Cụ thể, tối ngày 14/4, Khoa Cấp cứu và đơn vị đột quỵ của Bệnh viện Đa khoa tỉnh Cao Bằng tiếp nhận trường hợp bệnh nhi nam được đưa đến viện trong tình trạng ngừng tuần hoàn sau khi có hành vi tiêu cực tại nhà. Mặc dù đã được phát hiện, tiến hành sơ cứu và nhanh chóng chuyển đến cơ sở y tế, song tình trạng khi nhập viện rất nặng, bệnh nhi không còn ý thức, không có nhịp thở tự nhiên.
Trước đó, cũng trong ngày 14/4, Khoa Sức khỏe tâm thần của bệnh viện cũng tiếp nhận và điều trị cho một bệnh nhi 12 tuổi với các biểu hiện điển hình của rối loạn lo âu như mất ngủ kéo dài, căng thẳng, thu mình và hạn chế giao tiếp với gia đình cũng như những người xung quanh.
Các bệnh nhân tại Bệnh viện Đa khoa tỉnh Cao Bằng. Ảnh: BVCC.
Theo các bác sĩ chuyên khoa tâm thần Bệnh viện Đa khoa tỉnh Cao Bằng, tuổi vị thành niên là giai đoạn chuyển tiếp quan trọng từ trẻ em sang người lớn, thường từ 10–17 tuổi. Đây là thời kỳ phát triển mạnh mẽ cả về thể chất, tâm lý và xã hội. Tuy nhiên, do sự thay đổi nhanh chóng này, các em rất dễ gặp phải các vấn đề về sức khỏe tâm thần và rối loạn hành vi.
Theo nhiều nghiên cứu, tỷ lệ thanh thiếu niên mắc các rối loạn tâm thần và hành vi ngày càng gia tăng, trở thành một vấn đề đáng lo ngại đối với gia đình, nhà trường và toàn xã hội.
Các rối loạn tâm thần và hành vi thường gặp ở tuổi vị thành niên như: Rối loạn lo âu: Lo lắng quá mức, sợ hãi, căng thẳng kéo dài. Trầm cảm: Buồn bã, mất hứng thú, có thể kèm ý nghĩ tự tử; Rối loạn hành vi: Chống đối, vi phạm nội quy, bạo lực; Rối loạn tăng động giảm chú ý (ADHD): Khó tập trung, hiếu động quá mức; Rối loạn sử dụng chất: Nghiện rượu, thuốc lá, chất kích thích…
Nguyên nhân và yếu tố nguy cơ rối loạn tâm thần và hành vi ở tuổi vị thành niên thường do nhiều yếu tố phối hợp như: Yếu tố sinh học: Di truyền, bất thường não bộ; Gia đình: Mâu thuẫn, thiếu quan tâm, bạo lực gia đình; Áp lực học tập: Kỳ vọng quá cao, thi cử căng thẳng; Môi trường xã hội: Bạo lực học đường, ảnh hưởng mạng xã hội; Sang chấn tâm lý: Mất người thân, bị lạm dụng hoặc bắt nạt
Phụ huynh, người thân và giáo viên cần lưu ý các dấu hiệu nhận biết sớm như: Thay đổi tính cách đột ngột (trầm lặng hoặc kích động); Giảm sút học tập; Rối loạn giấc ngủ, ăn uống; Thu mình, ít giao tiếp; Hành vi nguy cơ: tự làm hại bản thân, bỏ nhà đi lang thang; Sa sút học tập, bỏ học; Lệch lạc hành vi, vi phạm pháp luật; Nghiện chất; diễn biến bệnh ngày càng nặng ảnh hưởng lâu dài đến cuộc sống trưởng thành.
Để hạn chế, phòng tránh nguy cơ gây hậu quả nghiêm trọng các bác sĩ khuyến cáo đối với phụ huynh; nhà trường và cộng đồng như sau:
- Quan tâm, lắng nghe và chia sẻ với con.
- Tránh áp lực quá mức.
- Tạo môi trường gia đình an toàn, yêu thương.
- Theo dõi các thay đổi bất thường.
- Chủ động đưa trẻ đi khám khi cần.
- Tăng cường tư vấn tâm lý học đường.
- Phát hiện sớm học sinh có nguy cơ.
- Xây dựng môi trường học tập thân thiện.
- Tăng cường truyền thông giáo dục sức khỏe tâm thần, Giảm kỳ thị đối với người bệnh tâm thần.
