Liên tiếp xuất hiện những kịch bản lừa đảo nhắm vào người trẻ
Thời gian gần đây, liên tiếp xảy ra các vụ lừa đảo trên không gian mạng nhắm vào học sinh, sinh viên với thủ đoạn ngày càng tinh vi. Các đối tượng không chỉ giả danh cơ quan chức năng để đe dọa mà còn lợi dụng nhu cầu học tập, tìm kiếm học bổng, du học để thao túng tâm lý, cô lập nạn nhân và lừa đảo chiếm đoạt tài sản.
Cách đây không lâu, một nữ sinh viên năm thứ hai ngành Công nghệ thông tin, Trường Đại học Trà Vinh, là nạn nhân của thủ đoạn này. Theo thông tin từ Công an tỉnh Vĩnh Long, nữ sinh gọi điện về gia đình, yêu cầu chuyển 200 triệu đồng để đặt cọc làm thủ tục du học tại Đài Loan. Nhận thấy dấu hiệu bất thường, gia đình đã trình báo cơ quan công an.
Qua xác minh, lực lượng chức năng xác định nữ sinh bị các đối tượng giả danh công an, thông báo có liên quan đến một vụ án ma túy, sau đó đe dọa và thao túng tâm lý. Các đối tượng yêu cầu nạn nhân thuê phòng nghỉ, tự cô lập và làm theo hướng dẫn qua ứng dụng trực tuyến. Chúng còn đe dọa đưa nữ sinh sang Campuchia nếu gia đình không chuyển 100 triệu đồng tiền chuộc. Công an đã kịp thời giải cứu nữ sinh an toàn.
Một vụ việc khác xảy ra tại TP Hồ Chí Minh, khi một tân sinh viên sinh năm 2008 bị các đối tượng giả danh công an, cáo buộc liên quan đến vụ án ma túy và yêu cầu làm việc qua ứng dụng Zoom. Sau khi thao túng tâm lý, chúng buộc nạn nhân rời khỏi nơi ở, tự cô lập và không liên lạc với gia đình.
Các đối tượng gọi điện cho người thân, thông báo nữ sinh bị bắt cóc, yêu cầu chuyển 150 triệu đồng tiền chuộc, đồng thời sử dụng hình ảnh, video nhạy cảm để đe dọa, tống tiền. Công an TP Hồ Chí Minh đã nhanh chóng xác minh, tìm thấy nữ sinh tại một quán cà phê và đưa em về an toàn. Theo thông tin của cơ quan công an, nạn nhân đã chuyển hơn 1 triệu đồng cho các đối tượng trước khi được giải cứu.
Đáng chú ý, giữa tháng 10 năm nay, Công an phường Bà Rịa (TP Hồ Chí Minh) đã kịp thời giải cứu một nam sinh viên Trường Đại học Dầu khí bị các đối tượng giả danh cán bộ cơ quan điều tra, cáo buộc liên quan đến đường dây rửa tiền.
Các đối tượng yêu cầu nam sinh thuê phòng nghỉ, cắt liên lạc với gia đình và kết nối Zoom để giám sát. Để tạo lòng tin, chúng còn làm giả giấy báo trúng tuyển chương trình liên kết đào tạo với Học viện Mỏ - Công nghệ New Mexico (Mỹ), hướng dẫn nạn nhân lấy lý do chứng minh tài chính du học để đề nghị gia đình chuyển 1,2 tỷ đồng.
Ngày 13/10, sau khi nhận được tin báo từ nhà trường, Công an phường Bà Rịa đã nhanh chóng xác định vị trí, giải cứu nam sinh và kịp thời ngăn chặn giao dịch chuyển tiền của gia đình.
Những vụ việc trên cho thấy các đối tượng lừa đảo đang lợi dụng nhu cầu học tập, du học, tâm lý lo sợ và sự thiếu kinh nghiệm của người trẻ để dựng lên những kịch bản có tính thao túng cao. Nạn nhân không chỉ đứng trước nguy cơ mất tiền mà còn có thể bị đe dọa, khống chế tinh thần, xâm phạm đời tư và đặt vào những tình huống nguy hiểm.
Thiếu tá Bùi Thanh Bình, giảng viên Học viện Cảnh sát nhân dân, cảnh báo học sinh về 14 hình thức lừa đảo trên không gian mạng tại buổi tuyên truyền. Ảnh: Trường THCS Trần Duy Hưng.
Chuyên gia cảnh báo gì?
Tại buổi tuyên truyền về phòng, chống bạo lực học đường và lừa đảo trực tuyến vừa được tổ chức tại Trường THCS Trần Duy Hưng (Hà Nội) mới đây, Thiếu tá Bùi Thanh Bình, giảng viên Học viện Cảnh sát nhân dân, cảnh báo học sinh về 14 hình thức lừa đảo trên không gian mạng.
14 hình thức lừa đảo được ông Bình đề cập gồm: bắt cóc online; lừa đảo qua trò chơi trực tuyến; giả danh bạn bè, người thân; dụ dỗ tham gia học bổng, cuộc thi, làm cộng tác viên online; lừa đảo tình cảm; tống tiền bằng hình ảnh nhạy cảm; giả mạo người nổi tiếng; lừa đảo mua bán trực tuyến; quảng cáo việc làm miễn phí; dụ dỗ đầu tư tiền ảo; cho vay qua ứng dụng; giả danh nhà trường, cơ quan chức năng; lôi kéo cho thuê tài khoản ngân hàng và dụ dỗ gặp mặt trực tiếp.
Theo ông Bình, các thủ đoạn này không chỉ nhằm chiếm đoạt tài sản mà còn có thể dẫn đến xâm hại tình dục, xâm hại thân thể, bắt cóc và mua bán người.
Trong số này, nhiều thủ đoạn được ngụy trang dưới những hoạt động quen thuộc với học sinh như chơi game, tham gia cuộc thi, tìm kiếm học bổng hoặc kết bạn trên mạng xã hội. Việc lợi dụng sự tò mò, tâm lý muốn có thêm thu nhập và niềm tin của trẻ khiến các chiêu trò dễ được ngụy trang, khó nhận diện.
Thiếu tá Bùi Thanh Bình cũng lưu ý về thủ đoạn lôi kéo cho thuê tài khoản ngân hàng. Theo ông, học sinh THCS chưa thuộc nhóm tuổi được tự đứng tên mở tài khoản ngân hàng theo quy định, song các em vẫn cần nhận diện đây là một hình thức lừa đảo để cảnh giác khi được người khác nhờ đứng tên hoặc tham gia các giao dịch đáng ngờ.
Từ những tình huống trên, ông cho rằng học sinh cần cảnh giác với người lạ chủ động tiếp cận, những lời mời gọi nhận lợi ích bất thường và yêu cầu cung cấp thông tin cá nhân, hình ảnh riêng tư. Khi bị đe dọa hoặc phát hiện dấu hiệu lừa đảo, các em cần thông báo ngay cho cha mẹ, thầy cô hoặc người có trách nhiệm, thay vì tự giải quyết hay làm theo yêu cầu của đối tượng.
