Đầu năm nay, Cục quản lý thị trường Bộ Công Thương đã có Công văn số 02/QLTT-NVI gửi các Chi cục quản lý thị trường các tỉnh, thành phố cảnh báo về loại mì chính 25kg/bao do Trung Quốc sản xuất được nhập lậu qua các tỉnh biên giới, đặc biệt là các tỉnh biên giới như Lào Cai, Lạng Sơn, Quảng Ninh, Kiên Giang, Long An, Tây Ninh rồi đưa vào thị trường nội địa. Loại mì chính này chưa được các cơ quan có thẩm quyền kiểm tra chất lượng nhưng vẫn được bày bán tại các chợ, các cửa hàng. Điều này gây ảnh hưởng đến ATVSTP, sức khỏe người tiêu dùng, lợi ích của các nhà sản xuất trong nước và gây thất thu ngân sách quốc gia.
 Mì chính thật có cánh đều, hạt trong, được đóng gói trong túi có chỗ mép gắn thẳng, đều, không có bọt. |
Mì chính lậu vượt biên...
Tìm hiểu vấn đề này tại Lạng Sơn, ông Dương Văn Sinh - Trưởng phòng quản lý thị trường tỉnh cho chúng tôi biết: Trong năm 2008, theo thống kê chưa đầy đủ số lượng mì chính sản xuất ngoài Việt Nam loại 25 kg/bao được nhập khẩu qua các cửa khẩu thuộc tỉnh Lạng Sơn là 133 tấn và từ đầu năm 2009 đến nay là 10 tấn. Lượng mì chính này được nhập theo đường chính ngạch thực hiện đầy đủ thủ tục hải quan về xuất nhập khẩu, nộp thuế, có chứng nhận hàng hóa đảm bảo ATVSTP theo quy định của pháp luật Việt Nam. Tuy nhiên do lợi nhuận, đường biên giới của tỉnh dài nên bọn buôn lậu đã tìm nhiều cách để nhập lậu mặt hàng này. Năm 2008, lực lượng quản lý thị trường tỉnh đã phát hiện 2 vụ nhập lậu mì chính loại 25kg/bao, tịch thu 2.625 kg. Ngoài ra, khi kiểm tra trên thị trường lực lượng quản lý thị trường còn phát hiện, tịch thu 125 kg mì chính Ajinomoto được đóng gói trong bao bì nhập lậu và đã tịch thu 363 kg vỏ bao mì chính Ajinomoto nhập lậu từ Trung Quốc. Theo ông Sinh, thì mì chính loại 25 kg/bao sau khi nhập lậu vào Việt Nam, được đóng lẻ vào các vỏ bao mì chính giả và đem đi tiêu thụ chủ yếu ở các chợ nông thôn, vùng sâu, vùng xa, nơi mức sống của người dân còn khó khăn, nhận biết còn hạn chế.
 Mì chính không rõ nguồn gốc ở chợ. |
Về vấn đề này, tại Trạm kiểm soát liên ngành Dốc Quýt tỉnh Lạng Sơn, ông Trần Duy Hiệu, trưởng trạm cho biết các trường hợp nhập lậu bao bì giả không nhiều nhưng khó phát hiện vì các đối tượng này hoặc đi bộ, hoặc dùng xe máy để chuyên chở, mỗi chuyến khoảng 20 - 30 kg vỏ bao và thường tranh thủ đi vào những lúc trạm đổi ca. Việc phát hiện bao bì mì chính giả của các hãng như Ajinomoto, Vedan không khó... vì tuy bao giả in rất giống bao thật, nhưng quan sát kỹ sẽ thấy đường mép gắn bao thường hơi bị nhăn và có bọt, do đóng gói thủ công. Tuy nhiên, cái khó của lực lượng kiểm soát thị trường là làm sao phân biệt được mì chính nhập lậu trong những trường hợp người bán đóng hàng thành những gói lẻ từ bao 25kg..
... và mì chính không rõ xuất xứ tràn lan ở các chợ Hà Nội
Mặc dù lực lượng quản lý thị trường khẳng định lượng mì chính nhập lậu không nhiều, thế nhưng tình hình ở một số điểm được coi là trung tâm buôn bán mặt hàng này tại Hà Nội lại khác hẳn. Sáng 21/4/2009 đoàn kiểm tra liên ngành của Hà Nội do Chánh thanh tra Sở Y tế Hà Nội Nguyễn Việt Cường làm trưởng đoàn đã đột xuất kiểm tra một số cửa hàng buôn bán mì chính tại phố Đào Duy Từ. Tại đây bày bán rất nhiều gói mì chính trọng lượng 0,5 kg/gói không nhãn mác. Khi được hỏi đây là mì chính gì, người bán hàng cho biết là mì chính Vedan được đóng gói lại từ bao 25kg/bao, rồi lục tìm vỏ bao gốc cho chúng tôi xem. Mì chính được đóng trong những gói này cánh to, không đều, đục. Tại một quầy hàng khô tại chợ Ngô Sĩ Liên, chúng tôi cũng thấy bày bán rất nhiều những gói mì chính như thế. Lúc đầu tưởng chúng tôi là khách mua, chị bán hàng đon đả: đây là mì chính Trung Quốc, chỉ 26.000đ/kg (trong khi mì chính Vedan là 32.000đ/kg và Ajinomoto là 39.000đ/kg). Quan sát quầy hàng chúng tôi phát hiện rất nhiều các vỏ bao bì đựng mì chính nhập lậu loại 25 kg/bao được tận dụng để đựng các mặt hàng khác như đỗ, gạo... Chúng tôi quay ra gọi cả đoàn cùng vào, lúc này thấy động chị bán hàng vội vã giấu tất cả số hàng đó đi, đồng thời như có phản ứng dây chuyền, tất cả quầy hàng trong chợ đều vội vã cất giấu hết số hàng này.
 Tiêu thụ mì chính Trung Quốc. |
Hãy là người tiêu dùng thông thái
Theo TS. Nguyễn Thị Lâm - Phó viện trưởng Viện Dinh dưỡng quốc gia thì các gói mì chính không nhãn mác được bày bán tràn lan trên thị trường hiện nay được chiết san từ các bao loại 25kg/bao sang các gói có trọng lượng nhỏ hơn cho phù hợp với mức tiêu dùng của người dân trong các điều kiện thủ công không đảm bảo ATVSTP, lại còn có thể bị trộn thêm muối, đường do những người bán ham lợi nhuận chắc chắn sẽ ảnh hưởng đến sức khỏe của người tiêu dùng. Việc các cơ quan chức năng đã phát hiện và tịch thu được số lượng lớn các vỏ bao mì chính nhập lậu là sự cảnh báo về sự lưu hành mì chính không rõ nguồn gốc hiện nay trên thị trường. Mà đã không rõ xuất xứ, không nguồn gốc, không hạn dùng... thì ai dám đảm bảo là an toàn cho sức khỏe. Bởi vậy, mỗi người hãy là người tiêu dùng thông thái không vì ham rẻ mà rước hại vào thân.