Thời tiết miền Bắc đang chuyển sang hanh khô, nhiều người bắt đầu thấy da căng, bong vảy hoặc xỉn màu. Phần lớn người dùng sẽ tìm mua một lọ serum hoặc kem dưỡng ẩm. Tuy nhiên, cấp ẩm và dưỡng ẩm là hai bước khác nhau. Dùng nhầm hoặc bỏ sót một bước khiến da vẫn khó chịu dù đã thoa nhiều sản phẩm.
1. Thành phần cấp ẩm và dưỡng ẩm
Cấp ẩm là bổ sung và giữ nước cho lớp ngoài cùng của da. Bước này chủ yếu nhờ các chất hút ẩm như hyaluronic acid, glycerin.
Dưỡng ẩm là làm mềm da và hạn chế nước bốc hơi qua bề mặt da. Chất hút ẩm hoạt động như miếng bọt biển, kéo và giữ nước ở lớp sừng. Sau khi dùng, da trông căng mọng, bớt cảm giác căng kéo. Vì vậy, các loại serum, tinh chất dạng lỏng thường được quảng bá là sản phẩm "cấp nước". Kem dưỡng ẩm thường chứa hai nhóm thành phần khác: Chất làm mềm giúp da mịn, bớt sần ráp; chất khóa ẩm tạo lớp màng mỏng trên bề mặt, giảm lượng nước thoát ra ngoài. Nhiều loại kem dưỡng hiện nay bổ sung thêm ceramide, thành phần tự nhiên của hàng rào bảo vệ da. Một số sản phẩm kết hợp cả 3 nhóm chất trên.
Cấp ẩm và dưỡng ẩm đảm nhận hai vai trò khác nhau trong chăm sóc da. Nguồn ảnh minh họa Pexels.
2. Sự khác nhau giữa da thiếu nước và da khô
Da thiếu nước là tình trạng hàm lượng nước trong lớp sừng của da giảm, khiến da mất đi độ mềm mại và đàn hồi. Tình trạng này có thể xảy ra ở mọi loại da, kể cả da dầu và da mụn, thường do hàng rào bảo vệ da suy yếu hoặc các yếu tố môi trường. Biểu hiện thường gặp là da căng sau khi rửa mặt, bề mặt kém mịn, xỉn màu và xuất hiện các nếp nhăn li ti; da vẫn có thể tiết nhiều dầu, đặc biệt ở vùng chữ T.
Da khô là tình trạng da giảm khả năng giữ ẩm, thường liên quan đến sự suy giảm lipid của hàng rào bảo vệ da, khiến nước dễ thoát qua da. Biểu hiện thường gặp là da thô ráp, căng, bong vảy và có thể ngứa, đặc biệt khi thời tiết lạnh hoặc độ ẩm không khí thấp. Da khô có thể đồng thời thiếu nước. Tình trạng này cũng dễ xuất hiện khi tuổi tác tăng hoặc sử dụng các sản phẩm chăm sóc da có hoạt tính mạnh gây kích ứng, làm suy yếu hàng rào bảo vệ da.
Da thiếu nước cần được bổ sung các chất hút ẩm như glycerin, hyaluronic acid để tăng khả năng giữ nước ở lớp sừng. Da khô nên ưu tiên các thành phần làm mềm và khóa ẩm như ceramide, petrolatum, giúp củng cố hàng rào bảo vệ da và hạn chế mất nước. Trong mùa hanh khô, da có thể cần kết hợp cả hai nhóm thành phần để duy trì độ ẩm và sự mềm mại.
3. Thứ tự dùng cấp ẩm và dưỡng ẩm
Nguyên tắc chung là sản phẩm lỏng dùng trước, sản phẩm đặc dùng sau.
Buổi sáng:
- Làm sạch da nhẹ nhàng.
- Thoa sản phẩm cấp ẩm.
- Thoa kem dưỡng ẩm.
- Kết thúc bằng kem chống nắng.
Buổi tối:
- Làm sạch da.
- Thoa sản phẩm cấp ẩm.
- Thoa kem dưỡng ẩm.
Nếu dùng retinol, nên bắt đầu với vài tối mỗi tuần thay vì dùng hằng ngày, đồng thời không bỏ kem chống nắng vào ban ngày.
Bảo vệ da không chỉ nằm ở sản phẩm, các thói quen sau đều làm suy yếu hàng rào bảo vệ da:
- Rửa mặt bằng nước quá nóng.
- Rửa mặt quá nhiều lần trong ngày.
- Thức khuya.
- Sử dụng quá nhiều sản phẩm mỹ phẩm theo trào lưu mạng xã hội. Một quy trình đơn giản, dùng đều đặn thường có lợi cho da hơn quy trình nhiều bước nhưng gây kích ứng.
Khi da đỏ rát, ngứa, bong tróc kéo dài dù đã dưỡng ẩm đầy đủ, người bệnh nên đến khám chuyên khoa da liễu. Những dấu hiệu này có thể liên quan đến viêm da cơ địa hoặc kích ứng mỹ phẩm, cần được chẩn đoán và điều trị đúng cách, không nên tự ý thay đổi sản phẩm liên tục.
