Cảnh báo bệnh Whitmore dễ mắc trong mùa mưa

Vi khuẩn này tồn tại phổ biến trong đất, bùn và nguồn nước ô nhiễm, đặc biệt ở các khu vực nhiệt đới như Việt Nam. Bệnh có diễn tiến phức tạp, biểu hiện đa dạng, dễ bị chẩn đoán nhầm với các bệnh nhiễm khuẩn thông thường và có thể gây tử vong nếu không được phát hiện, điều trị kịp thời.

1. Phát hiện bệnh Whitmore từ một ổ áp xe vùng mang tai

Mới đây, các bác sĩ Bệnh viện Đa khoa tỉnh Phú Thọ đã tiếp nhận điều trị cho một người đàn ông 60 tuổi nhập viện trong tình trạng sưng đau vùng mang tai phải.

Theo người bệnh, khoảng một tuần trước khi nhập viện, vùng mang tai xuất hiện một khối sưng nhỏ, đau âm ỉ. Nghĩ chỉ là tình trạng viêm thông thường nên người bệnh tự mua thuốc điều trị tại nhà. Tuy nhiên, khối sưng ngày càng to, đau nhiều hơn và xuất hiện sốt nên đã đến bệnh viện thăm khám.

Qua thăm khám, các bác sĩ Khoa Răng Hàm Mặt chẩn đoán người bệnh bị viêm tấy lan tỏa vùng mang tai phải do áp xe tuyến nước bọt và chỉ định phẫu thuật dẫn lưu ổ áp xe. Đồng thời, mẫu dịch mủ được gửi làm xét nghiệm vi sinh nhằm xác định chính xác tác nhân gây bệnh để lựa chọn kháng sinh phù hợp.

Kết quả nuôi cấy cho thấy người bệnh nhiễm vi khuẩn Burkholderia pseudomallei – tác nhân gây bệnh Whitmore. Sau đó, bệnh nhân được chuyển đến Khoa Bệnh Nhiệt đới để điều trị bằng kháng sinh theo kháng sinh đồ kết hợp theo dõi sát tình trạng sức khỏe.

Sau thời gian điều trị, người bệnh hết sốt, vùng áp xe giảm sưng rõ rệt và sức khỏe ổn định. Qua trường hợp này, các bác sĩ khuyến cáo người dân không nên chủ quan khi xuất hiện các dấu hiệu sưng, nóng, đỏ, đau kéo dài, đặc biệt nếu khối sưng ngày càng lớn, kèm sốt hoặc chảy mủ. Việc tự ý dùng thuốc kéo dài có thể khiến bệnh tiến triển nặng hơn và làm chậm quá trình chẩn đoán.

2. Vi khuẩn Whitmore xâm nhập cơ thể như thế nào?

Whitmore, còn gọi là Melioidosis, là bệnh truyền nhiễm do vi khuẩn Burkholderia pseudomallei gây ra. Loại vi khuẩn này sống trong đất, bùn và nước bẩn, đặc biệt phát triển mạnh trong mùa mưa. Bệnh không lây lan phổ biến từ người sang người mà chủ yếu lây từ môi trường sang người thông qua tiếp xúc trực tiếp với nguồn đất hoặc nước nhiễm khuẩn.

Do biểu hiện lâm sàng rất đa dạng, Whitmore còn được gọi là "bệnh giả nhiều bệnh khác" vì dễ bị nhầm với viêm phổi, lao, áp xe thông thường hoặc nhiều bệnh nhiễm khuẩn khác.

Nếu không được điều trị đúng và đủ liệu trình, bệnh có thể tiến triển thành nhiễm khuẩn huyết, suy đa cơ quan với tỷ lệ tử vong cao.

