Kể từ sau khi Bộ trưởng Bộ Tài chính Vương Đình Huệ “tuyên bố” các “ông lớn” phải tiết giảm 5-10% chi phí quản lý các doanh nghiệp (DN), cho đến nay, nhiều tập đoàn, DN lớn đã đăng ký tiết giảm với số tiền tiết kiệm lên tới hàng ngàn tỷ đồng. Tuy nhiên, việc cắt giảm này phải song song với việc nâng cao chất lượng quản lý, nâng cao năng lực cạnh tranh, vì nếu cắt giảm chi phí quản lý mà hệ thống quản lý kém thì lại gây hậu quả khôn lường.
Một trong những tập đoàn tuyên bố cắt giảm đầu tiên là Tập đoàn Bảo Việt với việc ký cam kết cắt giảm 145 tỷ đồng. Tiếp sau đó, Tập đoàn Dệt may Việt Nam cam kết cắt giảm hơn 178 tỷ đồng; Tập đoàn Nhà và Đô thị Việt Nam: 125 tỷ đồng; Tổng Công ty Hàng hải Việt Nam: 105 tỷ đồng. Tập đoàn Điện lực Việt Nam EVN cam kết sẽ cắt giảm con số “khủng” 1.800 tỷ đồng chi phí quản lý trong năm nay.
Còn với hai “ông lớn” khác là Tổng công ty Petrolimex đã đề ra mục tiêu tiết giảm 137 tỷ đồng, tương đương tiết giảm 15 đồng/lít, kg xăng dầu xuất bán trong năm 2012 trên tất cả các lĩnh vực đầu tư xây dựng, mua sắm thiết bị, sử dụng lao động và chi phí kinh doanh, giá thành sản phẩm. Tập đoàn Công nghiệp Than - Khoáng sản Việt Nam (TKV) cam kết tiết giảm chi phí sản xuất 250 tỷ đồng trong năm 2012. Đây là các tập đoàn Nhà nước lớn đã triển khai kế hoạch và ký cam kết tăng cường tiết giảm chi phí theo Nghị quyết 01/NQ-CP ngày 3/1/2012 của Chính phủ.
Tập đoàn Điện lực cam kết cắt giảm chi phí quản lý khủng 1.800 tỷ đồng. |
Theo thống kê, đến thời điểm này, từ tuyên bố cắt giảm chi phí của các tập đoàn, tổng công ty thì chi phí tiết kiệm quản lý, sản xuất trong năm 2012 từ những mũi nhọn của nền kinh tế sẽ lên tới hàng ngàn tỷ đồng.
Theo Bộ trưởng Bộ Tài chính Vương Đình Huệ, trong điều kiện lạm phát của nước ta hiện vẫn ở mức cao, lãi suất ngân hàng chưa giảm nhiều thì việc tăng cường quản trị tài chính, giảm chi phí giá thành là giải pháp căn cơ lâu dài. Việc cắt giảm chi phí quản lý cũng sẽ làm tăng niềm tin cho các cổ đông của các tập đoàn, tổng công ty và đem lại lợi ích lâu dài cho DN.
Vấn đề đặt ra ở đây là các DN Nhà nước luôn được hưởng những ưu đãi về vốn, đất đai và có lợi thế độc quyền về lĩnh vực kinh doanh... Tuy nhiên, qua thanh tra, kiểm toán cho thấy, việc quản lý tài chính của khối DN vẫn có nhiều đơn vị thực hiện chưa hiệu quả, thậm chí là yếu kém; tồn tại những khoản nợ khổng lồ do đầu tư tràn lan ngoài ngành, sai phạm trong quản lý tài chính...
Chính vì thế, các chuyên gia kinh tế cho rằng, mặc dù đây là một chủ trương đúng đắn và cần thiết, song cần lưu ý chất lượng quản lý tại các tập đoàn sau khi cắt giảm? Bởi nếu giảm chi phí mà hệ thống quản trị hoạt động kém đi thì hậu quả sẽ lớn hơn nhiều. Chuyên gia kinh tế Phạm Chi Lan cũng chỉ ra một thực tế, nếu cắt giảm chi phí quản lý mà hệ thống quản lý tồi đi thì hệ quả sẽ trở nên nghiêm trọng. Do vậy, việc tiết giảm phải đi đôi với nâng cao chất lượng quản lý.
Thực tế, sau những tuyên bố tiết giảm chi phí quản lý thì các tập đoàn, DN lớn cần phải cấp thiết thay đổi hệ thống quản lý và tăng cường hiệu quả năng lực cạnh tranh, nâng cao năng lực quản trị của khối DN này. Đây là vấn đề cốt lõi, phải làm khẩn trương nhằm đáp ứng kỳ vọng của Chính phủ.
Song song với những cam kết cắt giảm chi phí, việc giám sát thực hiện nhằm nâng cao năng lực quản lý tài chính tại các tập đoàn, doanh nghiệp là hết sức quan trọng và việc giám sát cần phải giao cho một đơn vị cụ thể nhằm nâng cao tính minh bạch, hiệu quả trong việc quản lý nguồn vốn Nhà nước tại các đơn vị.
Thanh Phúc
