El Nino tiếp tục mạnh lên, cuối năm 2026 có thể đạt cường độ mạnh đến rất mạnh
Sáng ngày 17/7, bà Nguyễn Thanh Hoa, dự báo viên, Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia có những chia sẻ cập nhật mới nhất về diễn biến của El Nino. Theo đó, từ tháng 8/2026 đến tháng 1/2027, hiện tượng El Nino sẽ tiếp tục duy trì và có xu hướng mạnh lên. Xác suất El Nino đạt cường độ mạnh đến rất mạnh lên tới 81%, trong đó giai đoạn cuối năm 2026 được nhận định là thời kỳ El Nino hoạt động mạnh nhất.
El Nino gia tăng mạnh, các địa phương cần chuẩn bị các phương án ứng phó.
Dưới tác động của El Nino, số lượng bão và áp thấp nhiệt đới hoạt động trên Biển Đông trong năm 2026 được dự báo thấp hơn trung bình nhiều năm. Dự kiến cả năm có khoảng 8-10 cơn bão và áp thấp nhiệt đới, trong đó khoảng 3-5 cơn có khả năng ảnh hưởng trực tiếp đến đất liền Việt Nam. Tuy nhiên, cơ quan khí tượng lưu ý vẫn cần đề phòng các cơn bão mạnh, có quỹ đạo phức tạp, diễn biến khó dự báo và có thể gây tác động lớn trong thời gian ngắn.
Về nhiệt độ, từ nay đến đầu năm 2027, nền nhiệt trên phạm vi cả nước phổ biến cao hơn trung bình nhiều năm. Trong các tháng mùa hè, nhiệt độ trung bình cao hơn khoảng 0,5-1,5 độ C; các tháng mùa đông có thể cao hơn từ 1-2 độ C. Đáng chú ý, trong tháng 8 và tháng 9, nắng nóng có xu hướng gia tăng cả về cường độ và phạm vi tại khu vực từ Thanh Hóa đến Huế và khu vực duyên hải Nam Trung Bộ.
Về lượng mưa, tháng 8/2026, khu vực Trung Bộ được dự báo có lượng mưa cao hơn trung bình nhiều năm từ 10-30%. Riêng khu vực từ Thanh Hóa đến Huế có thể cao hơn từ 30-60%. Tuy nhiên, từ các tháng sau, lượng mưa tại khu vực này có xu hướng thiếu hụt khoảng 10-30% so với trung bình nhiều năm.
Tại Tây Nguyên và Nam Bộ, mùa mưa có khả năng kết thúc sớm. Từ cuối năm 2026 đến những tháng đầu năm 2027, nguy cơ thiếu mưa gia tăng, kéo theo nguy cơ hạn hán và xâm nhập mặn, ảnh hưởng đến nguồn nước sinh hoạt, sản xuất nông nghiệp và đời sống người dân.
Trước diễn biến của El Nino, Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia khuyến cáo người dân và chính quyền các địa phương thường xuyên theo dõi các bản tin dự báo, cảnh báo khí tượng thủy văn để chủ động các biện pháp phòng, chống thiên tai, đặc biệt là bão mạnh, mưa lớn cục bộ, lũ quét, sạt lở đất trong mùa mưa bão, đồng thời chuẩn bị các phương án ứng phó với nguy cơ hạn hán và thiếu nước trong mùa khô sắp tới.
Giảm thiểu thiệt hại tác động của El Nino
Ông Mai Văn Khiêm, Giám đốc Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia cho biết, Theo các kịch bản dự báo, năm 2026 được nhận định là năm có nền nhiệt cao hơn năm 2025, trong khi lượng mưa tại nhiều khu vực có xu hướng thiếu hụt, đặc biệt từ tháng 9 đến cuối năm. Mùa mưa tại Bắc Bộ, Trung Bộ, Tây Nguyên và Nam Bộ có khả năng kết thúc sớm hơn trung bình nhiều năm. Đối với lưu vực sông Mê Công, lượng mưa từ tháng 10 đến tháng 12 dự báo thiếu hụt tại khu vực trung và hạ lưu, ảnh hưởng trực tiếp đến nguồn nước bổ sung cho Đồng bằng sông Cửu Long. Bên cạnh đó, hoạt động bão trên Biển Đông được dự báo thấp hơn trung bình nhiều năm và có xu hướng dịch chuyển về phía Đông Bắc Thái Bình Dương, làm giảm khả năng bổ sung nguồn nước cho khu vực Trung Bộ và Nam Bộ.
Kinh nghiệm từ đợt El Nino 2019-2020 cho thấy việc cảnh báo sớm và điều chỉnh kế hoạch sản xuất có thể giúp giảm đáng kể thiệt hại. Nhiều địa phương khi đó đã chủ động thay đổi lịch thời vụ, bố trí sớm các vụ sản xuất để tránh cao điểm hạn mặn.
Tại Tây Nguyên, mùa khô 2026-2027 được dự báo khô hạn hơn bình thường, lượng mưa giảm và kết thúc sớm, có thể ảnh hưởng trực tiếp đến các loại cây công nghiệp chủ lực như cà phê, hồ tiêu. Vì vậy, các địa phương cần sớm xây dựng phương án tích trữ nguồn nước, bảo đảm nhu cầu sản xuất và sinh hoạt trong mùa khô tới.
Một điểm đáng lưu ý là El Nino thường khiến số lượng bão và áp thấp nhiệt đới hoạt động trên Biển Đông giảm so với trung bình nhiều năm. Tuy nhiên, điều đó không đồng nghĩa với việc nguy cơ thiên tai giảm đi.
Trong các năm El Nino vẫn có thể xuất hiện những cơn bão rất mạnh gây thiệt hại lớn. Cùng với đó là các hiện tượng thời tiết cực đoan như mưa lớn cục bộ, lũ quét và sạt lở đất.
Ông Khiêm cũng lưu ý, dù tổng lượng mưa có xu hướng giảm nhưng vẫn có khả năng xuất hiện các trận mưa cực đoan trong thời gian ngắn, gây ngập úng đô thị, lũ lớn trên các hệ thống sông hoặc sạt lở đất tại khu vực miền núi.
"Không thể chủ quan trước nguy cơ thiên tai chỉ vì số lượng bão hoặc lượng mưa trung bình giảm. Các hiện tượng thời tiết cực đoan vẫn có thể xuất hiện và gây thiệt hại nghiêm trọng", ông Khiêm nhấn mạnh.
