Chất tạo nạc Salbutamol trong thịt heo: Nấu chín có hết độc?

Hơn 10.000 tấn heo sử dụng chất tạo nạc Salbutamol đã được tiêu thụ ở phía Nam

Mới đây, Công an TPHCM cho biết, đã phối hợp cùng các lực lượng chức năng đấu tranh, triệt phá thành công đường dây sử dụng chất cấm trong chăn nuôi, vi phạm quy định về an toàn thực phẩm có quy mô đặc biệt lớn, hoạt động liên tỉnh phía Nam.

Cụ thể, cuối tháng 7/2026, Công an TPHCM phối hợp Sở Nông nghiệp và Môi trường TPHCM kiểm tra 3 xe tải do Nguyễn Văn Hiệu (SN 1985) và Phạm Văn Hùng (SN 1976), cùng trú tại Đồng Nai làm chủ hàng.

Kết quả phát hiện 280 con heo dương tính với Salbutamol, trong đó 80 con đồng thời dương tính với virus dịch tả heo Châu Phi.

Mở rộng điều tra vụ án, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an TPHCM đã đồng loạt khám xét khẩn cấp tại 14 địa điểm là các trang trại, nơi ở của các đối tượng tại TP Đồng Nai có liên quan đến sử dụng chất cấm trong chăn nuôi. 

Kết quả phát hiện 7 trang trại đang nuôi nhốt 3.909 con heo trọng lượng hơn 500 tấn, dương tính với chất cấm Salbutamol. Số heo này đã được các cơ quan chức năng xử lý, tiêu hủy sau khi phát hiện.

Theo kết quả điều tra, nguồn Salbutamol do Nguyễn Thị Trinh Nữ (SN 1989, trú tỉnh Vĩnh Long) cung cấp. Nữ giới thiệu cám có nguồn gốc từ Thái Lan, Campuchia có tác dụng giúp heo săn chắc, tạo nhiều nạc. Chất tạo nạc được phối trộn theo tỷ lệ khoảng 100g Salbutamol với 300kg cám, dùng cho 100 con heo ăn mỗi lần. Trung bình một đợt vỗ béo 100 con heo sử dụng khoảng 3kg chất tạo nạc.

Để đối phó với việc kiểm tra, trước khi đưa heo đến lò mổ khoảng 10 ngày, các đối tượng ngưng sử dụng Salbutamol, đồng thời cho heo uống thuốc giải độc gan hoặc điện giải với mục đích làm giảm khả năng phát hiện chất cấm khi xét nghiệm.

Kết quả điều tra bước đầu xác định, bằng các thủ đoạn trên, từ tháng 01/2026 các đối tượng đã đưa hơn 10.000 tấn heo có sử dụng chất cấm tạo nạc ra thị trường tiêu thụ, ước tính giá trị trên 600 tỷ đồng, thu lợi nhiều tỷ đồng. Số heo trên được tiêu thụ tại địa bàn TPHCM, Đồng Tháp và một số tỉnh, thành phía Nam.

Ăn thịt heo tồn dư Salbutamol có thể gây rối loạn nhịp tim, nhồi máu cơ tim

Theo BS.CKII Lê Công Thuyên - Phó Trưởng khoa Cấp cứu, Bệnh viện Thống Nhất (TPHCM), Salbutamol là hoạt chất thuộc nhóm chủ vận thụ thể beta-2 adrenergic, được sử dụng trong y học để làm giãn phế quản, điều trị hen phế quản, co thắt phế quản và bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD).

Tuy nhiên, trong chăn nuôi, Salbutamol có thể bị lạm dụng với liều cao nhằm thúc đẩy tăng trưởng, làm tăng tỷ lệ thịt nạc và giảm lượng mỡ ở vật nuôi. Việc sử dụng chất này trái phép có thể khiến dư lượng tồn tại trong thịt và nội tạng, gây nguy cơ ngộ độc cho người tiêu dùng.

BS.CKII Lê Công Thuyên cho biết, người ăn phải thịt có tồn dư Salbutamol có thể xuất hiện các triệu chứng ngộ độc cấp tính sau vài giờ, tùy lượng chất hấp thụ và tình trạng sức khỏe. Các biểu hiện thường gặp gồm tim đập nhanh, đánh trống ngực, hồi hộp, run cơ, đặc biệt là run tay, đau đầu, chóng mặt, buồn nôn, vã mồ hôi và tăng huyết áp thoáng qua.

Việc nhiễm Salbutamol ở mức cao hoặc kéo dài có thể gây rối loạn nhịp tim, hạ kali máu, rối loạn đường huyết và ảnh hưởng đến chức năng tim mạch.

