Nhằm chuẩn bị cho chiến dịch Ngày Vi chất dinh dưỡng 1-2/6 năm nay, vừa qua, đoàn cán bộ Viện Dinh dưỡng Quốc gia đã có chuyến thăm và làm việc tại xã Vân Sơn, huyện Văn Chấn, tỉnh Yên Bái.
Vi chất dinh dưỡng đến vùng cao
Từ thị trấn Mậu A đi khoảng 20 km, vượt qua những cánh đồng ngô xanh mướt, rồi leo dốc, lọt vào rừng quế bạt ngàn, phủ kín khắp các quả đồi, hơn nửa tiếng sau, chúng tôi đến xã Vân Sơn. Tại đây đang diễn ra lớp sinh hoạt Câu lạc bộ dinh dưỡng (CLBDD) của thôn Khe Dứa. Nhiều bà con trong trang phục truyền thống dân tộc Dao đã tập trung rất đông tại Nhà văn hóa xã để nghe chị Doãn Thị Miến - Chủ nhiệm CLBDD phổ biến các kiến thức về phòng chống thiếu vi chất dinh dưỡng (VCDD) và thực hành ngay tại lớp cách chế biến bữa ăn cân đối, hợp lý, đủ 4 nhóm thực phẩm.
Anh Trần Nhật Đoàn - Phó Chủ tịch xã hồ hởi giới thiệu với chúng tôi: Sinh hoạt CLBDD là một hoạt động được duy trì thường xuyên tại Vân Sơn, đều đặn mỗi tháng 2 lần. Mỗi buổi sinh hoạt là một chủ đề, như phòng bệnh cho trẻ, chăm sóc trẻ ốm, CSSKSS ...
Nhớ lại những giai đoạn khó khăn trước đây, anh Đoàn chia sẻ: Với địa bàn là miền núi, diện tích toàn xã có 4.230 ha thì chỉ có 74 ha là đất nông nghiệp, còn lại là rừng. Điều kiện khó khăn, đất canh tác eo hẹp, tỷ lệ hộ nghèo tại Vân Sơn khá cao. Dân sống ở đây gồm các dân tộc Dao, Tày và người Kinh. Nhiều đồng bào không biết chữ nên công tác giáo dục truyền thông chưa được sự hưởng ứng nhiệt tình từ phía người dân. Chẳng hạn như trong sản xuất nông nghiệp, cơ quan chức năng đã tập huấn cho người dân trong lựa chọn giống lúa, áp dụng khoa học kỹ thuật để cho năng suất cao nhưng họ vẫn không thực hiện. Tại thời điểm đó, nhiều hộ ở Vân Sơn không đủ ăn, tình trạng suy dinh dưỡng trẻ em khá cao.
 Thực hành dinh dưỡng. |
Từ thực trạng trên, những năm gần đây, đảng ủy và chính quyền xã đã định hướng phát triển Vân Sơn thành vùng trồng cây công nghiệp như quế, bồ đề, keo... Hiện Vân Sơn có trên 1.500 ha quế và nhiều ha rừng trồng bồ đề, keo... thu nhập từ các cây công nghiệp đã giúp đời sống người dân dần dần được cải thiện, bộ mặt của Vân Sơn ngày càng thay da đổi thịt, an ninh lương thực được đảm bảo và tỷ lệ hộ nghèo ngày càng giảm.
Năm 2009, Vân Sơn là một trong các xã của huyện Văn Chấn đã được lựa chọn vào Dự án phát triển vùng của Tổ chức World vision (Tầm nhìn thế giới). Từ tổ chức này, Vân Sơn đã được sự giúp đỡ và tài trợ cho việc xây dựng nhà văn hóa, các tài liệu truyền thông, bàn ghế, quỹ hoạt động... để thành lập các CLBDD. Hiện nay tại Vân Sơn đã có 3 CLBDD cho 3 cụm, hoạt động thường xuyên và đối tượng tham gia sinh hoạt đa phần là các bà mẹ có con nhỏ dưới 2 tuổi.
Hiệu quả từ câu lạc bộ
Chị Miến cho biết, dù mới triển khai được hơn hai năm nhưng những hoạt động sinh hoạt tại CLBDD tại Vân Sơn đã thực sự đem lại hiệu quả rất thiết thực. Theo chị Miến, các hoạt động giáo dục, tuyên truyền qua loa đài, tờ rơi hay từ xa đều không thể hiệu quả bằng việc giáo dục, thực hành trực tiếp tại CLBDD. Việc tuyên truyền được thực hiện qua loa đài khiến người dân dễ nhớ nhớ quên quên, hay phát tờ rơi thì đọc xong rồi có khi họ bỏ đó, khó thực hiện. Chỉ theo cách cầm tay chỉ việc, được thực hành trực tiếp một lần, hai lần và nhiều lần sẽ hình thành thói quen thay đổi hành vi cho họ. Chị Miến cũng giải thích thêm: Trước kia, khi nuôi con nhỏ, nhiều bà mẹ ở đây chỉ biết cho con ăn, thực phẩm gì cũng được, miễn là đứa trẻ no. Chỉ sau khi tham gia sinh hoạt CLBDD, họ đã biết cách tô màu bát bột và thực hiện chế biến đa dạng thực phẩm vào bữa ăn để tăng cường vi chất dinh dưỡng cho trẻ...
Cùng chung nhận xét như chị Miến, y sĩ Đặng Nho Minh, Phó Trạm trưởng y tế xã là một người cũng thường xuyên tham gia hoạt động của CLBDD với vai trò là giám sát, tư vấn. Anh Minh cho biết: Thông qua hoạt động thường xuyên của CLBDD, các cộng tác viên dinh dưỡng có thể nắm rõ các đối tượng như trẻ dưới 5 tuổi hay phụ nữ sinh đẻ... một cách thường xuyên đến từng hộ gia đình. Từ đó công tác chăm sóc, tư vấn sẽ hiệu quả hơn. Trong chiến dịch Ngày Vi chất dinh dưỡng đợt này, y tế xã sẽ cố gắng để tất cả các đối tượng là trẻ em trong độ tuổi và bà mẹ sau sinh trong tháng đầu được bổ sung vitamin A và được tư vấn, chăm sóc sức khỏe.
Việt Anh