Theo ông Ansyaad Mbai, Giám đốc cơ quan chống khủng bố Indonesia thì các mạng lưới khủng bố không tự động tiêu tan khi các thủ lĩnhcủa chúng bị bắt hoặc bị triệt hạ. Thậm chí, các tổ chức này còn đang được củng cố. Thực ra, châu Á đã phải đối mặt với các hoạt động khủng bố trước khi xảy ra biến cố 11/9/2001 tại Mỹ. Năm 2000, một số nhóm khủng bố đã được hình thành theo mô hình Jemaah Islamiyah. Đây là một tổ chức được thành lập từ đầu những năm 1990 bởi các nhân vật Hồi giáo cực đoan Indonesia sống lưu vong ở Malaysia. Các nhóm này đã đặt bom tại nhiều nhà thờ và thị trường chứng khoán Jakarta. Thế nhưng, loạt khủng bố có phối hợp của Al-Qaeda tại New York và Washington ngày 11/9/2001, tiếp theo đó là sự can thiệp quân sự của Mỹ vào Afghanistan đã thúc đẩy nhiều tổ chức nhỏ gia nhập vào mạng lưới của trùm khủng bố Bin Laden và tiến hành tấn công nhằm vào người ngoại quốc. Điển hình là ba vụ nổ bom tại một số nhà hàng ở khu du lịch nổi tiếng Bali, Indonesia ngày 12/10/2002 làm 202 người thiệt mạng, trong đó có 88 nạn nhân Australia. Sau vụ này, Mỹ và Australia đã điều chuyên gia sang giúp đỡ Chính phủ Indonesia. Kết quả là đa số các thủ phạm vụ đánh bom ở Bali cũng như nhiều thành viên các tổ chức khác đã bị bắt giữ hoặc trừ khử. Hambali, lãnh đạo tổ chức Jemaah Islamiyah - kẻ được coi là đầu não vụ đánh bom ở Bali đã bị bắt hồi tháng 8 năm 2003 tại Thái Lan khi nhân vật này đang chuẩn bị các vụ tấn công vào các chuyến bay của hàng không Mỹ. Sau đó, Hambali được chuyển giao cho chính quyền Mỹ và bị giam giữ ở Guantanamo. Ngày 1/10/2005, khủng bố tự sát lại xảy ra ở Bali làm 20 người chết. Sau vụ này, Azahari Husin người Malaysia, chuyên gia về thuốc nổ của Jemaah Islamiyah đã bị hạ sát trên đảo Java.
 Tưởng niệm các nạn nhân vụ đánh bom ở Bali. |
Theo nhận định của giới chuyên gia thì vào thời điểm đó, tổ chức Jemaah Islamiyah đã bị suy yếu và nội bộ chia rẽ. Một bên là những kẻ cực đoan vẫn chủ trương tiến hành các vụ khủng bố mù quáng theo phương thức hoạt động của Al- Qaeda. Còn bên kia là một số nhân vật cho rằng những hành động như vậy gây ra nhiều nạn nhân, trong đó có cả người Hồi giáo. Trong bối cảnh này, Noordin Mohammaed Top, một thành viên người Malaysia của Jemaah Islamiyah đã thành lập tổ chức Al-Qaeda trên quần đảo Malaysia. Nhóm này là thủ phạm nhiều loạt khủng bố, trong đó có vụ tấn công liều chết ngày 17/7/2009 nhằm vào các khách sạn Marriott và Ritz Carlton ở Jakarta làm 7 người thiệt mạng.
SONG HÀ (Theo AFP, CNN)