Vi khuẩn Burkholderia pseudomallei có thể xâm nhập vào cơ thể qua nhiều con đường khác nhau, gồm:

• Qua các vết trầy xước hoặc vết thương hở khi tiếp xúc với đất, bùn hoặc nước ô nhiễm.
• Hít phải bụi đất hoặc hơi nước có chứa vi khuẩn trong quá trình lao động hoặc sinh hoạt.
• Ăn uống phải thực phẩm hoặc nguồn nước bị nhiễm khuẩn.
• Mùa mưa là thời điểm nguy cơ mắc bệnh tăng cao do vi khuẩn phát triển mạnh trong môi trường ẩm ướt, nước đọng và bùn đất.

3. Dấu hiệu cảnh báo bệnh Whitmore

Whitmore có thể khởi phát với các triệu chứng giống nhiều bệnh nhiễm khuẩn thông thường nên rất dễ bị bỏ sót.

Người bệnh có thể xuất hiện:

• Sốt cao, rét run, vã nhiều mồ hôi.
• Mệt mỏi kéo dài, đau nhức cơ.
• Ho, đau ngực, khó thở nếu tổn thương ở phổi.
• Xuất hiện các ổ áp xe dưới da, vùng tuyến nước bọt hoặc các mô mềm.
• Đau khớp, sưng khớp.
• Đau bụng, tiêu chảy nếu vi khuẩn xâm nhập đường tiêu hóa.

Ở những trường hợp nặng, vi khuẩn có thể lan vào máu gây nhiễm khuẩn huyết, sốc nhiễm khuẩn, tổn thương nhiều cơ quan như gan, thận, phổi và não, đe dọa tính mạng người bệnh.

4. Chủ động phòng bệnh trong mùa mưa

Hiện nay chưa có vaccine phòng bệnh Whitmore. Vì vậy, các biện pháp phòng ngừa chủ yếu tập trung vào hạn chế tiếp xúc với nguồn lây và bảo vệ cơ thể. Do vậy, chúng ta cần chú ý: 

• Mang ủng, găng tay và quần áo bảo hộ khi làm việc ngoài đồng ruộng hoặc tiếp xúc với bùn đất.
• Che kín các vết thương hở trước khi tiếp xúc với đất hoặc nước bẩn.
• Rửa tay sạch bằng xà phòng sau khi lao động hoặc đi ngoài trời về.
• Sử dụng nguồn nước sạch và thực hiện ăn chín, uống sôi.
• Không để trẻ em vui chơi tại khu vực nước tù đọng hoặc bùn đất ô nhiễm.
• Kiểm soát tốt các bệnh mạn tính như đái tháo đường, suy thận nhằm tăng cường sức đề kháng.

Nếu sau khi tiếp xúc với bùn đất hoặc nước bẩn mà xuất hiện sốt kéo dài, áp xe bất thường, ho, khó thở hoặc các triệu chứng nghi ngờ nhiễm khuẩn, người dân cần đến cơ sở y tế để được thăm khám và làm các xét nghiệm cần thiết.

Whitmore là bệnh nguy hiểm nhưng hoàn toàn có thể điều trị hiệu quả nếu được phát hiện sớm và sử dụng kháng sinh đúng phác đồ. Chủ động phòng bệnh, bảo vệ cơ thể khi lao động trong mùa mưa và không chủ quan với những dấu hiệu nhiễm trùng bất thường là cách tốt nhất để giảm nguy cơ mắc căn bệnh này.

Cứu sống người phụ nữ sốc nhiễm khuẩn, suy đa tạng do bệnh Whitmore

SKĐS - Mắc bệnh Whitmore với biến chứng sốc nhiễm khuẩn, suy đa tạng và suy tim nặng, nữ bệnh nhân 43 tuổi đứng trước nguy cơ tử vong cao. Nhờ áp dụng kịp thời các biện pháp hồi sức chuyên sâu cùng kỹ thuật tim phổi nhân tạo ngoài cơ thể (VA-ECMO), các bác sĩ Bệnh viện Đa khoa tỉnh Quảng Ninh đã cứu sống người bệnh.