Theo Phó Trưởng khoa Cấp cứu, Bệnh viện Thống Nhất, những người mắc bệnh tim mạch, tăng huyết áp là nhóm có nguy cơ cao khi tiếp xúc với lượng Salbutamol đủ lớn. Hoạt chất này có thể gây dễ khởi phát cơn tăng huyết áp kịch phát, nhồi máu cơ tim hoặc loạn nhịp tim nguy hiểm tính mạng.

Đối với phụ nữ mang thai, Salbutamol có thể gây nguy cơ kích thích tim mạch thai nhi, giãn mạch và ảnh hưởng trực tiếp đến trương lực cơ tử cung. Trẻ em và người cao tuổi cũng là những nhóm cần đặc biệt thận trọng do hệ thần kinh giao cảm và cơ quan chuyển hóa (gan, thận) nhạy cảm hoặc đã suy giảm, dễ xuất hiện triệu chứng ngộ độc nặng hơn so với người trưởng thành khỏe mạnh.

Ăn phải thịt heo chứa chất cấm, khi nào cần đến bệnh viện?

Phó Trưởng khoa Cấp cứu, Bệnh viện Thống Nhất cho biết, Salbutamol là hợp chất rất bền nhiệt (chịu được nhiệt độ nấu thông thường lên tới trên 150–200°C). Vậy nên, các biện pháp như luộc, xào, rán hay nướng không thể phân hủy hay loại bỏ đáng kể lượng chất này tồn dư trong thớ thịt hoặc nội tạng.

Bác sĩ cho rằng, người tiêu dùng rất khó xác định thịt dùng chất tạo nạc bằng mắt thường. Một số đặc điểm người dùng có thể nghi ngờ như: Thịt đỏ đậm bất thường như thịt bò, lớp mỡ mỏng dính (dưới 1 cm) và lỏng lẻo, ranh giới giữa nạc và mỡ tách rời nhau; khi cắt miếng thịt mềm nhũn, rỉ nước, bề mặt nhớt, thớ thịt bóng bẩy khác thường… Tuy nhiên, những dấu hiệu này không đặc hiệu và không đủ căn cứ để kết luận thịt có chứa Salbutamol.

Để khẳng định chắc chắn có Salbutamol hay không, bắt buộc phải kiểm nghiệm hóa nghiệm (như phương pháp ELISA, sắc ký lỏng khối phổ LC-MS/MS).

Theo bác sĩ Thuyên, nếu nghi ngờ đã ăn phải thịt có tồn dư Salbutamol nhưng hoàn toàn không xuất hiện triệu chứng bất thường, người dân không nên quá hoang mang. Salbutamol có thời gian bán thải tương đối ngắn (khoảng 4–6 giờ) và được đào thải chủ yếu qua thận trong 24–48 giờ. Tuy nhiên, thời gian đào thải còn phụ thuộc vào lượng chất hấp thụ, chức năng thận và tình trạng sức khỏe của từng người.

Người dân nên theo dõi sức khỏe, nghỉ ngơi và uống đủ nước, tuyệt đối không tự ý sử dụng thuốc hoặc các sản phẩm được quảng cáo có tác dụng "thải độc" khi chưa có chỉ định của nhân viên y tế.

Nếu xuất hiện các dấu hiệu như tim đập nhanh dồn dập, khó thở hoặc run tay dữ dội cần nhanh chóng đến cơ sở y tế gần nhất để được thăm khám và xử trí.

BS.CKII Lê Công Thuyên khuyến cáo, người dân cần bình tĩnh, lựa chọn thực phẩm có nguồn gốc rõ ràng thay vì hoang mang, tẩy chay thịt heo. Thịt heo vẫn là nguồn cung cấp protein quan trọng trong khẩu phần ăn. Việc loại bỏ hoàn toàn loại thực phẩm này chỉ vì lo ngại nguy cơ tồn dư chất cấm là không cần thiết và có thể làm mất cân đối dinh dưỡng.

Để bảo vệ sức khỏe, người tiêu dùng nên ưu tiên mua thịt tại siêu thị, cửa hàng thực phẩm uy tín, các điểm bán có kiểm soát thú y và thông tin truy xuất nguồn gốc rõ ràng.

Bên cạnh đó, cần thận trọng khi sử dụng nội tạng động vật, bởi một số cơ quan như gan, thận có thể có mức tồn dư Salbutamol cao gấp nhiều lần so với phần thịt nạc.

Người dân cũng nên đa dạng hóa nguồn thực phẩm giàu đạm trong bữa ăn hằng ngày, kết hợp thịt, cá, trứng, sữa và các loại đậu để bảo đảm dinh dưỡng cân đối.

Hơn 10.000 tấn heo dùng chất cấm đã được đưa ra thị trường

SKĐS - Hơn 10.000 tấn heo sử dụng chất cấm, trị giá trên 600 tỷ đồng đã được đưa ra thị trường tại TPHCM và nhiều tỉnh phía Nam.