Bên cạnh các thuốc kiểm soát miễn dịch và thuốc sinh học được sử dụng điều trị bệnh viêm ruột, thì điều chỉnh hệ vi sinh vật đường ruột đang thu hút sự quan tâm của các nhà khoa học.
Hệ vi sinh vật đường ruột liên quan thế nào đến bệnh viêm ruột?
Hệ vi sinh vật đường ruột gồm nhiều loài vi khuẩn và các vi sinh vật khác, có vai trò trong tiêu hóa, chuyển hóa và điều hòa miễn dịch. Những thay đổi về thành phần và chức năng của hệ vi sinh vật có liên quan đến bệnh sinh IBD (viêm ruột).
Từ đó, các nhà nghiên cứu tìm cách điều chỉnh hệ vi sinh vật nhằm hỗ trợ kiểm soát viêm và cải thiện môi trường đường ruột. Một trong những phương pháp được nghiên cứu là cấy ghép hệ vi sinh vật từ phân, thường viết tắt là FMT.
Cấy ghép hệ vi sinh vật đang là nghiên cứu tiềm năng điều trị bệnh viêm ruột. Ảnh minh họa AI.
Trong phương pháp FMT, phân của người hiến tặng khỏe mạnh, đã được kiểm tra và sàng lọc các nguy cơ lây nhiễm, được xử lý theo quy trình chuyên môn để tạo thành chế phẩm dùng cho người nhận. Chế phẩm này chứa hỗn hợp vi sinh vật đường ruột và được đưa vào đường tiêu hóa bằng phương pháp phù hợp. Tùy quy trình, vật liệu ghép có thể được đưa vào cơ thể qua đường tiêu hóa trên, nội soi hoặc các hình thức phù hợp khác. Việc lựa chọn người hiến, sàng lọc tác nhân gây bệnh và kiểm soát chất lượng mẫu ghép là những yêu cầu quan trọng để hạn chế nguy cơ lây nhiễm.
Một số nghiên cứu cho thấy FMT có thể giúp một bộ phận người mắc viêm loét đại tràng đạt thuyên giảm. Tuy nhiên, kết quả giữa các nghiên cứu chưa đồng nhất, phụ thuộc vào phương pháp thực hiện, phác đồ điều trị và đặc điểm người bệnh. Đối với bệnh Crohn, bằng chứng hiện chưa đủ để khẳng định hiệu quả của FMT. Vì vậy, chưa thể coi đây là phương pháp điều trị tiêu chuẩn cho toàn bộ nhóm bệnh IBD.
Liệu pháp này có thể thay thế thuốc điều trị?
BS. John Appiah, chuyên gia tiêu hóa tại Geisinger (Hoa Kỳ) cho rằng, bằng chứng về FMT trong điều trị IBD vẫn còn hạn chế. Theo BS. Alan Moss, Giám đốc khoa học của Quỹ Crohn và Viêm đại tràng (Hoa Kỳ), điều chỉnh hệ vi sinh vật có thể trở thành biện pháp bổ trợ cho thuốc, giúp một số người bệnh duy trì thuyên giảm.
Dù có triển vọng, FMT vẫn cần được nghiên cứu thêm về hiệu quả lâu dài, cách lựa chọn người bệnh và độ an toàn. Phương pháp này có thể gây lây truyền tác nhân gây bệnh nếu khâu sàng lọc, xử lý không bảo đảm. Người mắc IBD không nên tự thực hiện cấy ghép phân hoặc sử dụng chế phẩm không được kiểm soát. Việc điều trị cần theo chỉ định của bác sĩ chuyên khoa; không tự ý ngừng thuốc đang dùng để thay bằng các phương pháp chưa được chứng minh đầy đủ.
Mời độc giả xem thêm video:
Hai loại thực phẩm bị nghi làm tăng đột biến số ca ung thư đại trực tràng
