Ông Robert Redfield, cựu Giám đốc Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh (CDC) Mỹ, vừa đưa ra một lời cảnh báo đầy lo ngại về tình hình dịch bệnh Ebola đang diễn biến hết sức phức tạp tại châu Phi.
Trong cuộc phỏng vấn với kênh NewsNation, ông Redfield nhận định, căn bệnh nguy hiểm này có nguy cơ bùng phát thành một "đại dịch rất nghiêm trọng". Nếu không có những hành động quyết liệt và kịp thời từ phía các cơ quan chức năng, làn sóng dịch bệnh xuất phát từ tâm dịch Cộng Hòa Dân Chủ Congo sẽ nhanh chóng lan rộng sang các quốc gia láng giềng như Tanzania, Nam Sudan và Rwanda, đặt y tế toàn cầu vào trạng thái báo động cao độ.
Cựu Giám đốc CDC Mỹ Robert Redfield nhận định Ebola có nguy cơ bùng phát thành một "đại dịch" rất nghiêm trọng. Ảnh: Samuel Corum/Getty Images
Những số liệu thống kê mới nhất tại khu vực trung tâm châu Phi đang phản ánh rõ nét quy mô đáng sợ của đợt bùng phát này. Tính đến thời điểm hiện tại, CHDC Congo và Uganda đã ghi nhận tổng cộng 34 ca mắc được xác nhận, 105 ca biểu hiện triệu chứng đang chờ kết quả xét nghiệm (probable case), 536 ca nghi ngờ (suspected case) cùng khoảng 134 trường hợp tử vong nghi do virus Ebola gây ra.
Điều khiến các chuyên gia đặc biệt lo ngại là đợt dịch lần này do chủng Bundibugyo gây ra. Đây là một biến chủng virus Ebola cực kỳ hiếm gặp, hiện vẫn chưa có vaccine phòng ngừa đặc hiệu và sở hữu tỷ lệ tử vong trung bình lên tới khoảng 40%.
Ở giai đoạn đầu, các triệu chứng của bệnh do virus Ebola gây ra rất dễ bị nhầm lẫn với các bệnh thông thường khác khi bệnh nhân chỉ bị sốt cao, mệt mỏi, đau cơ hay đau họng. Tuy nhiên, bệnh sẽ nhanh chóng tiến triển sang giai đoạn nặng với các biểu hiện nguy kịch như nôn mửa, tiêu chảy, xuất huyết nội tạng và suy đa tạng.
Mối lo ngại của dư luận quốc tế càng gia tăng khi xuất hiện các ca bệnh có liên quan trực tiếp đến công dân Mỹ. Cụ thể, ít nhất 1 nhân viên y tế người Mỹ bị phơi nhiễm virus tại CHDC Congo đã phải khẩn cấp chuyển sang Đức để tiến hành điều trị cách ly, trong khi nhiều công dân Mỹ khác cũng được xác định là đã tiếp xúc với các trường hợp nghi nhiễm.
Những số liệu thống kê mới nhất tại khu vực trung tâm châu Phi đang phản ánh rõ nét quy mô đáng sợ của đợt bùng phát Ebola lần này. Ảnh: Michel Lunanga/Getty Images
Trước tình thế cấp bách này, Bộ Ngoại giao Mỹ đã ban hành cảnh báo du lịch khẩn cấp, yêu cầu tất cả hành khách di chuyển từ CHDC Congo, Uganda và Nam Sudan phải trải qua quy trình sàng lọc y tế vô cùng nghiêm ngặt khi nhập cảnh.
Song song đó, CDC Mỹ cũng áp dụng lệnh cấm nhập cảnh tạm thời đối với một số đối tượng đi về từ các khu vực đang có dịch bệnh hoành hành.
Đi sâu vào nguyên nhân dẫn đến việc phát hiện dịch muộn và hệ thống y tế bị động, nhiều chuyên gia y tế quốc tế nhận định chính sách cắt giảm ngân sách hỗ trợ y tế quốc tế dưới thời chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump đã làm suy yếu nghiêm trọng hệ thống giám sát dịch bệnh tại khu vực.
Minh chứng cho điều này, đại diện của Ủy ban Cứu trợ Quốc tế tại CHDC Congo cho biết các đợt cắt giảm tài trợ vào năm 2025 đã giáng một đòn nặng nề vào công tác chuẩn bị vật tư cũng như năng lực giám sát bệnh truyền nhiễm tại tỉnh Ituri - nơi đang là tâm dịch hiện nay.
Chính sách cắt giảm ngân sách hỗ trợ y tế quốc tế dưới thời Tổng thống Mỹ Donald Trump bị cho là đã làm suy yếu nghiêm trọng hệ thống giám sát dịch bệnh tại khu vực. Ảnh: Getty Images
Với mật độ di chuyển và giao thương quốc tế tăng đột biến trong mùa hè này, đặc biệt là khi ngày hội bóng đá lớn nhất hành tinh World Cup sắp sửa diễn ra, nguy cơ virus vượt khỏi tầm kiểm soát và lan ra ngoài biên giới châu Phi là hoàn toàn có thể xảy ra.
Để ngăn chặn kịch bản tồi tệ nhất, các quốc gia trên thế giới đang theo dõi sát sao từng biến động nhỏ nhất của dịch bệnh nhằm chủ động xây dựng các phương án ứng phó kịp thời, ngăn chặn nguy cơ dịch xâm nhập.
Bên cạnh đó, các tổ chức y tế toàn cầu đang nỗ lực đẩy mạnh phối hợp, tăng cường hỗ trợ toàn diện cho CHDC Congo và các nước láng giềng nhằm nâng cao năng lực xét nghiệm, thiết lập các khu vực cách ly nghiêm ngặt cũng như tối ưu hóa phác đồ điều trị hỗ trợ cho các bệnh nhân.
