Tổng thống Venezuela Hugo Chavez vừa tuyên bố đình chỉ các mối quan hệ với quốc gia láng giềng Colombia, đồng thời rút đại sứ cùng toàn bộ nhân viên ngoại giao về nước. Động thái trên diễn ra sau khi Bogota cáo buộc Caracas có liên quan tới Lực lượng vũ trang cách mạng Colombia (FARC) - tổ chức chống đối lớn nhất và lâu năm nhất tại Colombia. Điều gì đang xảy ra giữa hai nước láng giềng Nam Mỹ này? Đâu là nguyên nhân khiến quan hệ hai nước láng giềng Nam Mỹ trở nên căng thẳng?
Việc rút Đại sứ và các nhân viên ngoại giao Venezuela về nước, đình chỉ quan hệ láng giềng Venezuela - Colombia thể hiện phản ứng mạnh mẽ của Venezuela với những tuyên bố từ phía Colombia. Tổng thống Venezuela khẳng định "không có bằng chứng cho thấy Venezuela cung cấp vũ khí cho Lực lượng vũ trang cách mạng Comlombia (FARC) như cáo buộc của Colombia", và hành động của Botoga mang tính khiêu khích.
 Tổng thống Hugo Chavez trong trong cuộc họp báo tuyên bố đóng băng quan hệ với Colombia. |
Dư luận không ngạc nhiên trước những tranh cãi giữa hai nước láng giềng Nam Mỹ. Trong đó năm 2007 là thời điểm quan hệ Venezuela-Colombia căng thẳng nhất khi Colombia tấn công một doanh trại của lực lượng nổi dậy tại Ecuador. Venezuela lúc ấy đã điều quân tới khu vực biên giới giữa hai nước đồng thời triệu hồi đại sứ tại Colombia về nước. Tháng 3/2008, quan hệ ngoại giao Venezuela - Colombia mới trở lại bình thường. Tuy nhiên, trong một động thái được đánh giá là "có chủ ý", đầu tuần này, Colombia thông báo họ đã thu giữ tại căn cứ của FARC những vũ khí do Thụy Điển sản xuất và bán cho Venezuela. Dù Thụy Điển cũng xác nhận số vũ khí mà Bogata đề cập ở trên là do một công ty nước này sản xuất, nhưng được bán cho Venezuela vào những năm 80 của thế kỷ trước, nhiều năm trước khi Tổng thống Hugo Chavez lên cầm quyền, nhưng Colombia vẫn bảo lưu các cáo buộc trên. Chính vì thế, quan hệ hai nước bị "đóng băng" và trở nên đặc biệt căng thẳng.
Tuy nhiên, giới quan sát cho rằng câu chuyện về FARC mới chỉ là bề nổi trong quan hệ Venezuela - Colombia. Mà đằng sau đó còn ẩn chứa một nhân tố "thứ ba" là Mỹ. Trong chính sách đối ngoại thực thi từ nhiều thập kỷ nay, Mỹ thường coi Nam Mỹ là khu vực sân sau, khi xây dựng mối liên kết đồng minh với một số quốc gia ở khu vực này, với các chính sách chống khủng bố, buôn lậu ma tuý và tội phạm. Là một đồng minh tích cực của Mỹ, Colombia thường hợp tác chặt chẽ với Mỹ, được Mỹ hậu thuẫn trên nhiều lĩnh vực và quan điểm của Colombia cũng có nhiều khác biệt so với các nước láng giềng cánh tả Mỹ Latinh, đặc biệt là Venezuela. Căng thẳng giữa hai nước đã bất ngờ gia tăng trong mấy tuần qua, nhất là sau khi Colombia cho phép Mỹ sử dụng 3 căn cứ quân sự để tiến hành các chiến dịch chống buôn lậu thuốc phiện. Những cáo buộc trên đã thổi bùng những mâu thuẫn trong quan hệ hai nước và trước khi Tổng thống H. Chavez công bố quyết định "đóng băng" quan hệ với Colombia, Bộ trưởng Nội vụ Venezuela Tareck El Aissami bình luận rằng đây chỉ là một "màn kịch báo chí" của Colombia nhắm vào chính phủ nước ông. Về phần mình, giới quan sát cho rằng "nhân tố thứ ba" chính là nguyên nhân thực sự khiến quan hệ Venezuela -Colombia liên tục nổ ra các tranh cãi.
Nhận định về tình hình hiện nay, giới quan sát cho rằng rất khó để giải quyết triệt để vấn đề. Tuy nhiên, làm thế nào để hòa giải những khúc mắc trong quan hệ hai nước, đem lại hòa bình cho khu vực là điều không đơn giản. Việc Colombia liên tục đưa ra cáo buộc thiếu căn cứ sẽ không có lợi cho quan hệ hai nước và khiến khu vực Nam Mỹ có thêm những diễn biến phức tạp mới. Dù Colombia có những quan điểm riêng, nhưng cũng không nên quên Venezuela là một đối tác láng giềng. Tục ngữ có câu "Bán anh em xa, mua láng giềng gần", nếu quan hệ Venezueal - Colombia thêm căng thẳng, hơn ai hết Colombia sẽ nhận phần thiệt thòi nhiều hơn. Hơn thế nữa cả Colombia và Venezuela đều phụ thuộc thương mại lẫn nhau bởi đây là hai nước có tỷ trọng thương mại nhập khẩu hàng hóa của nhau tương đối lớn, nếu quan hệ thương mại bị ảnh hưởng thì chính các nước này sẽ gánh chịu hậu quả. Colombia sẽ mất đi thị trường cung cấp năng lượng lớn và nguồn thu xuất khẩu trị giá 6 tỷ USD. Vì vậy, nên chăng đôi bên cần tính toán để tránh những thiệt hại kinh tế không đáng có và góp phần ổn định tình hình khu vực khi cân bằng mối quan hệ với các bên.
Nhật Quang
(Theo Googlenews)