Không hẹn mà gặp, năm 2012 đã chứng kiến sự “đăng quang” của 4 tân lãnh đạo tại châu Á: Kim Jong Un ở CHDCND Triều Tiên, ông Tập Cận Bình ở Trung Quốc, Park Geun Hye ở Hàn Quốc và Shinzo Abe ở Nhật Bản. Đặc điểm chung của 4 nhân vật này là họ đều thuộc diện “con dòng cháu giống”, xuất thân từ các gia đình từng là lãnh đạo quốc gia trước đây.
Theo nhiều nhà phân tích, thành phần xuất thân của 4 tân lãnh đạo này sẽ có một ảnh hưởng nhất định trên chính sách đối ngoại của quốc gia mà họ lãnh đạo, đặc biệt là trong bối cảnh giữa các nước này còn nhiều vết thương lịch sử chưa được chữa lành, những vết thương mà cha ông họ từng góp phần gây ra.
Kim Jong-un, tân lãnh đạo CHDCND Triều Tiên, là cháu nội của Kim Il Sung, người sáng lập ra nước Cộng hòa Dân chủ nhân dân Triều Tiên, nhân vật được ca ngợi như là đã đóng một vai trò quyết định trong việc giải phóng bán đảo Triều Tiên khỏi ách thực dân Nhật.
Ông Tập Cận Bình, người hiện đã trở thành lãnh đạo số một của Trung Quốc, là con trai của Tập Trọng Huân, một “anh hùng cách mạng” của Đảng Cộng sản Trung Quốc mà tính chính đáng bắt nguồn từ cuộc đấu tranh đánh đuổi Nhật Bản ra khỏi Trung Quốc.
Đối lập với hai người trên là Shinzo Abe, người vừa chính thức trở lại làm Thủ tướng Nhật Bản vào hôm 26/12, là cháu trai của Nobusuke Kishi, một bộ trưởng trong thời chiến đã từng tham gia vào việc cai trị vùng Mãn Châu bị Nhật Bản chiếm đóng. Đây là một gia đình từ đời ông đến đời cháu đều không ngần ngại biện minh cho nước Nhật thời đế quốc. Trong địa hạt ngoại giao, giải quyết quan hệ gai góc với Trung Quốc và Hàn Quốc rõ ràng là một ưu tiên nổi bật trong chương trình hành động của ông Shinzo Abe, đặc biệt trong bối cảnh tân Thủ tướng Nhật Bản đã khiến cho hai láng giềng này quan ngại với một loạt các bình luận cứng rắn về các tranh chấp lãnh thổ và với quan điểm bảo thủ cố hữu của ông liên quan đến quá khứ quân phiệt của Nhật Bản.
Riêng tại Hàn Quốc, tân Tổng thống vừa được bầu là bà Park Geun Hye, con gái của Park Chung Hee, cựu Tổng thống độc tài đã đưa đất nước vươn lên về mặt kinh tế, đã bình thường hóa bang giao với Nhật Bản vào năm 1965, nhưng bị ám sát vào năm 1979. Trước lúc qua đời, cha tân Tổng thống Hàn Quốc từng hai lần bị điệp viên CHDCND Triều Tiên mưu sát và trong một lần vào năm 1974, chính mẹ của bà Park Geun Hye bị trúng đạn tử thương.
Việc cha mẹ làm chính trị, rồi con cũng làm chính trị theo là điều phổ biến khắp nơi chứ không riêng ở châu Á. Đáng chú ý nhất trong các tân lãnh đạo Đông Bắc Á chính là bà Park Geun Huye, một con người được cho là rất bình dị, cho dù là con gái của một nhà cựu độc tài Hàn Quốc. Nữ Tổng thống Hàn Quốc từng tâm sự, bà kính trọng cha mình nhất trong tất cả các chính trị gia, vì bà biết ông yêu đất nước hơn bất kỳ ai. Những nguyên tắc lãnh đạo của cha cũng được bà Park áp dụng. Bà Park bước sang tuổi 61 khi nhậm chức vào cuối tháng 2/2013. Là một phụ nữ đơn thân chưa từng kết hôn hay sinh con, bà Park tự ví như mình đã kết hôn với Tổ quốc và cam kết chỉ suy nghĩ về hạnh phúc của nhân dân.
Với 4 người cầm lái mới như trên, bang giao giữa các nước Đông Bắc Á cần phải được chú ý theo dõi, đặc biệt là quan hệ Nhật - Hàn và Nhật - Trung đang bị vấn đề tranh chấp biển đảo khuấy động. Nhìn rộng ra toàn khu vực, sự kiện đáng quan tâm nhất tuy nhiên lại là ý hướng của tân lãnh đạo Trung Quốc trong bối cảnh Bắc Kinh đang càng lúc càng tỏ rõ tham vọng độc chiếm biển Đông bất chấp tuyên bố chủ quyền của các nước láng giềng Philippines, Malaysia, Brunei.
(Theo Kyodo, KBS, AFP)
Song Minh