nhất định đối với bảo tàng trong việc khắc phục thiệt hại.