Cấp cứu ngừng tim từ hiện trường đến bệnh viện cần những kỹ năng gì?

Trong cấp cứu y khoa, đặc biệt với các trường hợp ngừng tim, ngừng thở, việc nhận diện sớm tình trạng nguy kịch và triển khai các biện pháp hồi sinh tim phổi kịp thời có ý nghĩa quan trọng đối với cơ hội sống của người bệnh.

Cấp cứu trước viện vì vậy không chỉ là vận chuyển người bệnh đến cơ sở y tế mà còn bao gồm quá trình đánh giá, xử trí ban đầu và duy trì các chức năng sống ngay tại hiện trường. Để hoạt động này hiệu quả, nhân viên y tế cần được đào tạo kỹ năng chuyên môn, sử dụng thành thạo thiết bị và phối hợp nhịp nhàng trong các tình huống khẩn cấp.

Vừa qua, Bệnh viện 19-8, Bộ Công an tổ chức chương trình đào tạo thực hành cấp cứu trước viện và cập nhật hồi sinh tim phổi nâng cao, với sự hướng dẫn của chuyên gia Thái Lan Wiwis Jirasiriwatana, Giám đốc bộ phận cấp cứu cao cấp, Trung tâm vận chuyển y tế hàng không BDMS ECMO. Chương trình có sự tham gia của các bác sĩ, học viên đến từ bệnh viện, bệnh xá Công an các tỉnh, thành phố và các cơ sở y tế thuộc trường cao đẳng, đại học, học viện Công an nhân dân.

1. Cấp cứu trước viện cần nhanh và hiệu quả

Trong những tình huống nguy kịch như ngừng tuần hoàn, nhân viên y tế có thể phải đưa ra nhiều quyết định trong thời gian ngắn, từ đánh giá tình trạng người bệnh, thực hiện hồi sinh tim phổi đến sử dụng các thiết bị hỗ trợ cấp cứu. Đặc biệt, với các trường hợp ngừng tim xảy ra ngoài bệnh viện, việc tổ chức cấp cứu tại hiện trường đặt ra yêu cầu cao về kỹ năng thực hành và khả năng phối hợp giữa các thành viên trong ê-kíp.

Tại chương trình đào tạo, học viên được cập nhật kiến thức về chuỗi sống còn trong cấp cứu, hồi sinh tim phổi cơ bản (BLS) và hồi sinh tim phổi nâng cao (ACLS).

Nội dung huấn luyện còn đề cập đến việc sử dụng các phương tiện cấp cứu chuyên dụng như thiết bị theo dõi, khử rung tim ZOLL X Series Advanced, thiết bị ép tim tự động AutoPulse NXT và máy thở di động Z Vent. Đây là những thiết bị hỗ trợ nhân viên y tế trong quá trình theo dõi, đánh giá và xử trí người bệnh nguy kịch. Tuy nhiên, hiệu quả cấp cứu không chỉ phụ thuộc vào trang thiết bị mà còn gắn với việc nhận định đúng tình huống, thực hiện kỹ thuật phù hợp và tổ chức phối hợp trong ê-kíp.

Một nội dung được chú trọng là kỹ năng làm việc nhóm và giao tiếp vòng kín. Theo đó, khi một thành viên đưa ra yêu cầu trong quá trình cấp cứu, người tiếp nhận cần xác nhận thông tin, thực hiện nhiệm vụ và phản hồi kết quả. Cách giao tiếp này giúp các thành viên nắm rõ nhiệm vụ, hạn chế bỏ sót thông tin và giảm nguy cơ nhầm lẫn trong những tình huống phải xử trí liên tục, khẩn trương.

2. Thực hành cấp cứu ngừng tim trong và ngoài bệnh viện

Khác với hình thức đào tạo chỉ tập trung vào bài giảng lý thuyết, chương trình dành phần lớn thời gian cho thực hành theo các trạm kỹ năng và diễn tập tình huống mô phỏng. Sau phần cập nhật kiến thức, học viên tham gia huấn luyện tại bốn trạm kỹ năng cốt lõi, tập trung vào thực hành kỹ thuật và phối hợp nhóm. Các tình huống được xây dựng theo nhiều bối cảnh cấp cứu khác nhau.

Trong buổi sáng, học viên thực hành kịch bản ngừng tim ngoài bệnh viện. Đây là tình huống đòi hỏi nhân viên y tế nhanh chóng đánh giá người bệnh, tổ chức hồi sinh tim phổi và sử dụng các phương tiện hỗ trợ phù hợp.

Buổi chiều, nội dung đào tạo chuyển sang các tình huống ngừng tim trong bệnh viện và tại phòng can thiệp. Học viên tiếp tục thực hành những kịch bản cấp cứu phức tạp, kết hợp nhiều kỹ năng trong cùng một quy trình xử trí.

Chương trình cũng dành thời gian cho nội dung chăm sóc sau khi người bệnh được tái lập tuần hoàn tự nhiên. Đây là giai đoạn quan trọng trong quá trình điều trị người bệnh sau ngừng tim, bởi việc tim đập trở lại chưa đồng nghĩa với người bệnh đã hoàn toàn qua cơn nguy kịch. Người bệnh vẫn cần được theo dõi và điều trị chuyên sâu tùy theo tình trạng lâm sàng.

Sau mỗi tình huống mô phỏng, học viên cùng giảng viên trao đổi, đánh giá quá trình xử trí và rút kinh nghiệm. Qua đó, những vấn đề về thao tác kỹ thuật, phân công nhiệm vụ và phối hợp giữa các thành viên được phân tích cụ thể.

3. Nâng cao năng lực cấp cứu ban đầu

Cấp cứu trước viện là một mắt xích quan trọng trong hệ thống cấp cứu y tế, nhất là đối với những bệnh lý và tai nạn có nguy cơ đe dọa tính mạng trong thời gian ngắn. Để bảo đảm quá trình cấp cứu liên tục từ hiện trường đến bệnh viện, đội ngũ nhân viên y tế cần được huấn luyện không chỉ về kỹ thuật hồi sinh tim phổi mà còn về tổ chức cấp cứu, sử dụng thiết bị và bàn giao người bệnh.

Trong bối cảnh yêu cầu phối hợp giữa các lực lượng tiếp nhận thông tin khẩn cấp, cứu hộ, cứu nạn và y tế ngày càng được quan tâm, việc nâng cao năng lực cấp cứu ban đầu có ý nghĩa thiết thực.

Thông qua các tình huống mô phỏng ngừng tim ngoài viện, trong viện và tại phòng can thiệp, học viên có điều kiện rèn luyện khả năng phản ứng trước những tình huống nguy kịch, đồng thời củng cố kỹ năng phối hợp trong quá trình xử trí. Đối với hệ thống y tế Công an nhân dân, hoạt động đào tạo này cũng góp phần cập nhật kiến thức, kỹ năng cấp cứu cho nhân viên y tế tại các bệnh viện, bệnh xá và cơ sở đào tạo.

Việc thường xuyên tổ chức huấn luyện, diễn tập và đánh giá kỹ năng là một trong những giải pháp nhằm nâng cao chất lượng cấp cứu ban đầu, hướng tới mục tiêu xử trí kịp thời và bảo đảm an toàn cho người bệnh trong các tình huống khẩn cấp.

Quy định mới nhất của Bộ Y tế về tiếp nhận thông tin và quy trình cấp cứu ngoại viện

SKĐS - Thông tư số 42/2026/TT-BYT quy định cụ thể quy trình tiếp nhận, xử lý thông tin, điều động cấp cứu ngoại viện và trách nhiệm phối hợp của các cơ sở y tế, cơ quan liên quan.