1. Giá trị của mướp dưới góc nhìn Y học cổ truyền
Bác sĩ nội trú Nguyễn Thị Trà, Khoa Y học cổ truyền, Trường Đại học Y Hà Nội cho biết, mướp có vị ngọt, tính mát, vào các kinh can và vị; có tác dụng thanh nhiệt, giải độc, nhuận tràng, thông kinh lạc và sinh tân dịch. Mướp thường được dùng trong các trường hợp nóng trong, táo bón nhẹ, khô miệng, cơ thể bứt rứt do thời tiết oi nóng.
Mướp chứa nhiều nước, chất xơ, vitamin C, vitamin nhóm B và các khoáng chất như kali, mangan… giúp hỗ trợ tiêu hóa, giảm cảm giác đầy bụng và bổ sung nước cho cơ thể.
Trong khi đó, tôm có vị ngọt, tính ấm, tác dụng bổ thận, ích khí, dưỡng huyết và tăng cường sức khỏe. Tôm giàu protein, canxi, kẽm và các axit amin cần thiết. Khi kết hợp với mướp sẽ tạo nên món ăn vừa thanh mát vừa bổ dưỡng, phù hợp cho nhiều đối tượng.
Canh mướp nấu tôm là minh chứng rõ nét cho nguyên tắc phối ngũ "Hàn ôn tương phối" trong ẩm thực dưỡng sinh của cha ông ta.
Canh mướp nấu tôm thanh nhiệt sinh tân dịch, giảm cảm giác oi bức.
2. Canh mướp nấu tôm có tác dụng gì?
Thanh nhiệt sinh tân dịch, giảm cảm giác oi bức: Mướp có tính mát, hàm lượng nước dồi dào nên là món canh "giải thử" (giúp thanh nhiệt, làm dịu cảm giác oi nóng mùa hè), bù đắp lượng tân dịch bị hao tổn qua đường mồ hôi, từ đó giảm cảm giác bứt rứt, khô khát, giúp cơ thể dễ chịu hơn trong mùa hè. Món canh loãng, dễ ăn cũng hỗ trợ bù nước và kích thích vị giác ở người chán ăn do thời tiết nóng nực.
Hỗ trợ tiêu hóa: Chất xơ trong mướp giúp nhuận tràng, hỗ trợ hoạt động của hệ tiêu hóa. Món canh mềm, dễ tiêu phù hợp với người cao tuổi, người mới ốm dậy hoặc người ăn uống kém.
Bổ khí huyết, tăng cường dinh dưỡng: Nhờ kết hợp giữa tác dụng ích khí, dưỡng huyết của tôm và thông lạc của mướp, món ăn bổ dưỡng, thanh nhẹ, không gây nê trệ. Tôm cung cấp nguồn đạm chất lượng cao, giúp duy trì khối cơ, hỗ trợ phục hồi thể trạng. Đây là món ăn thích hợp cho trẻ em, người lao động mệt mỏi hoặc người cần bồi bổ nhẹ nhàng.
Hỗ trợ kiểm soát cân nặng: Canh mướp nấu tôm ít dầu mỡ, hàm lượng calo vừa phải, ít chất béo xấu nhưng giàu vi chất, tạo cảm giác no và dễ chịu. Nếu chế biến nhạt, món ăn phù hợp với người đang kiểm soát cân nặng hoặc cần chế độ ăn lành mạnh.
Mướp có tính mát, hàm lượng nước dồi dào.
3. Cách nấu canh mướp tôm ngon và giữ dinh dưỡng
Nguyên liệu: 1 quả mướp hương 100–150 g, tôm tươi hoặc tôm nõn, hành lá, rau mùi, gia vị vừa đủ.
Cách chế biến: Mướp gọt vỏ, rửa sạch, cắt miếng vừa ăn. Tôm bóc vỏ, bỏ chỉ đen, giã hoặc băm nhẹ. Phi thơm hành, xào sơ tôm cho săn. Cho nước vừa đủ, đun sôi rồi thêm mướp. Nấu khoảng 2–3 phút, nêm nhạt để giữ vị ngọt tự nhiên. Thêm hành lá, rau mùi rồi tắt bếp.
Không nên nấu mướp quá lâu vì dễ mềm nhũn, đổi màu, mất vị ngọt và giảm vitamin.
4. Ai nên và không nên ăn nhiều?
Canh mướp nấu tôm phù hợp với đa số người khỏe mạnh, đặc biệt là người hay nóng trong, ăn uống khó tiêu hoặc cần món ăn thanh nhẹ mùa hè. Tuy nhiên, một số trường hợp nên lưu ý:
- Người có thể trạng tỳ vị hư hàn, đang tiêu chảy, lạnh bụng không nên ăn quá nhiều mướp do tính mát.
- Người dị ứng hải sản cần thận trọng với tôm.
- Người bị gout hoặc tăng axit uric nên ăn lượng tôm vừa phải.
- Người suy thận cần kiểm soát lượng đạm theo hướng dẫn của bác sĩ.
Canh mướp nấu cua thanh nhiệt, giải độc, bổ dưỡng.
5. Một số biến tấu món canh mướp tốt cho sức khỏe
Ngoài nấu với tôm, mướp còn có thể kết hợp với:
- Cua đồng: Thanh nhiệt giải độc, bổ dưỡng.
- Hến: Dưỡng âm thanh nhiệt, lợi niệu.
- Mồng tơi: Hỗ trợ nhuận tràng, trị táo bón.
- Nấm: Bổ tỳ vị, dưỡng âm, tăng cường chất xơ.
Canh mướp nấu tôm không chỉ là món ăn quen thuộc mà còn là bài thuốc dưỡng sinh đơn giản trong mùa nóng. Ăn đúng cách, chế biến thanh đạm sẽ giúp cơ thể dễ chịu hơn, đồng thời bổ sung nhiều dưỡng chất có lợi cho sức khỏe.
Xem thêm bài đang được quan tâm:
